Bảy chỗ dột

Chương 1: Bảy chỗ dột

Nhà mệ có bảy chỗ dột, mệ thuộc tiếng từng chỗ.

Chỗ đầu hồi phía đông nhỏ giọt lên cái chén sành men nâu, nghe tách tách như người gõ móng tay. Chỗ trước gian thờ rơi vào cái bát đàn, tiếng trầm hơn, cách một hồi lâu mới có một giọt. Chỗ trên cái giường gỗ của ôn, giờ không ai nằm, rơi xuống tấm chiếu, nghe như không nghe. Mưa tháng Mười ở Phước Tích dài lắm, có khi bảy ngày không dứt, mệ nằm trong mùng mà đếm, chỗ mô tiếng lạ là biết có viên ngói mô vừa xô.

Thằng Quân về đúng một buổi chiều mưa như rứa. Nó đứng ngoài ngõ, áo mưa nilon trùm lên cái ba lô, cầm hai túi bánh khoai đường mua ngoài chợ An Lỗ. Mệ không nhận ra nó liền. Năm năm rồi nó không về, từ hồi đi Sài Gòn làm cho công ty thiết kế, tết mô cũng gửi tiền mà không gửi người.

– Mệ, con về ở với mệ một thời gian.

– Một thời gian là bao lâu?

Nó cười, cởi áo mưa, nước chảy ròng ròng xuống bậc thềm đá ong.

– Con nghỉ việc rồi mệ.

Mệ không hỏi vì răng. Người già hỏi nhiều thì người trẻ không về nữa. Cha nó, con trai cả của mệ, mất năm nó mười tuổi vì một trận sốt rét trên rừng. Mạ nó đi bước nữa trong Sài Gòn, đem nó theo, mỗi hè gửi về ở với mệ ba tháng. Những mùa hè đó, nó ngủ trên cái phản gỗ ở gian giữa, đếm tiếng dột với mệ.

Sáng hôm sau mệ thấy nó leo lên cái thang tre, nằm bò trên mái mà nhìn. Rồi nó leo xuống, đi vòng quanh từng cây cột, lấy cái thước dây đo, lấy cái điện thoại chụp, lấy ngón tay gõ vào gỗ nghe tiếng. Cây cột cái trước gian thờ, nó áp tai vào mà nghe lâu ơi là lâu, như nghe bụng người đau.

– Mệ ơi, nhà mình làm năm nào?

– Ôn cố dựng năm Khải Định thứ năm. Ôn nội con sửa lại mái năm bảy hai, sau trận bão. Từ đó tới chừ, chỉ có mệ với mấy cái chén.

Căn nhà rường ba gian hai chái, gỗ mít với gỗ kiền kiền, mười sáu cây cột kê trên đá tảng. Cả làng Phước Tích hồi mệ về làm dâu có ba mươi mấy cái như rứa, nằm sát nhau dưới bóng mít bóng thị, ven con sông Ô Lâu. Chừ còn hơn hai chục, mấy cái kia người ta tháo bán hết. Mỗi năm có một vài người ở thành phố về, đi ngó, gõ cột, rồi để lại số điện thoại.

Thằng Lạng, con trai mệ, cha của mấy đứa cháu ngoài Đông Hà, đã giữ một cái số điện thoại như rứa từ năm ngoái.

Nó về vào tuần sau, đi xe máy, mặt mũi phờ phạc. Ngồi uống chè xanh với thằng Quân ở hiên, nó nói thẳng:

– Người ta trả một tỷ hai, tháo nguyên căn, chở vô Hội An dựng lại làm nhà hàng. Một tỷ hai đó con. Mệ già rồi, ở cái nhà ni mưa thì dột, nắng thì mối. Lấy tiền đó xây cho mệ cái nhà gạch hai phòng, có nhà tắm trong nhà, còn dư.

– Còn dư để làm chi chú? – Thằng Quân hỏi.

Thằng Lạng không trả lời. Mệ biết. Cả làng biết. Nó buôn vật liệu xây dựng ngoài Đông Hà, ba năm ni thua, nợ người ta ba trăm mấy chục triệu, chủ nợ gọi về tận nhà. Mấy lần nó về, nó đều ngồi đúng chỗ đó, nhìn lên mái nhà như nhìn một đống tiền.

Thằng Quân đặt cái chén chè xuống.

– Chú cho con một mùa mưa. Con sửa nhà ni. Tới tháng Chạp mà nhà còn dột, con không nói chi nữa.

– Mi sửa? Mi là kiến trúc sư, mi vẽ nhà ba chục tầng, mi có biết lợp ngói không?

– Con học.

Thằng Lạng cười. Cả cái xóm cũng cười theo, mấy ngày sau. Người ta đứng ở ngõ, ngó thằng Quân trèo lên mái, nói với nhau: học hết đại học trong Sài Gòn, về leo mái nhà như thằng phụ hồ. Mệ ngồi trong nhà, nghe hết.

Mệ nói với thằng Lạng một câu thôi:

– Nhà là của mệ. Tới mùa mưa năm ni, mệ nghe mái nhà, rồi mệ quyết.

Thằng Quân sửa theo cách của người thành phố. Nó gọi điện vô Sài Gòn, đặt một xe ngói mới, loại ngói mũi hài nung lò tuynen, đỏ au, đều tăm tắp như in. Nó gỡ hết lớp ngói cũ ở mái sau, đóng lại mè, lợp ngói mới, trát vữa xi măng ở các đường nóc. Tốn bốn mươi triệu, tiền nó dành dụm mấy năm. Làm xong, đứng dưới sân ngó lên, mái sau đỏ rực bên cạnh mái trước rêu xanh rêu đen, như một người mặc áo mới đứng cạnh người mặc áo cũ.

Ôn Quýnh, ông thợ lợp già nhất làng, đi ngang qua, chống gậy dừng lại ngó một hồi, rồi đi tiếp, không nói chi.

Mưa đầu mùa năm đó tới vào giữa tháng Chín. Mệ đặt bảy cái chén vào bảy chỗ quen. Rồi mệ nằm nghe.

Tiếng đầu tiên rơi ở chỗ mệ không đặt chén. Rồi tiếng thứ hai, thứ ba. Gần nửa đêm, mệ phải dậy thắp đèn, đi lấy thêm chén, thêm bát, thêm cả cái nồi nhôm. Mái sau mới lợp dột chín chỗ, nước chảy thành dòng dọc theo cây xà, nhỏ xuống nền gạch tóe ra.

Thằng Quân đứng giữa nhà, cầm cái đèn pin, soi lên mái. Mệ thấy cái cằm nó run.

Mười một chỗ dột. Mệ đếm.

— Hết chương 1 —