Bảy mấu đồng

Chương 2: Bảy mấu đồng

Đó là một buổi chiều tháng Mười, trời Hà Tĩnh mưa dầm, phòng bệnh bốn giường mà chỉ có hai người nằm. Bố cô đã gầy đến mức cái áo bệnh viện như treo trên một cái mắc. Ông không nói nhiều được nữa. Nhưng chiều hôm đó ông tỉnh, ông bảo cô kê gối cao lên, rồi ông hỏi về bát hương.

– Bát hương ông nội, con có hay lau không?

– Dạ có, bọ. Rằm, mùng một con đều lau.

– Con thấy mấy cái mấu đồng chưa?

– Dạ thấy. Con tưởng bát hương cũ thì vậy.

Ông cười, cái cười mỏng tang.

– Năm bảy chín, bọ mười bốn tuổi, chú Lẫy mi mười tuổi. Ông nội đi dân công làm đường lên Lào, ba tháng mới về. Ở nhà hai anh em đá bóng trong sân, bóng bằng quả bưởi non. Thằng Lẫy sút trật, quả bưởi bay vô nhà, trúng ngay bát hương. Bát hương rơi xuống nền, nứt làm hai mảnh mà chưa vỡ hẳn.

Ông dừng lại thở. Cô rót cho bố một thìa nước.

– Thằng Lẫy khóc. Hồi đó làm vỡ bát hương là tội lớn, ông nội mi lại nghiêm, đánh con bằng roi mây. Bọ bảo nó im, bọ ôm hai mảnh bát hương chạy xuống lò rèn ông Chương đầu làng, xin ông hàn lại. Ông Chương chưa hàn sứ bao giờ, ông khoan bảy cái lỗ, uốn bảy cái mấu đồng, kẹp lại. Bọ trả ông bằng ba tháng đi cắt cỏ cho bò nhà ông. Ông nội về, thấy bát hương, hỏi ai làm. Bọ nhận là bọ. Ông đánh bọ hai mươi roi, bọ nằm sấp ba ngày.

Hạnh Nguyên ngồi im. Bố cô nhìn lên trần.

– Thằng Lẫy không biết là bọ nhận. Hôm đó nó trốn sang nhà ngoại, ba ngày sau mới về, thấy bát hương lành rồi, nó tưởng ông nội không biết. Bọ không bao giờ kể. Gần năm mươi năm rồi, chắc nó quên mất có chuyện quả bưởi.

– Răng bọ kể con nghe chừ?

Ông quay sang nhìn cô.

– Vì bọ biết chú mi. Bọ đi rồi, chú mi sẽ đòi bàn thờ. Chú mi không xấu, con ạ. Chú mi cả đời sống dưới cái bóng của bọ. Bọ đi học, chú ở nhà làm ruộng. Bọ làm cán bộ, chú làm thợ nề. Ông nội cho bọ cái nhà ni, cho chú mảnh đất bãi bờ sông. Chú mi tức. Chú mi không tức bọ, chú tức cái số. Giờ chú muốn cái bàn thờ, là muốn ông bà nội về với chú một lần.

– Rứa con phải đưa cho chú hả bọ?

Ông im lặng một hồi lâu. Ngoài cửa sổ, mưa vẫn rơi trên mấy tàu chuối bệnh viện.

– Bát hương ông bà nội, con đưa cho chú. Ông bà là bọ mẹ của chú, chú cúng là phải. Còn bàn thờ bọ với mạ con, con giữ. Con là con gái bọ. Không có lệ mô bắt con gái không được thờ bọ mạ mình. Có ai nói, con bảo họ đi đọc lại cái lệ.

– Còn cái ki-ốt?

Bố cô nhắm mắt.

– Ki-ốt là của con. Con đừng để ai lấy cái chi của con bằng cái lệ. Lệ là để giữ nhau, không phải để lấy của nhau.

Ba ngày sau ông hôn mê. Năm ngày sau ông mất. Đó là lần cuối cùng hai bố con nói chuyện tỉnh táo với nhau.

Trong năm sau đó, Hạnh Nguyên làm đúng ba việc.

Việc thứ nhất, cô lên văn phòng đăng ký đất đai của tỉnh, xin trích lục hồ sơ thửa đất. Đất nhà và ki-ốt đã được ông nội tặng cho bố cô từ năm chín sáu, sổ đứng tên bố mẹ cô. Không có di chúc nào để lại phần nào cho việc thờ cúng. Mẹ mất trước, bố mất sau, ông bà nội mất từ lâu, người thừa kế duy nhất là cô. Cô không mang giấy tờ đó đi khoe ai. Cô cất vào ngăn kéo.

Việc thứ hai, cô nhờ chồng đóng một cái bàn thờ mới bằng gỗ mít, nhỏ hơn bàn thờ cũ, kê ở gian bên trái. Bửu Lân đóng ba tháng, mỗi tối một ít, bào tay, đánh vecni bằng cánh kiến theo cách ông ngoại anh ở Huế dạy.

Việc thứ ba, cô không nói với ai, kể cả chồng.

— Hết chương 2 —