Đêm thứ tư

Chương 2: Đêm thứ tư

Đêm thứ tư, Khôi không đếm bát nữa. Thầy đếm học trò.

Thầy nghĩ, nếu không ai lấy được bát cơm khi có người canh trong bếp, thì người lấy là người không cần mở cửa bếp. Bếp có một cái cửa sổ nhỏ phía sau, song gỗ, nhìn ra con dốc dẫn lên dãy nhà cũ. Cái tủ đặt ngay dưới cửa sổ. Ai đó đứng bên ngoài, thò tay qua song cửa, với tới cái tủ thì không được, tủ khoá. Nhưng tủ gỗ cũ, ván hậu tủ đã mục. Thầy kéo cái tủ ra khỏi tường, và thấy tấm ván hậu ở ngăn dưới cùng có một miếng đã được cưa rời, gác hờ vào chỗ cũ, vừa đủ cho một bàn tay đưa vào lấy một cái bát.

Thầy không nói với chị Lả. Thầy chỉ kéo tủ về chỗ cũ.

Mười một giờ đêm, học sinh lớp mười hai ăn khuya xong, về phòng. Mười một rưỡi, thầy đi kiểm phòng, đếm đầu từng đứa trong chăn. Đủ. Mười hai giờ, thầy mặc áo bông dày nhất, đội mũ len, ra đứng nấp sau bức tường nhà kho, chỗ nhìn được cả cửa sổ bếp lẫn con dốc lên dãy nhà cũ.

Sương xuống dày đặc, đèn pha ngoài sân chỉ còn là một quầng sáng mờ đục. Thầy đứng tới mức không cảm thấy mấy ngón chân nữa.

Một giờ hai mươi, có tiếng sột soạt.

Một bóng người nhỏ đi từ phía khu nội trú nam, men theo bờ rào, tới sau bếp. Không phải đàn bà. Không mặc áo chàm. Một đứa con trai mặc áo đồng phục thể dục của trường, khoác cái chăn mỏng lên đầu như khoác áo mưa. Nó ngồi thụp xuống dưới cửa sổ bếp, thò tay qua song gỗ, rồi qua cái lỗ ở hậu tủ. Một lúc sau, tay nó rút ra, cầm một cái bát.

Nó đứng dậy, ôm cái bát vào trong ngực, dưới lớp chăn, rồi đi lên con dốc dẫn tới dãy nhà gỗ cũ.

Khôi nhận ra cái dáng đi hơi lệch vai ấy. Giàng A Sùng, lớp mười, phòng mười bốn khu nội trú nam. Một đứa trầm lặng, học Toán khá, không bao giờ gây chuyện. Lúc mười một rưỡi, thầy đã đếm đầu nó trong chăn.

Rồi thầy hiểu ra cái đầu trong chăn ấy: một cái gối nhồi dưới chăn, một cái mũ len đặt trên gối. Trò cũ như trái đất, trò mà chính thầy cũng từng làm ở ký túc xá sư phạm. Trong ánh đèn pin quét vội, thầy đã đếm một cái mũ len.

Thầy đi theo, giữ khoảng cách chừng hai chục mét, không bật đèn pin.

Lưng chừng dốc, thầy nghe thấy tiếng hát.

Rất nhỏ, đứt quãng trong gió, một giọng đàn bà ngân nga những âm tiết thầy không hiểu, lên xuống chậm rãi như người ta ru võng. Tiếng hát vọng ra từ phía dãy nhà gỗ. Khôi đứng khựng lại giữa dốc, sương đọng thành giọt trên vành mũ len. Phía trước, cái bóng nhỏ của Sùng vẫn đi đều, không dừng, không ngoái lại, như nó đã nghe tiếng hát ấy nhiều đêm rồi.

Thầy đi tiếp. Tới gần dãy nhà gỗ thì tiếng hát tắt.

Dãy nhà gỗ cũ có năm gian. Gian cuối cùng, chỗ mái ngói sụt, cửa sổ không còn đóng đinh. Sùng trèo qua bậu cửa sổ, nhẹ như con mèo. Khôi đứng bên ngoài, nhìn qua khe ván.

Bên trong, giữa nền đất, có một cái bếp kiềng ba chân đã nguội, tro trắng xoá. Cạnh bếp, trên một tấm phản gỗ kê sát vách, có một đống chăn. Sùng quỳ xuống bên tấm phản, lay nhẹ đống chăn, nói khẽ bằng tiếng Mông.

Đống chăn cựa quậy. Một cái đầu nhỏ thò ra. Tóc cắt ngắn, mặt tròn, má nứt nẻ đỏ au vì rét. Một đứa trẻ, cùng lắm chín, mười tuổi.

Đứa nhỏ ngồi dậy, đón lấy bát cơm bằng hai tay, ăn ngấu nghiến bằng tay không, không cần đũa. Sùng ngồi bên cạnh, nhìn nó ăn, lấy vạt áo lau cho nó hạt cơm dính trên má.

Khôi đứng bên ngoài, trong sương, rất lâu.

Rồi thầy thấy cái chăn.

Thằng nhỏ đắp hai lớp. Lớp trong là cái chăn mỏng đồng phục nội trú, cái mà Sùng khoác lúc nãy, có in tên trường. Lớp ngoài là một tấm chăn khác, dày, nặng, vải lanh nhuộm chàm màu xanh thẫm gần như đen, viền mép thêu những hoa văn hình xoáy ốc trắng và đỏ. Một tấm chăn cũ, rất cũ.

Khôi gõ nhẹ vào khung cửa sổ.

Hai đứa trẻ giật bắn người. Thằng nhỏ chui tọt vào đống chăn. Sùng đứng bật dậy, đứng chắn trước tấm phản, hai tay dang ra, như một con gà mẹ.

– Thầy đây, – Khôi nói. – Thầy không mắng. Thầy lạnh quá, cho thầy vào với.

— Hết chương 2 —