Phần còn lại của danh sách

Chương 3: Phần còn lại của danh sách

Trường cấp hai Kim Long sáng đèn bằng máy phát điện. Hơn hai trăm người dân ngồi chật trong các phòng học, trải chiếu, chăn màn, nồi cơm. Duẫn đặt mệ Đoan xuống một góc phòng học tầng hai, có cái bàn học sinh kê làm chỗ dựa lưng. Mệ ngồi im, ôm con mèo, mắt nhìn ra cửa sổ, về phía bờ sông tối om.

Mười một giờ. Duẫn đứng ngoài hành lang, nghe trong mưa vọng lại từ phía kiệt 9.

"Cộc. Cộc. Cộc."

Đọc từ đầu. Dừng ở nhà ông Cự. Im.

Mười một giờ rưỡi, lại thế.

Trong phòng học, người ta bắt đầu xì xào. Mấy bà cụ ngồi chụm đầu, nhắc tới cái tên Tịnh. Một ông chừng sáu mươi, ngồi ở góc, nói năm chín chín ông là dân quân, chính ông là người tới nhà đài kêu o Tịnh đi mà o không chịu. Ông nói xong thì đứng dậy, đi ra hành lang, đứng nhìn về phía kiệt 9 tới gần sáng.

Duẫn biết từ đêm nay anh sẽ không bao giờ quên giọng ấy. Anh đã nghe nó bốn lần, và lần nào, tới tên ông Lê Văn Cự, giọng đọc cũng gấp hơn một chút, như người đọc biết nước đang tràn vô, như người đọc đang cố đọc nhanh cho kịp. Rồi rè rè, ọc ọc. Rồi im. Rồi nửa tiếng sau, lại gõ ba cái, lại từ đầu, lại chín giờ tối.

Như một người bị kẹt lại trong đúng nửa tiếng đồng hồ cuối cùng của mình, và cứ phải làm lại, mãi mãi, một việc không bao giờ làm xong.

Anh quay vô phòng học, ngồi xuống cạnh mệ Đoan.

– Mệ ơi, sau nhà ông Cự, danh sách năm đó còn những nhà mô?

Mệ Đoan nhìn anh. Mắt mệ đục như nước lũ, nhưng mệ hiểu anh muốn gì.

– Mệ không biết chữ, con. Mệ không đọc được tờ giấy của nó. – Mệ ngừng một lúc. – Nhưng mệ có nghe.

Mệ kể. Hồi đó, nhà mệ ở ngay sau nhà đài. Năm nào lụt, con Tịnh cũng đọc danh sách sơ tán, năm nào cũng chừng ấy nhà, đọc theo đúng thứ tự từ kiệt 4 tới kiệt 9, vì nhà dưới thấp ngập trước. Mười năm, mười mùa lụt, mệ nghe thuộc lòng như nghe kinh.

Mệ nhắm mắt, đọc chậm rãi, giọng khàn khàn của người già, nhưng không vấp một chữ.

– Kiệt 7: nhà ông Lê Văn Cự. Nhà bà Tôn Nữ Thị Liên. Kiệt 8: nhà ông Đặng Hữu Mão. Nhà bà Phạm Thị Sen. Kiệt 9: nhà mệ Đoan.

Mệ mở mắt, nhìn Duẫn.

– Và nhà con Tịnh. Nó để nhà nó cuối cùng. Năm mô nó cũng để nhà nó cuối cùng. Mạ nó với thằng em nó còn nhỏ ở trong đó.

Duẫn ngồi im. Ngoài kia, mưa đập vào cửa kính.

– Mạ với em o Tịnh năm đó có sao không mệ?

– Không sao. Ông Cự bơi qua bế ra, chở lên trường ni. Ngồi đúng cái phòng ni nì. – Mệ vỗ vỗ xuống nền gạch. – Mà con Tịnh có biết mô. Loa tắt rồi. Nó ngồi trong nhà đài, nước tới cổ, chắc nó vẫn nghĩ mạ với em nó còn ở nhà.

Mười hai giờ kém năm, Duẫn lội nước ra đầu kiệt 9 một mình. Anh mang theo cái micro cầm tay của đài, một cuộn dây điện, cái bình ắc quy xe máy và cái bộ khuếch đại nhỏ bằng hộp bánh mà đài dùng cho mấy buổi văn nghệ ngoài trời. Nước đã lên tới ngang hông. Anh trèo lên cái bệ xi măng chân cột điện, cột sợi dây thừng quanh người cho khỏi trượt.

Anh tháo cuộn băng keo đen ở đầu dây cắt cụt. Hai sợi dây đồng bên trong đã xanh rỉ. Anh cạo sạch bằng con dao nhíp, nối vào đầu ra của bộ khuếch đại, đấu bộ khuếch đại vào bình ắc quy. Một bóng đèn đỏ nhỏ trên bộ khuếch đại sáng lên. Tay anh lạnh cóng, run, nhưng mấy mối nối này anh đã làm hàng trăm lần, nhắm mắt cũng làm được.

Mười hai giờ. Anh chờ.

"Cộc. Cộc. Cộc."

"Đây là Đài truyền thanh phường Kim Long. Bây chừ là chín giờ tối..."

Anh nghe giọng ấy đọc lại từ đầu, lần thứ sáu trong đêm. Kiệt 4. Kiệt 5. Kiệt 7. Giọng gấp hơn. Tiếng thở dồn dập.

"Kiệt 7: nhà ông Lê Văn Cự..."

Rè rè.

Duẫn bấm nút micro.

– Nhà bà Tôn Nữ Thị Liên. – Anh đọc, giọng anh vang ra từ cụm loa trên đầu, rè rè, méo mó vì loa cũ, nhưng vẫn nghe ra từng chữ. – Kiệt 8: nhà ông Đặng Hữu Mão. Nhà bà Phạm Thị Sen. Kiệt 9: nhà mệ Đoan.

Anh ngừng một nhịp, như người đọc trước.

– Kiệt 9: nhà o Tịnh. Mạ o Tịnh và em trai o Tịnh đã được ông Lê Văn Cự đưa lên trường cấp hai Kim Long. Hai người an toàn. Hai người an toàn, o Tịnh ơi.

Anh buông nút micro.

Mưa rơi. Nước chảy quanh chân cột điện. Trên đầu anh, cụm loa im lặng rất lâu.

Rồi, rất khẽ, khẽ tới mức anh không chắc có phải tiếng mưa không, anh nghe một tiếng thở ra. Một tiếng thở dài, nhẹ, như của một người vừa đặt xuống thứ gì nặng lắm.

"Đài truyền thanh phường Kim Long xin hết giờ phát."

"Cộc. Cộc. Cộc."

Rồi im. Im hẳn. Nửa tiếng sau không có gì. Một tiếng sau không có gì. Đêm đó, đêm sau, tới khi nước rút, cụm loa trên cột điện nghiêng ở đầu kiệt 9 không phát ra tiếng nào nữa.

Tháng Mười Hai, phường thuê xe cẩu tháo cụm loa cũ, dựng lại cây cột điện mới. Duẫn xin giữ lại một cái loa nén, cái gãy quai, đem về để trong phòng văn hoá, đặt trên nóc tủ hồ sơ.

Mệ Đoan về Đà Nẵng ở với con cháu. Trước khi đi, mệ nhờ Duẫn chở mệ ra bờ sông, chỗ cái nhà đài cũ năm xưa, giờ là một bãi cỏ trống có hàng ghế đá. Mệ ngồi đó một lúc lâu, hai tay đặt trên đầu gối, nhìn dòng sông Hương đã trong trở lại, xanh và lặng như chưa từng có trận lũ nào. Lúc đứng dậy, mệ vỗ nhẹ lên mặt ghế đá hai cái, như vỗ vai một đứa cháu. Rồi mệ nói một câu Duẫn nghe không rõ, hình như là: "Thôi, nghỉ đi con."

Năm nay, mùa lũ đầu tiên, Duẫn phát thông báo sơ tán qua loa không dây như mọi lần. Đọc xong danh sách, trước khi tắt micro, anh dừng tay một chút. Rồi anh gõ nhẹ ba cái vào đầu micro. Cộc. Cộc. Cộc. Không ai dạy anh làm vậy. Anh chỉ thấy nó là việc nên làm.

Sáng hôm sau, chú Bửu bảo vệ trụ sở phường gặp anh ở cổng, ngập ngừng mãi mới nói. Tối qua, lúc Duẫn đã tắt máy ra về, chú đi một vòng khoá cửa các phòng. Đi ngang phòng văn hoá, chú nghe bên trong vọng ra ba tiếng gõ. Cộc. Cộc. Cộc. Nhỏ hơn tiếng anh gõ trên loa, chậm hơn, như có ai gõ đáp lại.

Chú mở cửa, bật đèn. Phòng trống. Máy tính đã tắt. Micro đã cất vào hộp.

Chỉ có cái loa nén gãy quai trên nóc tủ hồ sơ, không nối với cái gì cả, là còn hơi rung nhẹ, như một cái chuông vừa có người gõ vào.

— Hết —