Diềm

Chương 1: Diềm

Đêm nào cũng vậy, tới mười giờ, cái đèn gió trên đầu tủ sáng lên màu cam, và giọng Bền nói:

– Anh thương em. Ngủ đi.

Diềm nằm trên giường, quay mặt vào vách, nghe câu đó lần thứ một trăm hai mươi mốt. Cô đếm. Cô không muốn đếm mà vẫn đếm, giống như hồi nhỏ đếm những đợt sóng đập vào gành đá trước nhà.

Cái đèn gió là một khối thủy tinh tròn to bằng trái dừa, bên trong có một ngọn lửa giả màu cam, đặt trên một cái đế gỗ. Người ta làm nó giống cái đèn bão ngư dân đảo Gành Mây vẫn treo trên ghe, để người nhà thấy thân. Bên trong nó là bản sao số của Đỗ Văn Bền, chồng cô, ngư dân, mất tích trên biển từ ngày mười chín tháng Mười năm kia.

Ở nước Lạc Hải, mọi người đi biển xa đều phải đăng ký bản sao số trước khi được cấp phép ra khơi. Không phải vì nhà nước thương người ta. Mà vì sau những năm bão lớn, người ta thấy những bà vợ góa không ăn, những đứa con không ngủ, những bà mẹ ra gành ngồi chờ tới chết. Bản sao số được dựng từ mọi thứ người đó để lại: giọng nói, tin nhắn, lời ghi âm, nhật ký đi biển, cả cách họ cười. Luật rất chặt. Bản sao chỉ được kích hoạt khi tòa đã tuyên bố người đó mất tích quá một năm. Bản sao không được tự xưng là người thật, ai hỏi thì phải nói mình là bản sao. Bản sao không được giữ tiền bạc, không được ký giấy tờ. Và nếu người gốc trở về, bản sao phải tắt trong vòng ba mươi ngày.

Điều cuối cùng ấy, người ta in ở trang chót của bản hợp đồng, chữ nhỏ, vì gần như chưa bao giờ xảy ra.

Bền mất tích trong cơn áp thấp cuối năm. Chiếc ghe Gành Mây số bốn trăm mười hai của anh và ba bạn ghe mất liên lạc ở vùng biển cách đảo hai trăm hải lý. Một tháng sau, người ta vớt được mảnh mạn ghe sơn xanh. Ba tháng sau, người ta tìm được thi thể một người bạn ghe. Bền thì không. Mười ba tháng sau, tòa tuyên bố anh mất tích. Mười bốn tháng sau, Diềm ký giấy kích hoạt.

Cô không định kích hoạt. Mẹ chồng cô bắt cô ký. Bà cụ tám mươi tuổi, mắt lòa, ngồi ngoài hiên cả ngày nhìn ra biển. Bà nói, tao không cần nó thật, tao chỉ cần nghe giọng nó.

Đêm đầu tiên, khi cái đèn gió sáng lên và giọng Bền nói "Diềm ơi", cô chạy ra sân, ngồi giữa ruộng tỏi tới sáng.

Đêm thứ hai, cô nghe nó nói chuyện với mẹ chồng về giá mực khô ngoài cảng Đất Liền, về con lợn nái sắp đẻ, về ruộng tỏi năm nay trổ ngồng sớm. Giọng đúng là giọng Bền, khàn, gọn, nói tiếng đảo đặc như muối. Cách nó ngừng giữa câu để nghĩ cũng đúng là Bền.

Đêm thứ ba, trước khi tắt, nó nói:

– Anh thương em. Ngủ đi.

Diềm ngồi bật dậy trên giường.

Bền chưa bao giờ nói câu đó.

Mười một năm lấy nhau, Bền chưa nói một lần. Không phải anh không thương. Anh thương theo kiểu đàn ông trên đảo: đi biển về thì đưa hết tiền cho vợ, mua cho vợ đôi dép mới mỗi Tết, đêm vợ sốt thì thức trắng ngồi quạt. Nhưng nói ra thì không. Mỗi lần đi biển, đêm nào anh cũng gọi về qua đường vệ tinh của ghe, đúng ba câu: "Ăn cơm chưa?", "Mẹ khỏe không?", "Ngủ đi." Rồi cúp máy.

Có một chuyện Diềm chưa kể với ai. Những đêm Bền đi biển, sau khi anh cúp máy, cô hay nằm nhìn cái điện thoại. Trên màn hình, dưới tên anh, có một dòng chữ nhỏ hiện lên: đang soạn tin. Dòng chữ đó nhấp nháy rất lâu. Năm phút. Mười phút. Có khi nửa tiếng. Rồi tắt. Không có tin nhắn nào gửi tới. Mười một năm, đêm nào cũng vậy. Cô từng hỏi anh soạn gì mà lâu vậy. Anh nói, soạn nhật ký đi biển, gửi về hợp tác xã. Cô tin.

Giờ cái bản sao của anh nói "anh thương em" mỗi đêm.

Cô gọi lên công ty làm bản sao ở cảng Đất Liền.

– Chị ơi, bản sao của chồng tôi nói một câu mà ảnh chưa bao giờ nói.

– Dạ, câu gì chị?

– Anh thương em.

Cô nhân viên ở đầu dây im một chút.

– Dạ chị. Bản sao được dựng từ toàn bộ dữ liệu của anh nhà, nên đôi khi nó thể hiện những thứ người nhà chưa từng thấy. Nếu chị thấy không phù hợp, chị có thể yêu cầu điều chỉnh.

– Tức là các cô thêm vô cho nó ngọt hơn?

– Dạ, theo luật bên em không được thêm. Nhưng để chắc chắn, chị có thể làm đơn xin xem nguồn dữ liệu. Thủ tục mất khoảng hai tháng.

Diềm cúp máy. Cô không làm đơn. Cô tin rằng người ta đã làm cho cái máy ngọt hơn chồng mình, vì người góa bụa muốn nghe vậy, và công ty nào cũng muốn khách hàng vui. Cô tin vậy vì tin vậy dễ chịu hơn là tin ngược lại.

Thầy Phó Đức Vạn dạy văn ở trường cấp hai trên đảo. Thầy bốn mươi tuổi, vợ mất vì bệnh đã năm năm, có một đứa con gái mười tuổi học cùng lớp với con trai của Diềm. Thầy hay tới nhà Diềm chở thằng Tôm đi học chung với con bé. Có hôm thầy mang theo mấy con cá bò khô của học trò biếu. Có hôm thầy ngồi lại uống ly trà gừng với mẹ chồng cô, nghe bà kể chuyện ngày xưa. Thầy không nói gì. Thầy cũng không cần nói.

Một tối tháng Tư, Diềm ngồi trước cái đèn gió, hỏi bản sao của chồng:

– Anh nói thật đi. Nếu anh không về, em có nên đi bước nữa không?

Ngọn lửa giả màu cam lay động. Giọng Bền im một lúc lâu, cái kiểu im lúc anh đang nghĩ.

– Anh là bản sao. Anh không về được. – Nó nói. – Mà nếu anh thật không về, anh muốn em có người chở thằng Tôm đi học. Anh muốn em có người ngồi uống trà với mẹ. Anh muốn em ngủ được.

– Anh Bền thật không bao giờ nói vậy.

– Em chắc không?

Diềm tắt cái đèn gió.

Ba tuần sau, sáng ngày mười hai tháng Năm, một chiếc tàu hàng lạ cập cảng Đất Liền. Trên tàu có một người đàn ông gầy rộc, râu tóc bù xù, da cháy đen, mặc bộ quần áo xin của thủy thủ. Người ta chở anh về đảo Gành Mây bằng ca nô của trạm cứu hộ. Anh bước lên bến lúc mười giờ sáng.

Cả đảo chạy ra bến.

— Hết chương 1 —