Nhịp giọt

Chương 1: Nhịp giọt

Giọt nước rơi xuống mũ bảo hộ của Cao Văn Lượm, tách một tiếng, và anh bắt đầu đếm.

Một, hai, ba, bốn, năm, sáu, bảy. Tách. Một, hai, ba, bốn, năm, sáu, bảy. Tách.

Bảy nhịp đếm một giọt. Ở hang Mỏ Quạ, đoạn hành lang thứ ba, mùa khô thì mười một nhịp một giọt, đầu mùa mưa thì chín, trời đã mưa to ba ngày trên núi thì năm. Bảy là trên núi đang mưa, mưa vừa, chưa đáng lo. Lượm ghi nhớ con số ấy như người ta ghi nhớ giá gạo, rồi xốc lại cái ba lô hai mươi lăm ký trên vai, đi tiếp.

Bốn mươi lăm tuổi, hai mươi năm khuân đồ cho các đoàn thám hiểm hang ở dãy núi đá vôi Trường Lam, Lượm thuộc tiếng giọt nước của mấy chục cái hang như người ta thuộc giọng người nhà. Hồi trẻ anh đi săn, đi lấy trầm, chui vào những cái hang mà dân bản sợ không dám vào. Bà nội anh dạy anh đếm giọt từ năm anh mười tuổi. Bà bảo hang không biết nói, nhưng hang biết thở. Giọt nước nhỏ từ trần hang là hơi thở của núi. Núi thở nhanh là trên kia đang mưa. Núi thở nhanh quá thì phải chạy, vì nước sắp về.

Năm 2054, các đoàn thám hiểm mang theo đủ thứ máy móc. Có máy quét la-de vẽ bản đồ hang theo từng bước chân, có máy đo khí, máy liên lạc xuyên đá chạy bằng sóng tần số cực thấp, chỉ gửi được mấy dòng chữ ngắn mỗi giờ. Máy báo lũ thì đặt ở cửa hang, nối với trạm khí tượng trên đỉnh núi. Nhưng máy báo lũ chỉ biết mưa ở trên núi. Nó không biết nước mưa ngấm qua mấy trăm mét đá vôi, chảy theo những khe nứt chằng chịt, sẽ trào ra ở hành lang nào, lúc nào. Chỉ có giọt nước trên trần hang biết. Và chỉ có người biết đếm mới nghe được.

Đoàn lần này có năm người. Tiến sĩ Diệp Khả Hân dẫn đoàn, ba mươi tám tuổi, nhà địa chất, người nhỏ thó mà leo dây nhanh hơn cả Lượm. Hai nghiên cứu sinh của chị, Tú và Quyết, khuân máy đo. Và Đường Bá Khang, người của quỹ tài trợ, bốn mươi tuổi, đeo trên ngực một chiếc máy quay nhỏ bằng bao diêm, quay tất cả mọi thứ. Quỹ của anh ta chi tiền cho chuyến này với một điều kiện: phải có hình ảnh đủ đẹp để làm phim.

Sáng hôm ấy, lúc Lượm buộc dây ba lô ở sân nhà, mẹ anh ngồi trên bậc cửa nhai trầu, nhìn trời. Bà ngoài tám mươi, lưng còng, mắt kém, nhưng tai thính như hồi con gái.

– Hôm nay trên núi mưa – bà nói.

– Đài bảo mưa nhỏ mẹ ạ.

– Đài ở dưới xuôi – bà nói. – Mày đếm giọt cho kỹ. Năm nhịp thì quay ra, đừng nể ai.

Thằng con út của anh, tám tuổi, chạy ra ôm chân bố, đòi đi theo. Anh xoa đầu nó, hứa mang về cho nó một viên ngọc động, cái thứ sỏi tròn trắng như hạt châu mà nước trong hang mài ra. Vợ anh dúi vào ba lô anh một nắm xôi gói lá dong với mấy quả trứng luộc. Mẹ anh vẫn ngồi trên bậc cửa, miệng nhai trầu, khe khẽ ngân một câu ru, cái câu bảy nhịp với một nhịp ngân mà bà vẫn ngân mỗi khi có người trong nhà đi xa.

Anh đi được một quãng còn nghe thấy.

Họ đi vào hang Mỏ Quạ từ sáng sớm, theo hành lang chính đã có bản đồ, rồi rẽ vào một nhánh mới mà tháng trước đoàn khác phát hiện nhưng chưa ai đi hết. Nhánh này hẹp dần, thấp dần. Tới giữa trưa, họ phải bò bằng bụng qua một khe đá dài mười hai mét, cao chỉ bốn tấc, nước lạnh ngập tới nửa người.

Hân đi trước Lượm. Tới giữa khe đá, anh nghe thấy chị thở dồn. Chị dừng lại, không bò tiếp. Đèn trên mũ chị rọi vào vách đá ngay sát mặt, vách đá ướt nhẫy, lạnh ngắt.

– Chị Hân?

– Tôi ổn – chị nói. Giọng chị không ổn chút nào. – Cho tôi một phút.

Lượm biết cái cảm giác ấy. Người leo hang giỏi tới đâu cũng có lúc gặp nó. Đá ép lên lưng, đá ép xuống ngực, nước lạnh thấm qua áo, và trong đầu bỗng có một giọng nói bảo rằng mình sẽ không bao giờ ra được nữa. Anh không giục. Anh làm như mọi lần, như bà nội anh làm với anh hồi nhỏ những đêm anh sốt.

Anh khe khẽ hát ru.

À ơi. Không phải bài ru người dưới xuôi hay hát. Đây là bài ru của bản anh, bà nội dạy anh, mẹ anh hát cho anh, anh hát cho hai đứa con anh. Nó lạ lắm. Nhịp của nó không đều như các bài ru khác. Nó đi bảy nhịp, ngân một nhịp, rồi lại bảy nhịp, như ai đó đang đếm. Lời chỉ có mấy tiếng à ơi lặp đi lặp lại, lên một bậc, xuống hai bậc, kéo dài ở cuối câu như tiếng gió lùa qua miệng hang. Bà nội anh bảo bài ru ấy có từ hồi người bản còn ở trong hang, hồi chưa ai biết làm nhà. Anh không tin. Anh chỉ biết hát nó lên là người nghe thở chậm lại.

Hân thở chậm lại thật. Một lúc sau, chị bò tiếp.

Ra khỏi khe đá, họ đứng bật dậy được, và cả năm người cùng im lặng.

Trước mặt họ là một gian hang rộng tới mức đèn pin mạnh nhất cũng không rọi tới trần. Dưới sàn là một hồ nước xanh ngọc, phẳng lặng như gương. Thạch nhũ từ trên rủ xuống như những tấm rèm trắng, măng đá từ dưới mọc lên như những cây nến khổng lồ. Ở phía xa, từ một kẽ nứt trên vòm hang, một luồng sáng mặt trời rọi xuống, mảnh như sợi chỉ, chiếu lên một đám dương xỉ xanh mướt mọc trên một ụ đá giữa hồ.

– Trời ơi – Khang thì thào, máy quay trên ngực anh ta chĩa đi khắp nơi.

Hân không nhìn thạch nhũ, không nhìn hồ nước. Chị nhìn vách đá bên trái, nơi có một khối thạch nhũ trắng đục phình ra như cái bụng một con cóc khổng lồ. Chị đi lại gần, rọi đèn. Lượm đi theo chị.

Dưới lớp thạch nhũ trắng đục, có một thứ đang phản chiếu ánh đèn.

Nó tròn, nhẵn, màu bạc xám, to cỡ cái nồi ba mươi. Nó không phải đá. Không có thứ đá nào nhẵn như thế. Lớp thạch nhũ bọc kín nó, dày hơn một gang tay, chỉ để hở ra một khoảng nhỏ ở phía trước, chỗ có lẽ nước chảy qua ít hơn, nên đá vôi không kịp phủ.

Hân đưa tay chạm vào khoảng hở. Chị rụt tay lại ngay.

– Nó ấm – chị nói.

Trong hang Mỏ Quạ, nhiệt độ quanh năm mười chín độ. Đá lạnh, nước lạnh, không khí lạnh. Thứ này ấm như da người.

Lượm đứng sau lưng chị, nghe một giọt nước nhỏ xuống từ trần hang, rơi lên vai anh. Anh đếm theo thói quen.

Một, hai, ba, bốn, năm. Tách.

Năm nhịp.

— Hết chương 1 —