Chỗ ngừng của bài ru

Chương 3: Chỗ ngừng của bài ru

Hải.

Ba đêm sau ngày bố về quê, thằng Gấu không ngủ.

Nó ngủ được hai mươi phút, giật mình dậy khóc. Ngủ được hai mươi phút, lại khóc. Y như hồi nó mới sinh. Mẹ vợ tôi vẫn lên mỗi ngày. Bà vẫn ru, vẫn ầu ơ ví dầu cầu ván, vẫn vỗ lưng thằng bé. Nhưng thằng Gấu không ngủ.

Mẹ vợ tôi không nhắc tới bố tôi một lần nào. Bà không trách tôi. Bà chỉ ít nói hẳn đi. Cái giọng nói như bắn súng liên thanh của bà giờ chỉ còn tiếng ừ, tiếng dạ. Bà ngồi bên cũi ru cháu, giọng ru khàn đi từng ngày. Có một chiều tôi về sớm, đứng ở cửa, thấy bà hát xong một câu thì ngừng lại, quay sang cái ghế đẩu trống ở đầu bên kia cũi, ngồi im như người đang chờ ai đáp. Chờ một lúc, bà mới quay lại, hát tiếp câu thứ hai bằng chính giọng mình, nhỏ hơn, chậm hơn.

Đêm thứ ba, hai giờ sáng, tôi bế thằng Gấu đi tới đi lui trong phòng khách. Nó khóc tới khản cổ. Vợ tôi ngủ gục trên sô pha vì cả tuần thức đêm. Tôi mệt tới mức đầu óc mụ mị, rồi nảy ra một ý mà tôi tưởng là thông minh.

Tôi mở ứng dụng camera, tìm lại những đoạn phim cũ, những đoạn có tiếng hai người ru. Tôi định cắt lấy giọng ru của bố, phát qua cái loa nhỏ đặt cạnh cũi, cho thằng Gấu tưởng là ông nội ở đây.

Tôi tua lại từng đoạn. Những buổi chiều, hai người ngồi hai đầu cũi. Bố tôi hát, mẹ vợ tôi hát. Câu này nối câu kia.

Rồi tôi tua tới một đoạn ghi lúc mười một giờ đêm, một tối thứ Tư nào đó tháng Tám. Thằng Gấu đã ngủ. Hai người vẫn ngồi bên cũi, không ru nữa, nói chuyện khẽ khàng. Tôi định tua qua. Rồi tôi nghe thấy tên mình.

– Anh ru cháu hay vậy, – giọng mẹ vợ tôi, – hồi đó chắc anh ru thằng Hải dữ lắm.

Một khoảng im lặng. Rồi giọng bố tôi, trầm đục.

– Tôi chưa ru nó lần nào.

– Sao vậy?

– Hồi nó sinh, tôi làm ca ba ở nhà máy dệt. Đi đêm về sáng. Mẹ nó ru. Lúc tôi về thì nó ngủ rồi, lúc nó thức thì tôi ngủ. Rồi nó lớn. Đến lúc tôi về hưu thì nó vào Sài Gòn học. Nó gọi điện, nói được ba câu là hết chuyện. Tôi không biết nói gì với nó. Tôi chỉ biết hỏi ăn cơm chưa.

Bố tôi im một lúc. Đèn ngủ hình mặt trăng hắt ánh vàng lên mặt ông, tôi nhìn qua màn hình điện thoại, thấy mặt ông già hơn tôi tưởng.

– Giờ ru thằng Gấu, – bố tôi nói, – là tôi ru bù cho thằng Hải. Nó không nghe được, thì con nó nghe.

Tôi đứng giữa phòng khách, thằng Gấu khóc trên vai tôi, mà tôi không nghe thấy tiếng nó khóc nữa.

Rồi mẹ vợ tôi nói một câu, trong đoạn phim đó, nhỏ tới mức tôi phải áp tai vào điện thoại.

– Vậy anh hát tiếp đi. Tui ru một câu, tui chờ anh. Anh ru một câu, anh chờ tui. Hai đứa mình ru bù cho hết mấy đứa con.

Tôi không cắt đoạn ghi âm nào nữa. Tôi đặt điện thoại xuống bàn, bế thằng Gấu ra ban công, đứng bên cái nôi tre đan bố tôi xách từ quê vào, giờ đựng đầy chậu húng quế của mẹ vợ tôi. Trời Sài Gòn hai giờ sáng không có sao, chỉ có ánh đèn từ những tòa nhà cao tầng bên kia sông.

Tôi thử ru. Tôi không thuộc câu nào ngoài quê. Tôi chỉ nhớ lõm bõm mấy câu nghe bố hát qua camera. À ơi, con cò mà đi ăn đêm.

Tôi hát xong câu ấy thì ngừng lại. Như bố tôi vẫn ngừng.

Không có ai hát tiếp. Thằng Gấu khóc to hơn.

Sáng hôm sau, tôi gọi điện về Giao Thủy. Bố tôi bắt máy ở hồi chuông thứ hai, như thể ông ngồi cạnh điện thoại cả đêm.

– Bố ăn cơm chưa? – Tôi hỏi. Rồi tôi tự cười mình, vì đó là câu duy nhất bố con tôi biết hỏi nhau suốt hai mươi năm.

– Bố ăn rồi.

Tôi im một lúc lâu. Bố cũng im, nhưng không cúp máy.

– Bố vào lại đi bố. – Tôi nói. – Thằng Gấu không ngủ. Mẹ Sáu ru một câu, rồi cứ ngồi chờ. Không ai hát câu sau.

Đầu dây bên kia, tôi nghe tiếng gà gáy, tiếng gió thổi qua bờ đê sông Hồng, tiếng bố tôi thở ra một hơi rất dài.

– Còn chuyện con hỏi bố? – Bố hỏi. – Chuyện gọi là gì?

Tôi nghĩ tới đoạn phim. Tôi nghĩ tới cái chăn mỏng đắp chung qua hai đầu gối, tới câu ru bù cho hết mấy đứa con.

– Thì gọi là ông bà. – Tôi nói. – Bố là ông, mẹ Sáu là bà. Thằng Gấu gọi thế, con cũng gọi thế. Ai cười thì kệ người ta.

Bố tôi vào lại bằng chuyến tàu ba ngày sau. Lần này bố không xách bao gạo. Bố xách một con gà mái đen buộc chân, nói để mẹ Sáu nấu cháo cho cháu, gà quê ngọt thịt không phải nêm đường.

Mẹ vợ tôi đứng ở cửa căn hộ, nhìn con gà, nhìn bố tôi, rồi nói câu đầu tiên sau một tuần chỉ biết ừ với dạ.

– Gà này ốm nhom, nấu cháo gì nổi.

– Ốm mà ngọt.

– Ngọt gì mà ngọt.

Hai người đứng ở cửa cãi nhau về con gà. Vợ tôi đứng sau lưng tôi, bấm vào hông tôi một cái thật đau, rồi quay đi lau nước mắt.

Tối đó, thằng Gấu ngủ một mạch tới sáng. Tôi đứng ở cửa phòng khách, nhìn hai người già ngồi hai đầu cũi gỗ, mỗi người một tay đặt lên thành cũi. Mẹ Sáu hát một câu, rồi ngừng.

Lần này, bố tôi không quên. Bố hát tiếp ngay, không lỡ một nhịp nào.

— Hết —