Mẻ thứ nhất

Chương 1: Mẻ thứ nhất

Cụ Bồi gõ ba cái vào thành lò, nghiêng đầu nghe, rồi nói than còn non.

Sim nhìn vào miệng lò. Than gỗ nhãn đã đỏ đều, không một tia khói. Cô quạt thêm hai nhịp, rồi dừng.

– Dạ, con thấy đỏ rồi cụ.

– Đỏ ngoài da. – Cụ Bồi nói. – Ruột còn đen. Nghe kìa.

Sim nghe. Trong lò có tiếng tí tách rất khẽ, như mưa bụi rơi trên tàu lá chuối. Ba năm theo cụ, cô đã học được mười mấy thứ tiếng của lò: tiếng than reo đều là lửa ngủ, tiếng lách tách là than còn hơi nước, tiếng rít mỏng như sáo là lửa đang ăn vào thuốc. Nhưng cái tiếng tí tách này thì cô chưa phân biệt được với tiếng than nhãn bình thường. Cụ Bồi phân biệt được. Cụ phân biệt được cả tiếng con mèo nhà bên nhảy lên mái ngói lúc canh hai, nói nó béo lên vì nhà ấy mới mua cá.

Cụ Bồi tám mươi mốt tuổi, mù đã mười hai năm. Tiệm đan Hứa Ký ở phố Lò Than, thành Đông Vân, là tiệm đan ba đời. Ông nội cụ dựng lò, cha cụ giữ lò, cụ luyện đan từ năm mười bốn tuổi, tới năm sáu mươi chín tuổi thì một mẻ Hỏa Linh đan nổ tung giữa đêm. Cái lò đồng Cửu Khiếu nứt một đường dài. Cụ mất hai con mắt. Còn ông Hứa Văn Trực, con trai cụ, đứng cạnh lò đêm ấy, thì không qua khỏi.

Vết cháy sém của đêm đó vẫn còn trên trần nhà, ngay trên đầu lò, đen như một cái bóng. Ai vào tiệm cũng hỏi sao không quét vôi lại. Cụ Bồi không cho. Cụ nói lò thì đã hàn, trần thì để đó.

Sim mười chín tuổi, con gái một bà bán bánh đúc nóng đầu ngõ, linh căn hỏa mỏng như sợi chỉ, Luyện Khí tầng một, không tông môn nào nhận. Năm mười sáu tuổi cô xin vào tiệm Hứa Ký quét nhà, rồi được giữ quạt, rồi được làm mắt cho cụ. Việc của cô là nhìn, rồi nói cho cụ nghe mình thấy gì. Lá sen vàng hay xanh. Tâm sen còn mầm hay đã bỏ. Nước lộ trong hay đục. Còn mọi thứ khác, cụ tự nghe, tự ngửi, tự sờ.

Đầu tháng Hai, Đan Hội thành Đông Vân gửi tới một tờ giấy. Từ năm nay, đan sư nào trên bảy mươi tuổi muốn giữ bảng hiệu phải thi lại, luyện một lò Thanh Tâm đan trước mặt người kiểm định. Thi ngày rằm. Không qua thì tiệm phải đổi người đứng tên hoặc đóng cửa.

Người mang giấy tới là Hứa Minh Tráng, cháu nội cụ, con trai ông Trực. Anh ba mươi hai tuổi, đan sư tam phẩm của Đan Hội, làm ở xưởng lớn bên kia sông. Anh đứng ở bậu cửa, không bước vào, đọc tờ giấy lên cho ông nghe. Từ ngày cha mất, Sim chưa thấy anh bước qua cái bậu cửa ấy lần nào. Anh về thăm thì đứng ngoài, nói chuyện qua cửa, uống chén trà cũng đứng ngoài mà uống.

– Ông để con đứng tên tiệm. – Tráng nói. – Ông không cần thi. Con đứng tên, ông vẫn ở đây, vẫn ngồi đây, vẫn dạy con Sim.

– Mày đứng tên, mày có về luyện đan không?

Tráng không trả lời.

– Mày đứng tên rồi mày bán tiệm. – Cụ Bồi nói, giọng không giận. – Xưởng Đan Hội đã hỏi mua cái lò này từ năm ngoái. Mày tưởng ông mù thì ông điếc à?

– Con không bán lò. – Tráng nói. – Con chỉ không muốn ông đứng cạnh nó nữa.

Cụ Bồi im lặng. Bên ngoài, sương nồm tháng Hai đọng trên mái ngói, nhỏ giọt xuống bậu cửa. Một lúc lâu, cụ gõ ba cái vào thành lò. Tiếng đồng ngân lên, dài, trầm, tắt dần như tiếng chuông chùa xa.

– Rằm ông thi. – Cụ nói. – Mày đi về đi.

Mẻ đầu tiên, cụ cho Sim luyện thử Thanh Tâm đan ngay chiều hôm ấy. Bảy canh giờ, ba lần đổi lửa. Lửa đầu để lá sen già nhả nước. Lửa giữa để tâm sen và cỏ Ngưng Thần quyện lại. Lửa cuối, nhỏ như hơi thở, để thuốc tự vo thành viên. Sim quạt, cụ nghe. Lần đổi lửa thứ nhất, cụ gõ ba cái, gật đầu. Lần thứ hai, cụ gõ ba cái, nghiêng đầu nghe lâu hơn, rồi bảo Sim rút ra một thanh than.

– Con không thấy gì khác, cụ.

– Mắt thì không thấy. – Cụ nói. – Đồng nó ngân ngắn đi nửa nhịp. Tức là trong lò nóng lệch về một bên.

Sim rút một thanh than ở phía trái. Tới giờ Tý, lò mở. Mười hai viên Thanh Tâm đan nằm trong đáy lò, tròn đều, màu xanh nhạt như hạt sen non, thơm mát cả gian nhà. Sim đếm đi đếm lại, mười hai viên, không viên nào nứt.

Cụ Bồi mân mê một viên giữa hai ngón tay, đưa lên mũi.

– Được. – Cụ nói. – Đem cất. Mai luyện mẻ nữa, mẻ đó thì con không được đụng tay. Ông luyện một mình, con chỉ nhìn.

Sim cất đan vào bình sứ, khóa tủ. Lúc đóng cửa tiệm, cô thấy ở đầu ngõ, dưới ánh đèn lồng của hàng chè chén, có một bóng người đứng nhìn về phía tiệm. Người đó đứng hơi lệch về một bên, như chân trái mỏi. Cô chưa kịp nhìn rõ thì người đó quay đi.

— Hết chương 1 —