Đêm nước lên

Chương 1: Đêm nước lên

Tiếng gõ vang lên dưới mạn ghe lúc gần nửa đêm: ba tiếng liền, nghỉ, rồi một tiếng.

Truật đang ngồi co trên mái tôn của ngôi trường tiểu học, áo mưa dán vào lưng, tay cầm cái đèn pin đã yếu pin. Nước dưới chân mái đen đặc, chảy xiết về phía phá, cuốn theo bẹ chuối, thùng xốp, một cái ghế nhựa đỏ lật ngửa. Đội cứu hộ của anh từ Quảng Trị vào tiếp sức từ chiều, chở được ba chuyến người già ra điểm cao thì máy ghe chết. Họ trèo lên mái trường chờ trời sáng, chung với một nhóm dân chài trong làng và hai đứa nhỏ khóc từ chập tối tới giờ.

Chuyến thứ ba là chuyến khó nhất. Một bà cụ gần chín mươi ngồi trên nóc tủ thờ, nước đã tới ngực, nhất quyết không chịu leo xuống ghe vì chưa mang được bát hương. Truật phải bơi vào trong nhà, nước lạnh buốt tới xương sống, ôm cái bát hương sứ đầy tro ướt ra trước, bà mới chịu đưa tay cho anh. Trên ghe bà ôm bát hương vào ngực, miệng lẩm nhẩm khấn, tro chảy thành vệt xám xuống áo. Anh không cười. Hai mươi bảy năm trước, mạ anh cũng đã lội ngược dòng nước về nhà chỉ để lấy cái khung ảnh ba.

Máy ghe chết khi họ quay ra lần thứ tư. Người lái ghe giật dây đề mười mấy lần, rồi chửi một câu, rồi ngồi phịch xuống. Một chiếc ghe nan của dân chài trong làng tấp lại, kéo họ vào mái trường. Người kéo dây chính là người đàn ông bây giờ đang ngồi ở mép mái.

Tiếng gõ lại vang lên. Cộc cộc cộc. Nghỉ. Cộc.

Anh quay đầu. Người đàn ông ngồi ở mép mái, chân thả xuống chiếc ghe nan buộc vào cột cờ, đang lấy khớp ngón tay gõ lên mạn ghe. Hai đứa nhỏ nằm trong lòng anh ta, một đứa đã thôi khóc, đứa kia còn nấc. Anh ta gõ đều, không vội, như người ta vỗ lưng.

– Nín đi, nín đi. Nghe chưa, mệ về rồi đó. Mệ gõ rứa là mệ về rồi.

Đứa nhỏ nín thật.

Truật ngồi yên, nhưng cái đèn pin trong tay anh tự nhiên tắt, vì ngón cái của anh đã bấm nhầm công tắc. Anh không bật lại.

Ba tiếng, nghỉ, một tiếng. Đó là cách mạ anh gõ cửa. Hồi đó mạ bán cá ở chợ Mỹ Chánh, tối nào cũng về muộn, lúc hai anh em đã cài then cửa. Mạ dặn: ai gõ thì đừng mở, chỉ mở khi nghe ba cái một cái. Không phải mật mã gì to tát, chỉ là mạ quen tay. Nhưng thằng Cò, em anh, năm tuổi, coi đó là phép thuật. Nó ngồi canh cửa từ lúc trời chạng vạng, nghe tiếng gõ là nhảy cẫng lên giành mở then, rồi chui tọt vào lòng mạ, hít mùi cá, mùi mưa.

Mạ mất chín năm rồi. Thằng Cò mất từ đêm lũ tháng Mười Một năm chín mươi chín, lúc nó năm tuổi, còn Truật mười một.

Người ta không nói "mất". Người ta nói "trôi". Cả làng ven sông Ô Lâu đêm đó trôi bao nhiêu thứ: trâu, bò, mái nhà, quan tài mới đóng, bàn thờ. Nhà anh trôi một đứa nhỏ.

Anh nhớ rõ nhất là sợi dây. Nước lên tới mái, mạ lội sang nhà bên cõng bà Cửu bị liệt, dặn anh giữ em. Anh lôi cái thúng chai ba dùng đi thả lưới, đặt thằng Cò vào, buộc dây vào cổ tay mình, ngồi trên nóc nhà mà giữ. Rồi một khúc gỗ trôi qua, đập vào vách, cả mái nhà rung lên. Anh chỉ nhớ sợi dây trượt khỏi cổ tay, rát như lửa, và cái thúng xoay một vòng rồi biến vào bóng tối. Anh nhớ mình đã không giữ được.

Hai mươi bảy năm, cái rát ở cổ tay ấy chưa hết.

Mạ không bao giờ trách anh một lời. Đó mới là điều khó chịu nhất. Mạ chỉ đổi đi một thói quen: từ sau trận lũ, tối nào mạ cũng ngồi trên bậc cửa tới khuya, lưng dựa vào khung gỗ. Thỉnh thoảng mạ đưa tay ra sau, gõ lên khung cửa ba cái một cái, rồi nghiêng đầu nghe, như đợi một tiếng gõ trả lời. Truật học cấp hai, cấp ba, đi bộ đội, cưới vợ, có con. Mạ vẫn ngồi đó, mỗi năm còng thêm một chút. Có lần vợ anh hỏi nhỏ mạ gõ chi rứa, anh nói mạ quen tay. Anh không nói rằng mỗi lần nghe tiếng gõ ấy, anh lại thấy sợi dây trượt khỏi cổ tay mình.

Phía mép mái, đứa nhỏ còn nấc trở mình, ú ớ gọi mệ. Người đàn ông lại cúi xuống, gõ tiếp.

Gần sáng mưa ngớt. Truật bò dọc mép mái, tới ngồi cạnh người đàn ông. Anh ta trạc ba mươi, da đen bóng, vai u lên như người quanh năm chống sào, mắt trái có một vết sẹo nhỏ chạy ngang chân mày. Hai đứa nhỏ đã ngủ, đầu gối lên đùi anh ta.

– Anh gõ cái chi rứa? – Truật hỏi, cố giữ giọng như hỏi chuyện vặt.

– Gõ cho tụi nhỏ ngủ. – Người đàn ông cười, răng trắng trong bóng tối. – Mệ tui dạy. Hồi tui mới tới nhà mệ, đêm mô tui cũng khóc, mệ gõ rứa tui mới nín.

– Mới tới?

– Tui là con nuôi. – Anh ta nói gọn, như nói tên mình. – Tui tên Đằm. Anh ở ngoài Quảng Trị vô hả?

Truật gật đầu. Anh muốn hỏi thêm mà cổ họng khô khốc. Nước dưới chân vẫn chảy về phía phá, phía chân trời xám bắt đầu hửng một vệt màu cam đục.

– Anh Đằm, – anh nói, – hồi anh tới nhà mệ, là năm mô?

Đằm nghiêng đầu nhìn anh. Lần đầu tiên trong đêm, nụ cười trên mặt anh ta tắt.

– Năm lũ lớn. Chín chín. Răng anh hỏi?

— Hết chương 1 —