Kho báu của bố

Chương 3: Kho báu của bố

Bố tôi năm nay bốn mươi chín tuổi, làm thợ sửa xe máy ở một cái tiệm nhỏ mặt đường trên thị xã. Tôi về vào một buổi chiều thứ Sáu, không báo trước. Bố đang ngồi xổm thay má phanh cho một chiếc xe số, hai tay đen dầu. Thấy tôi, bố cười, bảo ngồi đợi bố tí.

Tôi đợi. Bố làm xong, rửa tay bằng xà phòng bột ở cái chậu nhôm, lau tay vào cái giẻ vắt trên vai. Tôi mở ba lô, đặt lên chiếc ghế nhựa giữa hai bố con cái vại sành sứt miệng, bảy viên bi ve và cái nút áo đỏ.

Bố đứng sững. Cái giẻ trên vai bố rơi xuống nền xi măng.

Bố không hỏi tôi tìm thấy chúng ở đâu. Bố ngồi xuống cái ghế đẩu thấp, nhặt viên bi to ruột xanh lá lên, xoay xoay trong những ngón tay chai sạn. Rất lâu sau, bố mới nói.

– Viên này bố đổi cho thằng Hưng con ông đội trưởng bằng cả một cái diều.

Bố kể bằng giọng của một đứa trẻ tám tuổi, như thể bốn mươi năm qua giọng ấy vẫn nằm im trong cổ họng bố, chờ ngày được nói.

Tối thứ Bảy ấy, bố ngủ không được. Bố thấy bà đếm tiền dưới đèn dầu, buộc lạt đỏ, cất vào hòm. Bà bảo tiền của cả làng đấy, không ai được động vào. Ba thếp tiền mới tinh, đỏ au, thơm mùi giấy. Bố chưa thấy nhiều tiền như thế bao giờ. Bố nghĩ tới trò giấu kho báu bọn trẻ trong xóm vẫn chơi. Bố nghĩ nếu giấu đi một đêm, sáng mai bà sẽ hoảng lên đi tìm, rồi bố sẽ đưa bản đồ cho bà, bà sẽ đào được, bà sẽ cười. Bố chỉ muốn bà cười. Từ hồi đổi tiền, bà không cười lần nào.

Gần sáng, bố rón rén mở hòm, lấy ba thếp tiền gói vào cái túi ni lông, thả vào cái vại sành đựng bi của mình, thêm cả bảy viên bi cho đúng là kho báu. Bố ra góc vườn sau bụi chuối, đào một cái hố. Cái khuy áo đứt lúc nào bố không biết.

– Rồi sáng ra, bà mở hòm, – bố nói. – Bà không hoảng lên như bố tưởng. Bà ngồi bệt xuống đất. Mặt bà trắng bệch. Rồi người ta đến. Ông chủ nhiệm, ông công an xã, cả chục người. Người ta lục tung nhà. Người ta dẫn bà đi. Bố đứng ở góc sân, bản đồ trong túi quần, bố không dám nói. Bố sợ lắm, Tuấn ạ. Bố nghĩ bố nói ra thì người ta bắt bố đi thay bà. Bố tám tuổi.

– Bố có bao giờ đào lên lại không?

– Có một lần. Năm bà ra tù. Bố ra góc vườn đứng cả buổi chiều. Rồi bố không dám đào. Bố nghĩ, đào lên rồi đưa cho ai? Bà đã ở tù rồi. Đưa ra thì cả làng biết bà ở tù vì thằng con. Bố cứ đứng đấy. Rồi ông bà bán vườn. Bố tự bảo mình là chắc nó mục rồi, chắc nó không còn nữa.

Bố nhìn xuống bảy viên bi.

– Bốn mươi năm bố không dám nhìn thẳng vào mặt bà. Bố chơi trò kho báu với con là vì bố muốn có một lần đào lên được thứ gì đó mà không ai phải khóc.

Tôi không nói gì. Tôi cúi xuống, nhặt cái giẻ trên nền xi măng lên, đặt lại lên vai bố.

Bà nội tôi năm nay bảy mươi bảy tuổi, sống với cô út tôi trong một căn nhà ống ở đầu thị xã. Chiều hôm sau, bố đèo tôi bằng chiếc xe máy cũ sang nhà cô. Bố ôm cái vại sành trong lòng suốt đoạn đường.

Bà ngồi trên cái chõng tre ngoài hiên, đang nhặt rau muống. Bố bước lên bậc thềm, đặt cái vại xuống trước mặt bà. Bố quỳ xuống. Tôi đứng sau lưng bố.

Bà nhìn cái vại. Rồi bà nhìn bảy viên bi bố đổ ra lòng bàn tay. Rồi bà nhìn bố.

Bà không ngạc nhiên. Bà đặt nắm rau muống xuống rổ, chậm rãi lau tay vào vạt áo.

– Má biết từ đêm hôm ấy, – bà nói.

Bố ngẩng phắt lên.

– Sáng hôm ấy má thấy chân con lấm bùn, móng tay con đen sì, áo con mất một cái khuy. – Bà nói đều đều, như kể chuyện một ai khác. – Má thấy cái vại bi của con không còn dưới gầm giường. Má biết. Người ta đến bắt má, má nhìn con đứng ở góc sân, run như cầy sấy. Má nghĩ, má mà nói ra thì cả làng sẽ gọi con là thằng ăn cắp tiền hợp tác xã. Con sẽ mang cái tên ấy suốt đời. Má thì ba mươi sáu tuổi rồi, má chịu được.

– Sao má không bao giờ nói với con? – Bố hỏi, giọng vỡ ra.

– Nói để làm gì? Để con biết má biết à? – Bà cười, cái cười móm mém. – Má tưởng con quên rồi. Thấy con chơi trò kho báu với thằng Tuấn, má biết là con không quên.

Bố cúi gập người, gục đầu vào đầu gối bà. Hai vai bố rung lên. Bà đặt tay lên mái tóc đã điểm bạc của bố, xoa xoa, như xoa đầu một đứa trẻ.

Tôi đứng đó, cầm ba thếp tiền buộc lạt đỏ trong tay, không biết nên làm gì với chúng.

Hai tuần sau, cả nhà về làng. Bà muốn về. Mảnh vườn cũ giờ là một ngôi nhà mái bằng hai tầng, góc vườn sau bụi chuối giờ là một cái bể nước xây. Chủ nhà mới mời cả nhà vào uống nước. Bà không vào. Bà đứng ngoài hàng rào dâm bụt, nhìn rất lâu.

Rồi bà đi thẳng lên nhà văn hóa thôn, nơi chiều hôm ấy có buổi họp của hội người cao tuổi. Trong phòng có mười mấy cụ, vài người là xã viên hợp tác xã năm xưa. Bà xin phép được nói vài lời. Bà đặt lên bàn ba thếp tiền năm mươi đồng buộc lạt đỏ, bản sao bản án, biên bản giao nhận của ngân hàng.

Bà không nói tới bố tôi. Bà chỉ nói, tiền của hợp tác xã năm ấy không ai tiêu một đồng. Nó nằm dưới đất bốn mươi năm. Bà mang nó về trả lại làng.

Một cụ ông chín mươi tuổi ngồi hàng đầu, ngày xưa là đội trưởng sản xuất, cầm một thếp tiền lên, ngắm sợi lạt đỏ dưới ánh đèn. Cụ nhìn bà Nhài rất lâu.

– Lạt này của bà Nhài buộc, – cụ nói. – Cả làng ai chẳng biết bà Nhài buộc tiền bằng lạt bánh chưng.

Trên đường về, bà ngồi sau xe bố tôi. Tôi chạy xe theo sau. Qua con đê sông Trà Lý, gió chiều thổi lồng lộng. Tôi thấy bà mở bàn tay ra, trong lòng bàn tay là viên bi ve to ruột xanh lá. Bà giơ nó lên nhìn ngược sáng, như con nít ngắm mặt trời qua một giọt nước.

Rồi bà nắm tay lại, ôm lấy lưng bố.

— Hết —