Cái vại có bảy viên bi

Chương 2: Cái vại có bảy viên bi

Tôi mua lại ba thếp tiền với giá anh Phúc đưa ra, gần bằng ba tháng lương. Tôi không mặc cả. Tôi chỉ xin thêm một điều: cái vại sành và mọi thứ ở trong đó.

Anh Phúc ngạc nhiên. Cái vại không có giá trị gì. Nhưng anh vẫn hẹn tôi ra căn nhà ống của anh ở một con ngõ sau chợ Đồng Xuân. Căn phòng tầng hai chật những tủ kính, những album tem, những hộp đựng tiền xu. Anh lôi từ gầm bàn ra một cái vại sành nhỏ cỡ cái phích nước, men nâu đã tróc, miệng sứt một mẻ.

– Cái vại này cùng với một túi ni lông, – anh nói. – Tiền gói trong túi, túi bỏ trong vại, vại có nắp bằng một miếng gỗ. Người thợ đưa tôi cả bọc. Tôi định vứt mấy thứ linh tinh, may chưa vứt.

Anh lấy ra một cái túi giấy, đổ lên bàn.

Một cái túi ni lông xanh đã giòn, dính đất. Một cái nút áo bằng nhựa màu đỏ. Và bảy viên bi ve, loại bi có cánh hoa màu ở giữa mà trẻ con ngày xưa vẫn chơi. Một viên to hơn hẳn, ruột màu xanh lá, mặt ngoài đã mờ đục.

Tôi nhặt viên bi to ấy lên. Cái lạnh của thủy tinh chạy dọc ngón tay.

– Người lớn không ai chôn tiền chung với bi, – anh Phúc nói, như đọc được ý tôi. – Tôi đoán là trẻ con. Trẻ con hay chơi trò giấu kho báu.

Kho báu.

Tôi nhớ lại một buổi chiều hè năm tôi lên bảy, ở căn nhà trên thị xã. Bố tôi dắt tôi ra mảnh sân sau, đưa cho tôi một tờ giấy vẽ bản đồ bằng bút chì, có dấu nhân đỏ ở góc sân cạnh bể nước. Tôi đào, đào mãi, tìm thấy một cái lọ thủy tinh, trong có mấy cái kẹo lạc và ba viên bi ve. Bố tôi đứng sau lưng cười, bảo đó là kho báu của bố, bố giấu từ hồi bố còn bé tí.

Năm nào bố cũng chơi trò ấy với tôi. Bản đồ vẽ tay, dấu nhân đỏ, lọ thủy tinh, bi ve. Có lần tôi hỏi bố học trò đó ở đâu. Bố bảo tự nghĩ ra, hồi bố còn ở làng. Rồi bố đổi sang chuyện khác, rất nhanh.

Năm tôi mười lăm tuổi, tôi chê trò ấy trẻ con. Bố không giấu kho báu nữa.

Sáng Chủ nhật, tôi bắt xe khách về Thái Bình, rồi thuê xe ôm vào làng. Tôi chưa từng về đây. Bố không bao giờ đưa tôi về.

Người thợ xây tên Cường, ngoài bốn mươi, đang trát tường cho chính ngôi nhà mái bằng mọc trên mảnh vườn cũ. Anh dẫn tôi ra phía sau, chỉ vào chỗ giờ đã đổ bê tông làm bể nước.

– Chỗ này ngày xưa là bụi chuối, chủ nhà bảo thế. Em đào móng bể, sâu chừng bảy chục phân thì xẻng chạm cái vại. Nắp gỗ mục hết, may mà cái túi ni lông còn bọc được.

Tôi hỏi trong làng còn ai nhớ nhà bà Nhài thủ quỹ không. Anh Cường chỉ sang nhà bên cạnh.

Bà cụ hàng xóm tên Thoa, tám mươi hai tuổi, ngồi têm trầu trên cái phản gỗ kê ngoài hiên. Nghe tôi giới thiệu là cháu nội bà Nhài, bà cụ buông miếng trầu, nắm lấy tay tôi.

– Cháu bà Nhài đấy à. Trời ơi, cái mũi giống hệt. – Bà cụ thở dài. – Cái hôm người ta bắt bà Nhài, tôi đứng bên này hàng rào nhìn sang. Bà ấy không khóc, không kêu. Bà ấy chỉ nhìn thằng Thịnh con bà ấy đứng ở góc sân, nhìn mãi. Người ta dắt đi tới cổng bà ấy còn ngoái lại nhìn.

– Bà ấy ra tù về thì sao hả bà?

– Thì khổ chứ sao. Đi chợ người ta tránh. Họp xóm người ta không cho ngồi cùng chiếu. – Bà cụ cầm lại miếng trầu, quệt vôi. – Mà tôi để ý một chuyện, cháu ạ. Chiều nào bà ấy cũng ra góc vườn sau, đứng cạnh bụi chuối. Đứng thế thôi, không làm gì. Có hôm tôi hỏi, bà ấy bảo ra hóng mát. Hóng mát gì mà chỗ ấy muỗi như trấu.

Tôi ngồi lặng trên cái phản gỗ. Bà cụ Thoa đưa tôi một miếng trầu, tôi cầm mà không biết làm gì với nó.

Bà nội đứng cạnh bụi chuối. Chỗ cái vại nằm.

Trên chuyến xe về Hà Nội, tôi không dám nghĩ tiếp. Nếu bà biết chỗ, thì hoặc bà là người chôn, hoặc bà biết ai chôn.

Tôi mang cái vại sành, bảy viên bi, cái nút áo đỏ và ba thếp tiền về căn hộ của mình. Tôi bày tất cả lên bàn, ngồi nhìn tới gần sáng. Rồi tôi mở thư mục ảnh gia đình mà mẹ tôi đã chụp lại từng trang album cũ gửi cho tôi. Trong đó có một tấm ảnh đen trắng chụp năm 1984, ở sân nhà cũ trong làng: ông, bà, và bố tôi bảy tuổi, mặc cái áo sơ mi trắng cài khuy đỏ.

Tôi phóng to tấm ảnh hết cỡ. Những cái khuy áo bằng nhựa, tròn, có bốn lỗ.

Tôi nhìn cái nút áo đỏ trên bàn.

Đêm thứ Bảy năm 1985 ấy, trong nhà có ba người. Ông đi gác đê. Còn lại bà, và một đứa trẻ tám tuổi.

— Hết chương 2 —