Nhóm Nhà Đồi Đỏ

Chương 1: Nhóm Nhà Đồi Đỏ

Hưng: Mẹ ơi, mẹ đọc tin con chưa? Bên trung tâm hẹn thứ Năm tuần sau quét lần đầu. Con đặt vé cho mẹ rồi.

Thảo: Mẹ đừng có lo, quét không đau đâu mẹ. Con hỏi kỹ rồi, nằm ngủ một tiếng thôi.

Bích: Mẹ ơi con thương mẹ. Mẹ làm đi mẹ, cho tụi con với. Con ở xa không về được nhiều.

Mẹ Hiền: Mẹ đọc rồi. Để mẹ nghĩ. Mẹ Hiền.

Hưng: Mẹ nghĩ ba tháng rồi mẹ ơi. Bác sĩ nói mẹ còn khoảng nửa năm.

Mẹ Hiền: Mẹ biết. Mẹ Hiền.

Lại Hạ Quỳ đọc dòng đó trên điện thoại, ngồi trên chuyến tàu đêm từ thủ đô Bạch Ngọc về thành phố Đồi Đỏ. Nhóm chat Nhà Đồi Đỏ có năm người: ba của cô là bác cả Hưng, cô Thảo ở cảng Nam Phố, cô út Bích ở tận Tân Lục địa, cô, và bà nội. Bà nội gõ chữ chậm, có khi một tin mất năm phút. Bà không dùng biểu tượng cảm xúc, không dùng chữ viết tắt, không bao giờ gõ sai dấu. Tin nào bà cũng ký tên cuối tin như viết thư: Mẹ Hiền. Cả nhà trêu bà mãi, bà vẫn ký.

Quỳ mười chín tuổi, sinh viên năm hai khoa hội họa trường Mỹ thuật Bạch Ngọc. Cô là đứa cháu duy nhất trong nhà theo nghề vẽ. Cả nhà hay nói con bé giống ai không biết, nhà mình toàn trồng cà phê với làm kế toán.

Tàu tới ga Đồi Đỏ lúc sáu giờ sáng. Trời cao nguyên tháng Mười Hai lạnh se, sương phủ trắng những đồi cà phê đang mùa chín đỏ. Quỳ bắt xe lôi về nhà bà nội, căn nhà gỗ hai tầng ở cuối con dốc đất đỏ, trước sân có hai cây bơ già và một giàn hoa cát đằng tím.

Bà nội đang ngồi phơi cà phê ngoài sân, áo len xanh, khăn quàng nâu, lưng còng còng. Bà bảy mươi tám tuổi. Năm ngoái người ta tìm ra trong gan bà một khối u.

– Con bé vẽ về rồi đó hả. – Bà ngẩng lên. Bà gọi Quỳ là con bé vẽ từ năm Quỳ năm tuổi.

– Dạ con về thăm bà.

– Ba con sai về thuyết phục bà chứ gì.

Quỳ cười, không cãi.

Thân thay thế không còn là chuyện lạ ở Liên bang Thượng Hà từ hai chục năm nay. Người sắp mất có thể quét não, tải ký ức vào một cái thân nhân tạo, rồi sau khi họ mất, cái thân đó được đánh thức. Người ta gọi họ là công dân tái sinh. Luật rất rõ: công dân tái sinh là một người mới về mặt pháp lý. Họ không thừa kế tài sản của người gốc. Họ không có nghĩa vụ với gia đình của người gốc. Và người gốc, khi còn sống, được tự chọn hết: chọn khuôn mặt của thân mới, chọn ký ức nào được tải, ký ức nào để lại. Gia đình không có quyền can thiệp. Người ta viết điều đó vào luật sau những vụ con cái ép cha mẹ già tải ký ức để giữ một người làm việc không công.

Tối hôm đó, Quỳ ngồi với bà bên bếp củi. Bà nướng hai củ khoai lang, bóc một củ đưa cho Quỳ.

– Con muốn bà làm không? – Bà hỏi.

Quỳ cầm củ khoai nóng, thổi thổi.

– Con không biết bà ơi. Con muốn bà còn. Mà con không biết cái thân thay thế đó có phải là bà không.

Bà nội nhìn ngọn lửa.

– Ba con thì chắc. Ba con nói, mẹ tải hết vào, rồi mẹ về ở với con, con chăm mẹ. – Bà cười. – Ba con năm mươi lăm tuổi rồi mà còn nghĩ mẹ cần ai chăm.

Bà đứng dậy, đi tới cái tủ thờ bằng gỗ cẩm lai kê sát tường. Bà mở ngăn kéo dưới cùng, cái ngăn mà Quỳ chưa bao giờ thấy bà mở. Bà lấy ra một cái hộp gỗ dài, mỏng, nắp trượt. Bà đặt lên bàn, trượt nắp ra.

Bên trong là một bộ cọ vẽ. Mười hai cây, cán gỗ mun đen bóng, đầu lông sói màu nâu vàng, xếp thẳng hàng từ nhỏ tới lớn. Không cây nào có vết màu. Bên cạnh là một hộp màu sơn dầu mười tám tuýp, vỏ thiếc còn nguyên nếp, chưa tuýp nào bị bóp.

Quỳ nín thở. Cô là sinh viên mỹ thuật. Cô biết đây là cọ lông sói thật, loại mà cả lớp cô không ai đủ tiền mua.

– Của ai vậy bà?

– Của bà. – Bà nội nói. – Năm bà hai mươi hai tuổi, bà thi đậu trường Mỹ thuật Bạch Ngọc. Trường của con đó. Thầy chấm thi tặng bà bộ cọ này, nói con bé này có tay. Cũng năm đó ông nội con hỏi cưới. Nhà bà nghèo, nhà ông có ba mẫu cà phê trên này. Bà đi lấy chồng, lên đây trồng cà phê. Bà không đi học.

Bà vuốt nhẹ lên đầu cây cọ nhỏ nhất.

– Năm mươi sáu năm, bà chưa mở hộp màu lần nào. – Bà nói. – Bà sợ mở ra là bà tiếc.

Quỳ nhìn bà nội. Cô nhớ lại hồi cô năm tuổi, bà nội mua cho cô một hộp sáp màu mười hai cây ở chợ Đồi Đỏ, gói bằng giấy báo. Hôm đó cô vẽ lên tường nhà bà một con voi màu tím. Ba cô la. Bà không la. Bà ngồi xuống cạnh cô, nhìn con voi tím rất lâu, rồi nói, con bé này có tay. Từ đó cả nhà gọi cô là con bé vẽ. Hộp sáp màu đó, giờ chỉ còn ba mẩu cụt ngủn, cô vẫn giữ trong ngăn bàn ở ký túc xá.

– Bà ơi. – Quỳ nói. – Bà có định làm không?

Bà nội trượt nắp hộp cọ lại.

– Bà làm. – Bà nói. – Mà bà làm theo kiểu của bà.

Sáng hôm sau, bà nội gửi một tin vào nhóm chat.

Mẹ Hiền: Mẹ đồng ý. Thứ Năm mẹ đi quét. Các con không cần về. Mẹ Hiền.

Hưng: Ôi mẹ ơi! Con cảm ơn mẹ!

Thảo: Mẹ ơi con khóc luôn nè. Mẹ giỏi quá.

Bích: Mẹ ơi con thương mẹ nhiều lắm.

Thứ Năm, Quỳ trốn hai tiết học, đón bà nội ở ga thủ đô. Bà đi tàu đêm một mình, xách theo một cái giỏ mây, trong giỏ có hai hộp bánh in cà phê và cái hộp gỗ dài, mỏng, nắp trượt.

– Bà nói các con không cần tới. – Bà nói khi thấy Quỳ. – Con là cháu, không phải con.

Trung tâm thân thay thế là một tòa nhà kính hai mươi tầng ở trung tâm thủ đô. Phòng quét ở tầng tám, trắng toát, có một cái ghế ngả lưng và một cái mũ to như mũ phi công. Một cậu kỹ thuật viên trẻ đeo kính mời bà ngồi, rồi quay sang Quỳ.

– Phần chọn phạm vi ký ức là riêng tư, người nhà vui lòng ra ngoài.

Quỳ ra ngoài, ngồi ở hành lang. Qua tấm kính mờ, cô thấy bà nội nói chuyện với cậu kỹ thuật viên rất lâu. Có lúc bà lắc đầu. Có lúc cậu kỹ thuật viên ngừng gõ máy, nhìn bà, hỏi lại gì đó. Bà gật đầu. Rồi bà mở cái giỏ mây, lấy cái hộp gỗ ra, đưa cho cậu. Cậu cầm lấy, ngập ngừng, rồi ghi gì đó lên một tờ giấy dán vào nắp hộp.

Một tiếng sau, bà đi ra, tóc rối vì cái mũ, mặt mệt mỏi mà mắt sáng.

– Xong rồi bà?

– Lần đầu thôi. Còn hai lần nữa. – Bà ngồi xuống cạnh Quỳ trên băng ghế. – Con bé vẽ, bà hỏi con một chuyện. Con còn nhớ con voi màu tím không?

Quỳ cười.

– Con voi con vẽ lên tường nhà bà? Con nhớ chứ. Ba con la con quá trời.

– Ba con la. – Bà nói. – Bà thì ngồi coi. Bà coi con voi đó lâu lắm. Con biết bà nghĩ gì không? Bà nghĩ, bốn chục năm rồi mới có một đứa trong nhà cầm màu lên mà không sợ.

Bà vỗ vỗ lên tay Quỳ.

– Hôm đó bà nhớ rõ lắm. – Bà nói. – Rõ hơn hết thảy mọi ngày khác trên cái cao nguyên đó.

Quỳ không hiểu vì sao bà nói vậy. Trên đường ra ga, bà mua cho cô một ổ bánh mì nóng, rồi lên tàu về Đồi Đỏ, cái giỏ mây nhẹ hẳn đi.

Tối đó, bà nội gửi vào nhóm ba dòng.

Mẹ Hiền: Mẹ quét xong lần đầu rồi. Mẹ Hiền.

Mẹ Hiền: Mẹ khỏe. Các con đừng lo. Mẹ Hiền.

Mẹ Hiền: Mẹ làm theo kiểu của mẹ. Mẹ Hiền.

Quỳ đọc ba dòng đó trong phòng ký túc xá. Cô không gõ gì. Cô nhớ tới câu bà nói với cô bên bếp củi: bà làm theo kiểu của bà.

— Hết chương 1 —