Hai mươi tám ngày trước Tết

Chương 1: Hai mươi tám ngày trước Tết

Ông Tư Huề đưa tay trái ra, bàn tay run run, kẹp nụ mai giữa ngón cái và ngón trỏ, bóp nhẹ. Rồi ông giữ yên như vậy rất lâu, mắt nhắm lại, như người đang nghe mạch.

Trứ ngồi xổm bên cạnh xe lăn, chờ. Mười một giờ trưa, nắng tháng Chạp ở Nhơn An vàng như mật, rọi xuống hai trăm chậu mai xếp thành hàng trong vườn. Lá mai còn xanh mướt, che kín những nụ nhỏ xíu mọc ở nách lá.

Ông Tư mở mắt, buông nụ mai, rồi gõ ngón trỏ lên tay vịn xe lăn. Ba cái. Rồi ông chỉ vào cuộn dây ruy băng đỏ trong rổ.

Trứ lấy một đoạn dây đỏ, buộc lên thân chậu mai ấy. Đó là chậu thứ mười chín.

Từ sáng tới giờ, cha anh đã bóp nụ hơn sáu chục chậu. Trước đó Trứ đã đưa ông xem cái lịch lặt lá trên điện thoại: ngày mười chín tháng Chạp, lặt hết. Ông nhìn, rồi bắt đầu đi bóp nụ. Có chậu ông gõ một cái, nghĩa là được, cứ theo lịch. Có chậu ông gõ ba cái và chỉ dây đỏ. Trứ không thấy một quy luật nào. Chậu buộc dây đỏ có chậu to chậu nhỏ, chậu nằm ngoài nắng chậu nằm trong bóng cây xoài, chậu gốc già chậu gốc non. Có hai chậu y hệt nhau, mua cùng một ngày, đặt cạnh nhau, cha anh gõ một cái chậu này, gõ ba cái chậu kia.

Anh nhớ lời bác sĩ ở bệnh viện tỉnh nói hồi tháng Tám năm ngoái, sau cơn tai biến: ông cụ liệt nửa người phải, mất tiếng nói. Còn về nhận thức thì phải theo dõi, có thể ông sẽ lẫn lộn, có thể không. Gia đình cần kiên nhẫn.

Anh đã kiên nhẫn được một năm rưỡi. Anh không chắc cha anh còn hiểu mình đang làm gì.

Mười tám tháng trước, Lương Mạnh Trứ còn đang chụp ảnh cưới ở Sài Gòn, có một tiệm nhỏ ở Tân Phú, hai nhân viên, mỗi mùa cưới chạy ba chục đám. Mẹ gọi điện báo cha bị tai biến, anh bay về Quy Nhơn ngay trong đêm. Một tháng sau, anh gọi vào Sài Gòn, bảo hai đứa nhân viên dọn tiệm, bán máy móc, trả mặt bằng. Không ai hỏi anh có tiếc không. Anh cũng không tự hỏi mình.

Cha anh trồng mai bốn chục năm. Vườn mai của ông Tư Huề nằm giữa làng mai Nhơn An, không phải vườn lớn nhất, nhưng có tiếng là mai nở đúng. Năm nào khách Sài Gòn mua mai ông Tư về chưng, mùng một Tết cũng nở vừa tới, cánh hoa vàng tươi xòe ra như những cái chén nhỏ. Không sớm một ngày, không muộn một ngày.

Bí quyết là lặt lá. Ai trồng mai cũng biết lặt lá. Tuốt sạch lá trên cây trước Tết chừng một tháng, cây không còn lá để nuôi, dồn sức vào nụ, nụ lớn lên rồi bung nở. Lặt sớm thì nở sớm, lặt muộn thì nở muộn. Nhưng một tháng là bao nhiêu ngày thì không ai nói được. Năm nóng thì hai mươi lăm ngày, năm lạnh thì ba mươi lăm. Mỗi chậu một khác, tùy gốc, tùy rễ, tùy chỗ đặt. Cha anh lặt lá mỗi chậu một ngày khác nhau, có năm trải ra mười ngày, mà Trứ hỏi thì ông chỉ nói: nghe cái nụ nó nói.

Năm ngoái, mùa Tết đầu tiên Trứ gánh vườn, cha anh còn nằm viện. Anh làm theo cách của người cầm máy ảnh: anh tìm. Anh đọc hết các diễn đàn, coi hết các video của mấy nhà vườn nổi tiếng trên mạng. Anh tìm được một cái lịch lặt lá có bảng tính hẳn hoi, theo nhiệt độ trung bình, theo độ lớn của nụ đo bằng thước kẹp. Anh lặt lá cả hai trăm chậu trong hai ngày, đúng theo bảng.

Năm đó trời nóng bất thường. Hai mươi lăm tháng Chạp, cả vườn mai của anh đã bung nở vàng rực, trong khi thương lái chỉ nhận mai còn nụ, để chở vào Sài Gòn bán dịp cận Tết. Mai nở rồi, chở đi xa, hoa rụng hết trên đường. Thương lái không lấy. Anh phải bán đổ ngay ở chợ hoa Quy Nhơn, chậu nào cũng một phần ba giá, có chậu không ai mua, nằm lại trong vườn qua Tết, hoa rụng vàng gốc.

Năm đó anh lỗ chín mươi triệu. Tiền phân, tiền thuốc, tiền công, tiền mua thêm chậu mới. Phần lớn là tiền mẹ anh vay của hội phụ nữ xã.

Ông Hưng, thương lái lâu năm của vườn, đứng ngoài cổng nhìn mấy chậu mai rụng hoa, lắc đầu nói với mẹ anh:

– Nghề này đâu phải chụp hình mà có cái máy là xong, chị Tư.

Năm nay ông Hưng lại tới, từ đầu tháng Chạp. Ông đề nghị mua bao cả vườn, ngay bây giờ, khi lá còn trên cây. Ông sẽ tự lặt lá, tự chở, tự bán. Giá ông đưa ra chỉ bằng sáu phần mười giá bán từng chậu. Nhưng chắc ăn, tiền trao tay, không lời nhưng không lỗ thêm.

Trứ chưa trả lời. Anh còn nợ hội phụ nữ.

Chiều đó, sau khi cha bóp nụ hết hai trăm chậu, có ba mươi chậu buộc dây đỏ. Trứ đẩy xe lăn đưa cha vào nhà, rồi đứng ngoài hiên, nhìn những sợi dây đỏ lốm đốm giữa vườn mai xanh, như ai đó buộc ngẫu nhiên.

Tối đó, mẹ anh hỏi:

– Ba con nói sao?

– Ba gõ ba cái, buộc dây đỏ. Ba mươi chậu. Con hỏi mấy chậu đó lặt khi nào, ba gõ ba cái. Chắc là ba ngày sau mấy chậu kia. Mà con không biết ba có biết không má.

Mẹ anh đang gấp quần áo, ngừng tay, nhìn anh rất lâu.

– Ba con biết. – Mẹ nói. – Con không biết thôi.

— Hết chương 1 —