Đêm ba mươi

Chương 3: Đêm ba mươi

Chợ hoa bến Bình Đông chiều hai mươi bảy tháng Chạp chật ních người. Ghe chở hoa từ miền Tây cập bến san sát, mai, cúc, vạn thọ, bông giấy chất cao như núi. Trứ thuê được một khoảng đất trống gần bờ kè, xếp hai trăm chậu mai thành ba hàng, rồi ngồi chờ.

Đúng như anh sợ. Một trăm bảy mươi chậu lặt ngày mười chín, nắng Nhơn An mấy ngày cuối cộng thêm cái nóng ngột ngạt của Sài Gòn, đã bung nở gần hết. Cánh mai vàng rực, đẹp, nhưng nở sớm. Người mua mai chưng Tết muốn cây còn nụ, để mùng một mới nở. Mai nở hai mươi bảy thì tới mùng hai đã rụng.

Khách đi ngang, dừng lại ngắm, khen đẹp, rồi hỏi một câu: còn chậu nào chưa nở không em.

Và Trứ chỉ vào ba mươi chậu dây đỏ.

Ba mươi chậu ấy không giống những chậu kia. Nụ đã căng tròn, to bằng đầu đũa, đầu nụ hé một đường vàng mảnh như sợi chỉ. Chưa nở. Sẽ nở trong ba bốn ngày nữa, vừa đúng mùng một. Và ở cái chậu cha anh bắt để lại mấy lá ngọn, những nụ trên ngọn còn chậm hơn một chút, như một tầng hoa thứ hai sẽ nở tiếp sau Tết.

Trứ ngồi xổm trước một chậu dây đỏ, đưa tay bóp thử một nụ. Cứng, chắc, như đầu đũa. Rồi anh bóp một nụ ở chậu bên cạnh, chậu không buộc dây, cái chậu y hệt mà cha anh từng gõ một cái. Nụ đã nở, nhưng anh nhớ lại cái buổi trưa hai mươi tám ngày trước Tết, khi anh đứng xem cha bóp hai chậu đó. Anh đã thử bóp theo, lúc cha vào nhà. Anh nhớ nụ chậu bên này hơi mềm hơn một chút, xốp hơn một chút, khác nhau ít tới mức anh nghĩ là do tay mình. Anh không ghi lại. Cái thước kẹp đo hai nụ ra cùng một con số.

Nụ mềm là nụ đã căng nhựa, sắp bung. Cha anh đã chọn đúng ba mươi chậu có nụ nhanh nhất vườn, những chậu mà lặt theo lịch thì sẽ nở trước Tết cả tuần. Không phải ngẫu nhiên. Không phải lẫn lộn. Một bàn tay trái run run đã phân biệt được thứ mà cái thước kẹp không phân biệt được.

Anh ngồi đó một lúc lâu, giữa tiếng người mua kẻ bán, bàn tay còn kẹp nụ mai.

Một ông khách già mặc áo sơ mi trắng, chống gậy, đứng trước chậu đó rất lâu.

– Ai lặt lá cái chậu này?

– Dạ, con lặt. Ba con chỉ.

– Để lá ngọn cho nở hai đợt. – Ông khách gật gù. – Cái nghề này bây giờ ít người làm. Ba cậu là ai?

– Dạ, ông Tư Huề, ở Nhơn An.

Ông khách ngẩng lên nhìn anh, rồi cười.

– Tôi mua mai ông Tư mười mấy năm. Năm ngoái không thấy, tôi tưởng ổng bỏ nghề. – Ông chỉ cây gậy vào cái chậu. – Bao nhiêu?

Ba mươi chậu dây đỏ bán hết trong chiều hai mươi tám, giá cao hơn giá thường năm ba phần mười, vì cả chợ hiếm mai còn nụ. Một trăm bảy mươi chậu kia, Trứ bán đổ dần, giá một nửa. Tới chiều hai mươi chín, còn bốn mươi chậu, cánh hoa đã bắt đầu rơi.

Chiều ba mươi, chợ hoa vãn dần. Mấy nhà vườn quanh anh bắt đầu làm cái việc mà năm nào cũng làm ở bến Bình Đông: đập bỏ những chậu hoa không bán được, để khỏi tốn tiền chở về, để không ai nhặt về chưng mà mai mốt không mua nữa. Tiếng chậu sành vỡ vang lên lốp bốp dọc bờ kè.

Trứ ngồi giữa bốn mươi chậu mai đang rụng hoa, cầm điện thoại, tính lại.

Ba mươi chậu dây đỏ, lời. Một trăm ba mươi chậu bán đổ, hòa vốn. Bốn mươi chậu còn lại, nếu đập, lỗ. Cộng hết, trừ tiền xe, tiền chỗ, tiền công, anh hòa. Không lời, không lỗ. Đủ trả hội phụ nữ phần của năm nay. Không đủ trả phần lỗ năm ngoái.

Anh không đập. Anh gọi một chiếc xe ba gác, chở bốn mươi chậu mai tới một mái ấm người già bên kia cầu chữ Y mà anh từng chụp ảnh tình nguyện mấy năm trước, tặng cho mái ấm. Mai đang rụng, nhưng còn hoa. Mấy bà cụ ngồi xe lăn ra cổng đón, có bà vuốt cánh hoa, nói mai Tết năm nay vàng quá.

Gần mười giờ đêm ba mươi, Trứ ngồi trên bậc thềm mái ấm, gọi video về cho mẹ. Mẹ anh cầm điện thoại, quay về phía cha anh đang ngồi trên xe lăn trước bàn thờ, khói hương mờ mịt.

– Ba ơi. – Trứ nói. – Ba mươi chậu dây đỏ bán hết rồi ba. Chậu để lá ngọn có ông khách già mua, ông hỏi thăm ba.

Cha anh nhìn vào màn hình điện thoại. Ánh mắt ông không vô định chút nào. Rồi ông đưa tay trái lên, xòe năm ngón ra, rồi nắm lại. Giống y như đêm hai mươi lăm ở cổng.

Mẹ anh cười trong điện thoại.

– Con biết ba con nói gì không? Hồi ba con còn nói được, năm nào cha con cũng đứng ở cổng, xòe tay ra rồi nắm lại. Ổng nói: đi đi, nở đúng ngày về.

Trứ ngồi trên bậc thềm mái ấm, quay mặt đi khỏi màn hình điện thoại, nhìn ra đường. Đêm ba mươi, phố vắng tanh, xa xa có tiếng pháo hoa nổ đâu đó phía bờ sông.

Ra Giêng, anh về Nhơn An, mang theo một cuộn ruy băng đỏ mới. Chiều mùng bốn, anh đẩy xe lăn của cha ra vườn, nơi hai trăm chậu mai mới đang ra lá non. Anh ngồi xổm cạnh xe lăn, cầm cái thước kẹp trong tay, rồi bỏ nó vào túi áo. Anh đưa tay ra, kẹp một nụ mai giữa ngón cái và ngón trỏ, bóp nhẹ.

– Ba chỉ con đi.

Cha anh đặt bàn tay trái run run lên trên bàn tay anh, ấn xuống một chút. Nhẹ thôi. Cứng như đầu đũa.

— Hết —