Bản đồ bằng phấn

Chương 1: Bản đồ bằng phấn

Ông Nghị cầm viên phấn trắng, cúi xuống, kẻ một đường thẳng từ chân bể nước tới gốc cây nhãn tổ. Viên phấn mòn đi một đốt trên mặt gạch đỏ.

– Đây là đường liên xã. – Ông chỉ cạnh dưới cùng của cái hình chữ nhật vừa vẽ. – Đây là ao. Đây là nhà. Đây là ruộng sau. Chúng mày nhìn cho kỹ.

Ba đứa con đứng quanh cái sân gạch, nhìn xuống, như nhìn một bàn cờ. Đản, con cả, bốn mươi tám tuổi, thợ hàn khung nhôm kính ở ngoài thị trấn, đứng khoanh tay. Nhị, con gái thứ hai, lấy chồng bên Hải Dương, về từ sáng sớm, còn đeo khẩu trang. Chót, út, ba mươi tám tuổi, làm ở Hà Nội, đứng xa nhất, tay cầm điện thoại, lâu lâu lại liếc xuống màn hình.

Bà Mão bưng ra một khay chè xanh, đặt trên bậc thềm, rồi ngồi xuống chiếc ghế con, nhìn chồng vẽ.

Mảnh đất nhà ông Nghị rộng một nghìn một trăm mét vuông, nằm trong làng nhãn ven Phố Hiến. Phía trước giáp đường liên xã mới đổ bê tông, xe tải tránh nhau được. Ở giữa là ngôi nhà ba gian lợp ngói ta, sân gạch, bể nước mưa. Bên trái là cái ao thả cá, bờ ao có cây nhãn tổ do cụ nội Đản trồng, gốc to hai người ôm, năm nào cũng sai quả. Phía sau là một dải vườn nhãn lồng chạy dài ra tới mép ruộng.

Chuyện chia đất là do các con khởi xướng. Thằng Chót cần tiền mua chung cư, đặt cọc rồi, thiếu hơn một tỷ. Thằng cháu đích tôn, con Đản, sắp cưới vợ, cần chỗ dựng nhà. Nhị không nói gì, nhưng lần nào về cũng hỏi bố mẹ đã tính chuyện đất chưa. Bà Mão bảo ông, thôi chia đi, chia khi mình còn sống, chúng nó có ý kiến gì thì mình còn nói được. Để mình chết rồi chúng nó cãi nhau trước bàn thờ thì mình nằm dưới đất cũng không yên.

Ông Nghị gạch thêm ba đường nữa.

– Bố chia làm bốn. – Ông nói. – Phần giữa, cái nhà với cái sân này, bố mẹ ở, bố mẹ chết thì đứa nào thờ cúng đứa ấy giữ. Còn ba phần. Phần mặt đường, ba trăm mét. Phần ao với cây nhãn tổ, ba trăm mét. Phần vườn sau giáp ruộng, ba trăm hai chục mét, rộng hơn vì xa đường. Đứa nào lấy phần nào thì chúng mày bàn.

Im lặng. Một con chim chích chòe đậu trên cành nhãn hót một tràng.

Ai cũng biết phần nào giá trị nhất. Mặt đường liên xã, người ta đã trả tới mười hai triệu một mét. Phần ao với phần vườn sau, đường vào phải đi qua ngõ, có khi chỉ bằng một nửa.

– Con là con cả. – Đản nói trước. – Theo lẽ thì…

– Theo lẽ gì? – Chót cắt ngang, không ngẩng lên khỏi điện thoại. – Bây giờ là luật, anh ạ. Con trai con gái như nhau, con cả con út như nhau.

– Tao chưa nói hết.

– Anh không cần nói hết, em biết anh định nói gì.

Nhị gỡ khẩu trang ra.

– Hai anh em đừng to tiếng. Em nói thế này. Em là con gái, đi lấy chồng, em không đòi. Nhưng mấy năm bố ốm, ai về chăm? Anh Đản ở gần thì chạy qua chạy lại, còn ai nằm viện với bố mười hai đêm ở bệnh viện tỉnh?

– Chị nói thế là sao? – Chót ngẩng lên. – Em ở Hà Nội, em gửi tiền về.

– Tiền. – Nhị nói, giọng đanh lại. – Tiền thì ai chẳng gửi được.

Chuyện leo thang như lửa bén rơm. Đản nhắc lại chuyện năm xưa bố mẹ bán con trâu lấy tiền cho Chót đi học đại học. Chót nhắc lại chuyện Đản vay bố bốn chục triệu sửa xưởng hàn chưa trả. Nhị khóc, nói ba anh em chưa bao giờ coi chị là người nhà, lấy chồng xong là thành người ngoài. Đản nói chị cứ thử lấy phần mặt đường xem chồng chị có về đây ở không. Chót nói anh Đản muốn mặt đường để mở xưởng hàn cho tiện, ai chẳng biết.

Ba đứa không ai nói thẳng câu "con muốn mảnh mặt đường". Nhưng cả ba câu chuyện đều xoay quanh nó, như ba con trâu quanh một cọc.

Bà Mão ngồi trên ghế con, tay bóp chặt cái khay chè, nước chè trong mấy cái chén đã nguội ngắt. Ông Nghị thì không nói gì. Ông ngồi xổm cạnh cái bản đồ phấn, cầm viên phấn xoay xoay, nghe hết. Khi cả ba đã nói tới khản tiếng, ông mới đứng lên, phủi bụi phấn trên tay vào ống quần.

– Thôi. – Ông nói. – Không bàn nữa. Chủ nhật tuần sau, chúng mày về đủ, bố viết ba lá thăm, đứa nào bốc được phần nào thì lấy phần ấy. Không ai được kêu.

– Bốc thăm? – Chót nhíu mày. – Bố, đất cát mà bốc thăm như trò trẻ con.

– Mày có cách nào hay hơn không?

Chót không trả lời.

Tối đó, ba đứa con ra về, mỗi đứa một hướng. Bà Mão rửa mấy cái chén chè nguội, đổ nước ra gốc nhãn. Bà đứng nhìn cái bản đồ phấn trên sân, chỗ ba đứa con giẫm lên đã nhòe mất một góc.

– Ông tính thế thật à? Lỡ thằng Chót bốc phải phần ao thì nó lấy đâu ra tiền mua nhà?

Ông Nghị ngồi trên bậc thềm, châm điếu thuốc lào, rít một hơi dài.

– Bà cứ chờ. – Ông nói. – Tôi đoán chưa hết tuần, đứa nào cũng sẽ về một mình.

— Hết chương 1 —