Hồi trống thứ hai

Chương 2: Hồi trống thứ hai

Thụy Miên đi xuống bến một mình, mang theo tấm đồng, bọc trong chiếc khăn vải của bà nội.

Bến Giao là một cái kè đá cũ thò ra sông, cuối kè có một cái chòi nhỏ lợp lá, nơi người giữ ước ngồi. Từ chòi nhìn ra là ngã ba nước: bên trái là dòng Cửu Lam đục ngầu phù sa từ núi về, bên phải là nước biển xanh lạnh tràn vào theo con triều. Chỗ hai dòng gặp nhau có một đường ranh mờ trên mặt nước, uốn lượn như dải lụa.

Lời ước ghi: hai bên gặp mặt nơi nước mặn gặp nước ngọt.

Cô ngồi xuống chòi, tháo khăn, đặt tấm đồng lên đùi, soi đèn vào dòng thứ chín lần nữa. Lần này cô không nhìn nét mới. Cô lấy ngón tay rà theo những vết nét cũ nằm dưới, từng chút một, như người mù đọc chữ nổi. Một nét ngang. Một nét sổ. Một cái móc. Lâu lắm, cô mới ghép được chữ cũ.

Không phải "gạo". Là "vực".

Cô rà tiếp. Dòng thứ chín, bản gốc, không phải "làng Bến Giao mỗi năm thả xuống bến một thuyền gạo nếp". Bản gốc là: "Làng Bến Giao không thả lưới ở vực Sâu, là nơi giao đẻ trứng."

Sáu mươi năm trước, sau trận bão, ai đó đã đục mất câu ấy. Thay vào bằng một thuyền gạo nếp mỗi năm, thứ dễ cho, dễ quên. Vực Sâu, chỗ cá nhiều nhất vùng, từ đó thành chỗ làng thả lưới. Sáu mươi năm, giao long có lẽ đã nhịn. Có lẽ nó đẻ ít đi, đẻ chỗ khác, chỗ nước kém hơn. Rồi tới lúc nó không nhịn nữa.

Bốn chiếc thuyền. Cả bốn đều ở vực Sâu.

Người đục chữ là ai, Thụy Miên không cần đoán. Sáu mươi năm trước, người giữ ước là ông cố cô. Người đứng đầu hội đồng là ông nội cô. Bà nội cô về làm dâu năm sau. Bà biết. Bà không đục lại được, vì đục lại thì phải nói ra ai đã đục. Nên bà ngồi trên bến mỗi chiều, dặn người ta đừng câu ở vực Sâu, không ai nghe.

Có tiếng chân sau lưng. Khổng Hạo, một mình, áo lam bay trong gió.

– Cô đọc ra chưa?

– Ra rồi.

Cô đưa tấm đồng cho gã. Gã đọc, ngón tay dò theo cách cô vừa dò. Gã im rất lâu.

– Hội đồng sẽ không nhận, – gã nói. – Nhận thì cả làng phải bỏ vực Sâu, bỏ một nửa số cá. Lại phải nhận là ông nội trưởng hội đồng đã đục chữ.

– Anh thì sao?

– Tôi nhận việc giết một con yêu phạm ước, – gã nói. – Nếu nó không phạm ước, thì người phạm ước là làng. Trấn Hà Phái không nhận lời giết một con vật vì nó đòi lại cái của nó.

– Nhưng Trấn Hà Phái nhận tiền rồi.

Gã nhìn xuống bãi cát, nơi tám cái cọc sắt đứng im dưới trăng. Gã không nói phải, cũng không nói không. Thụy Miên hiểu, gã có thầy, có phái, có những người cao hơn đã gật đầu với viên giao châu. Gã còn trẻ, gã không phải người quyết.

Hồi trống thứ hai điểm từ đình, trầm, ba tiếng, lan trên mặt sông.

Thụy Miên đứng dậy, nhìn ra ngã ba nước. Đường ranh giữa nước mặn và nước ngọt lúc này nằm ngay trước mặt bến, đúng chỗ tám cái cọc sắt bao quanh. Con triều đang lên, nước biển đang đẩy vào. Khi triều lên đỉnh, sau hồi trống thứ ba, đường ranh sẽ nằm đúng giữa vòng Lưới Khóa Long.

Người Trấn Hà Phái đã tính kỹ. Lời ước bảo gặp nơi nước mặn gặp nước ngọt, thì giao long sẽ nổi lên đúng chỗ ấy. Nó là thú giữ lời.

Thụy Miên nhắm mắt, thả tay xuống mặt nước bên mép kè. Dẫn Triều. Cô chỉ gọi được con nước sớm muộn trong một nén nhang. Không đủ để đẩy triều lùi. Nhưng đủ để đẩy triều lên sớm, lên cao hơn một chút, xa hơn một chút.

Nếu triều lên cao hơn, nước mặn sẽ đi sâu hơn vào sông. Đường ranh sẽ trôi lên thượng nguồn. Trôi qua khỏi bến. Trôi tới tận khúc sông cong.

Tới vực Sâu.

– Anh Hạo, – cô nói, không mở mắt. – Anh không phải người quyết. Nhưng anh ở Định Lãng. Anh dập được sóng.

– Thì sao?

– Lát nữa, khi nước lên, sẽ có sóng to ở khúc sông cong. Những thuyền chài làng tôi đang đậu ở đó, chờ xem giết giao. Anh dập sóng cho họ. Chỉ thế thôi. Không ai bảo anh phản phái.

Khổng Hạo nhìn cô một lúc rất lâu. Rồi gã quay đi, bước dọc kè đá về phía thượng nguồn.

— Hết chương 2 —