Cục muối hột

Chương 3: Cục muối hột

Bà Mùi không đụng vào con kỳ lân ngay. Bà ngồi xuống rơm, cách nó ba bước, mở tay nải, lấy cục muối hột ra, đặt vào lòng bàn tay, rồi chìa tay ra. Bà ngồi im như thế.

Thằng Sún xoa trán con vật. Con kỳ lân thở dốc. Một lúc lâu sau, mũi nó động đậy. Rồi cái lưỡi to, hồng, ram ráp thè ra, liếm một cái vào cục muối trong tay bà. Rồi liếm cái nữa.

– Trâu bò nào cũng thèm muối. – Bà Mùi nói khẽ, không biết nói với thằng Sún hay với con vật. – Thần thú thì chắc cũng là bò.

Bà để nó liếm một lúc. Rồi bà nhích lại gần một bước. Rồi một bước nữa. Tới khi bà ngồi ngay cạnh bụng nó, con vật vẫn đang liếm muối, mắt bớt đỏ.

Bà xoa mỡ lợn lên hai bàn tay. Bà đặt tay lên bụng con vật, ấn nhẹ, từng chỗ, chậm, như người mù đọc chữ nổi. Giữa hai cơn rặn, bà ấn sâu hơn. Bà nhíu mày. Bà ấn chỗ khác. Bà nhíu mày lâu hơn.

– Sún. – Bà nói. – Đi ra bảo các ông ấy: hai con.

Thằng Sún chạy ra cửa, nói lại. Cả đám người ngoài sân nhao lên. Trưởng lão Kiều đứng bật dậy khỏi bậc thềm, bảo không thể, sách cổ ba nghìn năm chép rõ kỳ lân mỗi lứa một con, chưa bao giờ hai. Bà Mùi nói vọng ra, không quay đầu:

– Sách ấy ai viết? Có ai thò tay vào bụng nó chưa?

Không ai đáp.

– Con đầu ngược ngôi, chân sau ra trước. – Bà nói tiếp, lần này nói với Sún. – Con sau đẩy nó, nó kẹt. Ba ngày nay người ta cho nó uống thuốc thúc, nó càng rặn thì con đầu càng kẹt. Nếu là bò thì ta xoay được. Kỳ lân thì ta chưa xoay bao giờ.

– Bà xoay được không bà?

Bà Mùi không trả lời. Bà xắn tay áo lên tận vai.

Bà làm việc ấy gần một canh giờ. Thằng Sún về sau kể lại, nhưng kể không rõ, vì lúc ấy nó chỉ dám nhìn trán con kỳ lân, xoa, xoa mãi, miệng lẩm nhẩm như hồi bé ru em. Nó chỉ nhớ bà Mùi làm việc giữa những cơn rặn, cơn rặn tới thì bà dừng, đợi, cơn rặn qua thì bà làm tiếp. Nó nhớ bà buộc dây gai mềm vào hai cái chân nhỏ. Nó nhớ bà bảo nó: tới cơn sau thì mày nói với nó, bảo nó rặn đi, nói nhỏ thôi, như nói với bò nhà mày. Nó nói. Con kỳ lân rặn. Bà Mùi kéo, theo nhịp, không nhanh hơn, không mạnh hơn.

Con kỳ lân con thứ nhất ra đời lúc trời vừa nhá nhem, ướt sũng, lông vảy xanh mềm như rêu. Nó giãy một cái, rồi thở. Hồng Ngọc quay đầu lại, liếm nó. Thằng Sún bật khóc, khóc to như trẻ con, rồi nhớ ra bà dặn phải nói nhỏ, vội bịt miệng lại. Ngoài cửa có tiếng ai đó thở ra một hơi dài, nghe như tiếng trưởng lão Kiều. Bà Mùi không ngẩng lên. Tay bà đã đặt sẵn lên bụng con vật, chờ cơn sau.

Con thứ hai ra sau một khắc, dễ hơn, nhưng nhỏ hơn, chỉ bằng nửa con anh. Nó nằm im trên rơm, không giãy, không thở.

Bà Mùi nhấc nó lên, lau mũi miệng nó bằng chiếc khăn sạch, rồi lấy một nắm rơm khô xoa mạnh khắp mình nó, xoa ngược lông, xoa tới khi tay bà đỏ lên. Thằng Sún nín thở. Ngoài cửa, không ai nói gì. Một lúc rất lâu, con vật nhỏ hắt hơi một cái, rồi kêu, tiếng kêu nhỏ như tiếng mèo con.

Nhưng Hồng Ngọc không quay đầu lại với nó.

Con kỳ lân mẹ vẫn liếm con thứ nhất, liếm mãi, không nhìn con thứ hai lấy một lần. Bà Mùi đặt con nhỏ sát vào bụng mẹ. Con mẹ dịch người ra. Bà đặt lại. Con mẹ lại dịch ra.

– Nó không nhận. – Trưởng lão Kiều đã đứng ở cửa từ lúc nào, giọng khàn. – Sách nói đúng. Kỳ lân một lứa một con. Con thứ hai là dị chủng, mẹ nó biết. Thôi thì…

Ông không nói hết câu. Bà Mùi cũng không để ông nói hết.

Bà cầm cục muối hột lên, cục muối đã bị liếm mòn một nửa. Bà bẻ một mẩu, cho vào miệng ngậm cho ướt, rồi lấy tay xoa thứ nước mặn ấy khắp lưng, khắp đầu con kỳ lân nhỏ. Rồi bà đặt nó trở lại, ngay trước mũi mẹ nó.

Hồng Ngọc ngửi. Rồi cái lưỡi to, hồng, ram ráp thè ra, liếm một cái lên lưng con nhỏ. Liếm cái nữa. Rồi liếm mãi, liếm khắp đầu, khắp mình, tới khi hết mùi muối thì đã quen mùi con.

– Ở làng tôi, bò mẹ không nhận con thì làm thế. – Bà Mùi nói, lau tay vào vạt áo. – Còn sinh đôi thì nhà ấy làm mâm cơm mời cả xóm. Tôi không biết trên núi các ông thế nào.

Lão tổ Cao Viễn đứng sau lưng trưởng lão Kiều. Hai tay ông cầm một nồi nước, nồi đồng ám khói củi, nước còn bốc hơi. Ông đã đứng đó bao lâu, không ai biết.

– Trên núi cũng thế. – Ông nói. – Từ hôm nay thì thế.

Rồi ông nhìn nồi nước trên tay mình, hỏi một câu rất nghiêm túc:

– Bà Mùi. Nước sôi rồi. Dùng làm gì?

Bà Mùi nhìn cái nồi, nhìn lão tổ, rồi nhìn thằng Sún đang ngồi bệt trên rơm, mặt mũi lấm lem, cười như mếu.

– Pha trà. – Bà nói. – Ba ngày rồi, ông chưa uống chén nào phải không?

Đêm ấy, chuồng thần thú Linh Hựu Tông có một ấm trà, ba cái chén mẻ lấy từ bếp tạp dịch, một bà đỡ trâu, một thằng chăn kỳ lân và một vị lão tổ Nguyên Anh ngồi bệt trên rơm. Hồng Ngọc nằm ngủ, hai con nhỏ rúc vào bụng nó, con to nằm ngoài, con nhỏ nằm trong.

Sáng ra, thằng Sún cõng bà Mùi xuống núi. Tông môn muốn tạ ơn bà một trăm lạng bạc. Bà không lấy. Bà chỉ xin hai điều. Một là cho thằng Sún về nhà ăn Tết năm nay, ba năm nó chưa về. Hai là lần sau thần thú đẻ, nhớ gọi bà từ ngày thứ nhất.

Mùa xuân năm sau, có người của Linh Hựu Tông xuống xã Ba Gò, mang theo một bao muối hột to bằng cái thúng, để ở cửa nhà bà Mùi. Không có thư, không có lời nhắn. Chỉ có một mảnh vải buộc miệng bao, trên vẽ hai con kỳ lân, một to một nhỏ, vẽ vụng như trẻ con vẽ. Bà Mùi đem bao muối chia cho cả xóm, mỗi nhà một bát. Bà giữ lại một cục to bằng nắm tay, bọc vào chiếc khăn sạch, để sẵn trong tay nải, cạnh cuộn dây gai và hũ mỡ lợn. Người trong xóm bảo bà rằng chỗ bên kia núi người ta đồn, con kỳ lân nhỏ bây giờ đã to gần bằng anh nó, và cứ thấy ai cầm muối là chạy tới.

— Hết —