Buổi thỉnh an thứ hai

Chương 2: Buổi thỉnh an thứ hai

Tịch Nguyệt không giống người được nuôi để làm Quý phi. Cô đi nhanh, nói thẳng, ăn cơm xong là xin phép ra sân ngồi với cuốn sách. Ngày thứ tư, Hoàng hậu bắt gặp cô ngồi xổm bên bể cá cạn sau điện, lấy que vạch xuống lớp bùn những đường ngoằn ngoèo.

– Tiểu thư vẽ gì vậy?

Tịch Nguyệt giật mình đứng dậy, chùi tay vào váy.

– Thần nữ có tội. Đây là khúc sông Hoài đoạn qua Hoài Dương. Chỗ này là cửa Lạc Khẩu, đê cũ đắp từ đời trước. Nước năm nay lên quá vạch ba thước, đê không giữ được.

– Triều đình đang bàn việc ấy. – Ý Hàm nói. – Bộ Hộ xin hai trăm vạn lượng đắp đê cao thêm năm thước.

– Đắp cao thì nước dâng cao, vỡ một chỗ là ngập cả ba phủ. – Tịch Nguyệt nói, rồi biết mình lỡ lời, cúi đầu. – Thần nữ không dám bàn việc triều chính.

– Ở đây chỉ có ta với tiểu thư và một cái bể cá cạn. – Hoàng hậu nói. – Nói tiếp đi.

Tịch Nguyệt nói. Cô nói về hai con lạch cũ ở phía tây Lạc Khẩu, bị lấp từ hơn sáu chục năm trước để lấy đất cấy lúa. Nếu đào lại, mở cửa xả lúc nước lên, nước sẽ chia ra cánh đồng trũng không có làng, mất một vụ lúa của một vùng, nhưng giữ được ba phủ. Tốn chưa tới bốn mươi vạn. Người nghĩ ra cách ấy là tri huyện Hoài Dương, Cố Hành Chi, đã dâng tấu ba lần, lần nào cũng bị bộ Hộ gạt đi vì không hợp lệ cũ.

Lúc nói tên người ấy, Tịch Nguyệt không đỏ mặt. Nhưng cô ngừng lại nửa nhịp, đúng nửa nhịp, như người bước hụt một bậc thang.

Tối hôm đó Bích Sa hỏi dò được từ bà vú theo Tịch Nguyệt vào cung. Ba năm trước, Cố Hành Chi là học trò nghèo dạy chữ cho em trai Tịch Nguyệt ở phủ Lam. Hai người cùng đọc sách sông ngòi. Cha cô, quốc cữu Lam Thế Xương, phát hiện, đuổi anh đi. Anh thi đỗ, xin về làm tri huyện ở chỗ người ta ngại nhất. Năm nay quốc cữu đã ngầm hứa gả cô cho con trai thứ của Thượng thư bộ Hộ Mẫn Đình Khuê. Rồi chẳng hiểu sao, Thái hậu lại đòi đưa cô vào cung.

– Thượng thư Mẫn. – Ý Hàm lặp lại. – Là người xin hai trăm vạn đắp đê.

Bích Sa gật đầu.

Buổi thỉnh an thứ hai, Thái hậu hỏi:

– Hoàng hậu thấy con bé thế nào?

– Tiểu thư thông minh hơn người. – Ý Hàm thưa. – Con muốn giữ tiểu thư thêm nửa tháng.

– Thông minh thì nên ở cạnh Hoàng thượng. – Thái hậu nói, ngón tay gõ nhẹ lên tay ghế.

– Con cũng nghĩ vậy. – Ý Hàm đáp. Câu ấy đúng, chỉ không theo nghĩa Thái hậu muốn nghe.

Đêm ấy, Tịch Nguyệt xin vào gặp Hoàng hậu một mình. Cô quỳ xuống, không cúi đầu.

– Nương nương giữ thần nữ ở đây để làm gì? – Cô hỏi. – Thần nữ biết cô mẫu muốn gì. Nương nương thì sao?

Bích Sa đứng sau rèm, tái mặt. Chưa ai dám hỏi Hoàng hậu bằng giọng ấy. Ý Hàm đặt cây bút xuống.

– Tiểu thư muốn nghe thật hay nghe cho êm tai?

– Nghe thật.

– Ta không muốn trong cung có thêm một Quý phi họ Lam. – Ý Hàm nói. – Tiểu thư vào đây, một năm sau Khôn Ninh cung sẽ vắng. Ta giúp tiểu thư được ra, thì ta giữ được chỗ ngồi của ta. Ta không giấu điều đó. Còn nếu tiểu thư muốn ở lại làm Quý phi, cứ nói, ta sẽ không cản. Ta chỉ không thưa giúp.

Tịch Nguyệt nhìn nàng rất lâu, như nhìn một khúc sông lạ.

– Người trong phủ nói Hoàng hậu hiền. – Cô nói. – Hóa ra Hoàng hậu thật thà.

– Ở trong cung, thật thà còn hiếm hơn hiền. – Ý Hàm đáp. – Tiểu thư dạy ta nặn một khúc sông đi. Ta thì không biết sông, nhưng ta biết Hoàng thượng ghét đọc tấu chương dài.

Hai người ngồi đến canh ba. Tịch Nguyệt nặn, Hoàng hậu rót, đổ đi làm lại mười mấy lần, cho tới khi nước chảy đúng như trên giấy. Bích Sa đi thay khăn lau tay cho hai người ba lượt, lần cuối cô thấy Hoàng hậu cười thành tiếng vì một viên sỏi trôi tuột xuống gầm bàn.

Ba đêm sau, Hoàng thượng ghé Khôn Ninh cung theo lệ mồng một. Ngài ngồi xuống, thấy trên bàn trà không có trà mà là một cái khay gỗ lớn, đựng đầy cát ướt. Cát được nặn thành một dòng sông uốn khúc, hai bờ đê đắp cao, có những viên sỏi nhỏ làm làng mạc. Phía tây bờ sông có hai con rãnh đã lấp đất, chỉ còn vết.

– Cái gì đây? – Hoàng thượng hỏi, mày nhíu lại vì mệt. Cả tháng nay ngài cãi nhau với bộ Hộ.

– Thần thiếp nghe nói sông Hoài đang lên, nên nặn thử cho biết hình dáng. – Ý Hàm nói. – Thần thiếp không hiểu gì. Bệ hạ xem giúp thần thiếp, nước lên thì sẽ thế nào.

Nàng nhấc ấm trà lên, rót chầm chậm vào đầu nguồn. Nước chảy dọc lòng sông, dâng lên, chạm mép đê, rồi tràn qua một chỗ thấp, cuốn sạch ba viên sỏi.

Hoàng thượng ngồi thẳng dậy.

Nàng đắp lại, đắp đê cao hơn, rót lần nữa. Nước dâng cao hơn, rồi vỡ ở chỗ khác, cuốn đi năm viên sỏi.

Lần thứ ba, nàng lấy que khều hai con rãnh phía tây cho thông ra cánh đồng trũng, rồi rót. Nước dâng, rồi tràn sang hai con rãnh, loang ra cánh đồng không có viên sỏi nào. Ba phủ đứng yên.

Hoàng thượng nhìn cái khay rất lâu.

– Ai bày cho Hoàng hậu?

– Thần thiếp nghe trong sách của một tri huyện. – Ý Hàm đáp. – Tên Cố Hành Chi, ở Hoài Dương. Bệ hạ hỏi thêm thì thần thiếp không biết.

Nàng không nói tên Tịch Nguyệt. Cô gái đang ngồi sau tấm bình phong, nắm chặt hai bàn tay, vì chính cô đã nặn khay cát ấy suốt buổi chiều, và chính cô đã dạy Hoàng hậu rót trà sao cho nước chảy đúng như thế.

Bảy ngày sau, triều đình ra chỉ: tạm hoãn khoản hai trăm vạn đắp đê, đào lại hai lạch cũ phía tây Lạc Khẩu, giao tri huyện Hoài Dương Cố Hành Chi đốc thúc, bộ Công cử người phụ. Lạch đào xong đúng hôm nước đỉnh. Cánh đồng trũng ngập trắng, ba phủ yên. Bộ Hộ bị Ngự sử đài hạch vì báo giá đất đắp đê gấp ba giá chợ. Người ta tìm ra mấy chủ thầu đất là họ hàng bên vợ Thượng thư Mẫn.

Chuyện gả con trai thứ nhà họ Mẫn cho tiểu thư họ Lam, tự nhiên không ai nhắc nữa.

Nhưng quốc cữu Lam Thế Xương thì nhắc. Ông xin vào Khôn Ninh cung vấn an Hoàng hậu, ngồi đúng nửa nén nhang, nói toàn chuyện mùa màng. Lúc đứng dậy cáo lui, ông mới thong thả bảo:

– Nghe nói lệnh tôn ở bộ Lại dạo này nhiều việc, sổ khảo công các phủ huyện năm nay dày gấp đôi năm ngoái. Hoàng hậu nhắn ông giữ sức. Năm hết Tết đến, người ta hay để ý sổ sách lắm.

Bích Sa đứng hầu mà thấy lạnh sống lưng. Ý Hàm chỉ cười.

– Quốc cữu có lòng. Cha thần thiếp làm sổ khảo công ba mươi năm, chưa trang nào phải sửa. Quốc cữu cũng giữ sức. Bộ Hộ đang có người phải trả lời Ngự sử đài, nghe nói hay khai ra tên bạn bè lắm.

Quốc cữu đứng lại nửa nhịp, rồi chắp tay lui ra. Từ hôm ấy, ông không đến Khôn Ninh cung lần nào nữa.

— Hết chương 2 —