Câu đố thứ ba

Chương 2: Câu đố thứ ba

Vừng rút chân lần nữa, mạnh hơn. Cái ủng cao su không nhích lên chút nào. Nó cắm sâu xuống bùn tới gần đầu gối, bị bùn hút chặt như có cái miệng ở dưới đang ngậm lấy.

– Cáy ơi! Tớ bị kẹt!

Cáy chạy lại. Nó nhìn chân Vừng, rồi nó nhìn ra phía sau, phía con lạch nhỏ chảy ngoằn ngoèo giữa rừng. Mặt nó đổi khác.

– Nước lên rồi.

Vừng nhìn theo. Con lạch lúc nãy cạn trơ, chỉ còn một dòng nước nhỏ chảy róc rách ra phía biển. Bây giờ nước trong lạch đã đầy hơn, và nó đang chảy ngược lại. Chảy từ biển vào. Những cọng rơm, những cái lá mắm trôi lững lờ trên mặt nước, đều trôi vào phía trong rừng.

– Nước triều lên thì lên nhanh lắm. – Cáy nói nhỏ. – Nhưng chưa tới đâu. Còn lâu mới tới chỗ mình. Mình có thời gian.

Vừng muốn khóc. Vừng giật mạnh chân. Bùn càng hút chặt hơn. Ủng càng lún sâu hơn.

– Đừng giật! – Cáy nắm vai Vừng. – Càng giật càng lún. Ông tao bảo thế. Bùn này như cái bánh đúc, mình giật mạnh là nó kéo lại mạnh.

– Vậy phải làm sao?

Cáy nghĩ. Vừng cũng cố nghĩ. Vừng nhìn những cái rễ thở cắm quanh chân mình. Rễ ở đây thở được vì có không khí. Còn cái ủng của Vừng thì đang bị hút chặt, vì bùn ôm khít quanh nó, không có chút không khí nào lọt vào được.

– Cáy ơi, – Vừng nói, – nếu cho không khí với nước lọt vào giữa cái ủng với bùn thì nó có lỏng ra không?

Cáy trợn mắt nhìn Vừng.

– Ừ! Ông tao cũng làm thế! Lắc nhẹ nhẹ. Lắc qua lắc lại, cho nước chảy vào khe.

Cáy lấy hai bàn tay vốc nước trong vũng gần đó, đổ xuống quanh cái ủng của Vừng. Vừng lắc chân thật nhẹ, sang trái, sang phải, như lắc cái răng sắp rụng. Lắc mãi. Lắc mãi. Có tiếng "lóc" rất khẽ. Bùn quanh mép ủng nổi lên mấy cái bong bóng nhỏ.

– Nó lỏng rồi! Lỏng rồi!

– Giờ đừng rút thẳng. Rút nghiêng nghiêng, từ từ.

Vừng rút nghiêng. Cái ủng nhích lên một đốt ngón tay. Rồi hai đốt. Rồi một tiếng "chụt" to tướng, và cái chân của Vừng bật lên, vẫn nằm trong ủng, bùn bám đen sì tới tận đùi.

Vừng ngã ngồi phịch lên một đám rễ thở. Đau mông. Nhưng Vừng cười.

– Đi thôi. – Cáy kéo Vừng dậy. – Đi theo tao. Giẫm vào chỗ có rễ thôi, đừng giẫm chỗ bùn trơn.

Hai đứa đi. Cáy đi trước, Vừng giẫm đúng vào dấu chân của Cáy. Nước trong lạch đã dâng lên tới mép bờ, bắt đầu tràn ra mặt bùn từng vệt mỏng, sáng loáng. Những cái rễ thở thấp nhất đã bị nước liếm tới chân. Mấy con cá thòi lòi nhảy tót lên rễ cây, ngồi chễm chệ như ngồi ghế.

Ra tới bìa rừng thì Vừng nghe tiếng gọi, lần này to và gần:

– Vừng ơi! Cáy ơi!

Ông ngoại đang lội bì bõm về phía hai đứa, cái cào ngao vẫn trên vai, cái giỏ ngao đeo bên hông. Nước đã ngập tới mắt cá chân ông.

– Hai đứa bay đi đâu mà ông gọi khản cả cổ?

Vừng chạy tới, ôm lấy ông, bùn bám cả vào áo ông. Vừng định kể chuyện cái ủng. Nhưng rồi Vừng lại kể chuyện khác trước.

– Ông ơi, con biết rồi. Cây mắm uống nước biển, rồi lọc muối ra, đẩy ra ngoài lá. Con liếm rồi, mặn lắm! Rễ của nó còn biết thở nữa, như ống thở đi bơi. Mà quả cây trang thì tự cắm xuống bùn như cái lao!

Ông ngoại nghe, gật gù, mắt nheo nheo.

– Ai dạy Vừng thế?

– Cáy ạ.

Ông quay sang nhìn Cáy. Cáy gãi đầu.

– Cháu bị kẹt ủng đấy ông ạ. – Cáy nói. – Nhưng Vừng tự nghĩ ra cách lắc cho nước vào. Giống ông.

Ông ngoại nhìn cái ủng đen sì của Vừng, nhìn mặt nước đang dâng lấp loáng sau lưng hai đứa. Ông không mắng. Ông chỉ cầm tay mỗi đứa một bên, dắt đi thật nhanh lên bờ đê.

Trên đê, gió biển thổi lồng lộng. Ông ngồi xuống, tháo ủng cho Vừng, dốc ngược ra được nguyên một vốc bùn.

– Thế ông đố câu thứ ba nhé. – Ông nói. – Lúc nãy nước ròng, giờ nước lên. Ai kéo nước biển lên xuống thế?

Vừng nghĩ mãi. Cáy cũng nghĩ mãi. Không đứa nào biết.

– Mai ông kể. – Ông cười. – Tối nay có trăng, ông dẫn ra đê ngồi xem. Gợi ý cho nhé: thủ phạm ở trên trời.

Vừng ngước lên. Trên nền trời xanh buổi trưa, ở phía đông, vẫn còn treo một vầng trăng mờ mờ, trắng nhạt như một cái bánh đa.

Vừng nheo mắt nhìn nó, nghi ngờ.

— Hết —