Đuổi theo cái túi ni lông

Chương 2: Đuổi theo cái túi ni lông

– Cò Ma gọi toàn đội! – Quỳnh hét vào bộ đàm. – Đuổi theo!

– Không chạy! – Anh Tâm nắm cổ áo Quỳnh kéo lại. – Trong rừng không được chạy. Với lại khỉ nó leo trên cây, mình chạy dưới đất sao kịp. Đi chậm, nhìn lên, nghe tiếng.

Ba đứa đi chậm, ngửa cổ. Con khỉ không đi xa. Nó ngồi trên một cành cao hơn, cách chừng hai cây, cầm cái túi lật qua lật lại, có vẻ thất vọng vì trong túi không có gì ăn được. Một con khỉ con bám dưới bụng nó, thò đầu ra ngó.

– Nó không bỏ cái túi xuống. – Lạc thở dài. – Nó thích cái túi rồi.

Tôm ngó con khỉ, rồi ngó dưới đất. Lá mục, rễ cây, mấy con kiến, và... một con vắt nữa, đang ngóc đầu lên, ngoe nguẩy về phía Tôm. Tôm lùi lại theo phản xạ. Rồi Tôm dừng.

Tôm nhìn con vắt. Nó nhỏ thật. Nhỏ hơn cái tẩy bút chì. Nó ngoe nguẩy cái đầu như đang đánh hơi. Nó không có răng nanh, không có móng vuốt, không chạy nhanh được. Nó chỉ là một con vật nhỏ đang tìm đường.

Giống con khỉ đang tìm cái gì ăn được. Giống Tôm đang tìm câu trả lời.

Tôm không lùi nữa. Tôm bước vòng qua con vắt, và vì bước vòng qua, Tôm đứng đúng ngay chỗ có thể nhìn thấy tay con khỉ rõ nhất.

– Cò Ma ơi, – Tôm nói, quên cả bộ đàm, – nó bóc vỏ cái gì kìa. Nó thích đồ ăn. Mình có đồ ăn không?

Quỳnh lục ba lô. Có hai cái bánh quy, một hộp sữa, và một quả chuối anh Tâm cho lúc sáng.

– Anh Tâm ơi, cho khỉ ăn có được không ạ?

– Không nên cho khỉ hoang ăn. – Anh Tâm lắc đầu. – Tụi nó quen ăn đồ người là hư, lần sau đi giật đồ du khách. Nhưng...

Anh Tâm nhìn quả chuối, rồi nhìn ra xa. Cách đó vài bước có một bụi cây dại đang trổ những chùm quả đỏ mọng nhỏ li ti.

– Nhưng tụi nó thích quả này. Quả của rừng. Mình không cho, mình chỉ... rung cây thôi.

Anh Tâm bước tới bụi cây, rung nhẹ cành. Mấy chùm quả đỏ lắc lư, vài quả rơi lộp độp xuống lá mục.

Con khỉ trên cao ngoái đầu. Nó nhìn chùm quả. Nó nhìn cái túi ni lông rỗng trong tay. Nó nhìn chùm quả lần nữa.

Rồi nó buông cái túi.

Cái túi ni lông rơi chầm chậm, xoay xoay trong không khí như một cái dù nhỏ, mắc vào một bụi le thấp. Con khỉ tụt xuống, bốc mấy quả đỏ nhét vào má, rồi ôm con nhảy vụt đi mất.

– Cọng Xanh Hai đã thu hồi được tang vật! – Lạc chui vào bụi le, giơ cái túi lên như giơ cúp.

Lần này, cả ba đứa trùm túi lên một cành bằng lăng thấp ngay sát lối đi, chỗ anh Tâm đứng canh được. Lạc buộc dây thun năm vòng.

Chiều hôm đó, khi nắng đã xiên khoai, tổ Cọng Xanh quay lại.

Cái túi ni lông không còn trong veo nữa. Mặt trong của nó mờ đi, đọng đầy những giọt nước li ti, giọt nhỏ, giọt to, có giọt đã lăn xuống, tụ lại thành một vũng nước nhỏ dưới đáy túi.

– Ai đổ nước vào đây? – Lạc tròn mắt.

– Không ai đổ hết. – Anh Tâm nói. – Cái lá đổ đó.

Anh Tâm giải thích. Mặt dưới mỗi cái lá có hàng nghìn cái lỗ li ti, nhỏ tới mức mắt không thấy được. Cả ngày, khi có nắng, lá nhả hơi nước ra ngoài qua những cái lỗ đó, giống như người ta đổ mồ hôi. Bình thường hơi nước bay mất vào không khí. Nhưng có cái túi trùm lại, hơi nước bị nhốt, đọng thành giọt.

– Mà lá nhả nước ra thì liên quan gì tới chuyện nước lên ngọn cây? – Quỳnh hỏi.

– Để sáng mai coi bông huệ, rồi anh nói. – Anh Tâm lại nháy mắt.

Sáng hôm sau, ba đứa dậy từ năm giờ, chạy ra hiên trạm kiểm lâm.

Ba bông huệ trắng muốt hôm qua giờ đã đổi màu. Mép cánh hoa xanh lơ, những đường gân nhỏ trên cánh xanh dương rõ mồn một, như ai lấy bút chì màu tô lên. Nước xanh trong chai đã vơi đi một đoạn.

– Nước xanh chạy từ cuống lên tới cánh hoa! – Tôm kêu. – Nó leo lên! Không có máy bơm mà nó leo lên!

Anh Tâm ngồi xuống bậc thềm, ba đứa ngồi quanh.

– Trong thân cây có những cái ống, nhỏ hơn sợi tóc, chạy từ rễ lên tới tận lá, giống như hàng nghìn cái ống hút nối liền nhau. Nước xanh đi theo mấy cái ống đó lên cánh hoa, nên gân hoa mới xanh. Còn ai hút ở đầu kia của ống hút?

Tôm nghĩ tới cái túi ni lông đầy giọt nước.

– Cái lá! – Tôm la lên. – Lá nhả nước ra ở trên, thì nó kéo nước ở dưới lên theo! Giống mình hút ống hút, ngụm nước ở trên đi vô miệng thì nước ở dưới đi lên!

– Đúng rồi. Cây tung cao bốn mươi mét, mỗi ngày nhả ra cả mấy trăm lít nước qua lá. Lá nhả ra bao nhiêu thì rễ hút lên bấy nhiêu. Không cần máy bơm. Cả cái cây là một cái ống hút khổng lồ, mà người hút là mặt trời.

Lạc ngửa cổ lên nhìn bầu trời buổi sáng, chỗ có mấy dải mây trắng bay ngang qua ngọn cây.

– Vậy mây đó là mồ hôi của cây hả anh?

Anh Tâm bật cười.

– Một phần đó. Rừng mà to thì mồ hôi của nó làm ra mây, mây làm ra mưa, mưa lại rơi xuống cho rễ hút. Vòng đi vòng lại.

Trước lúc về, tổ Cọng Xanh đi ngang qua cây tung lần cuối. Tôm đứng dưới gốc, áp tai vào thân cây trắng xám. Tôm không nghe thấy gì. Nhưng Tôm biết, ngay lúc đó, ở bên trong, hàng nghìn cái ống hút nhỏ hơn sợi tóc đang kéo nước từ dưới đất, lên, lên mãi, lên tới tận chỗ mây.

Dưới chân Tôm, một con vắt nhỏ đang ngoe nguẩy trên lá mục.

– Cọng Xanh Một báo cáo. – Tôm nói vào bộ đàm. – Có một con vắt. Đi vòng qua. Hết.

— Hết —