Ống nứa nứt

Chương 3: Ống nứa nứt

Tôi đập cửa. Không ai trả lời. Tôi đẩy, cửa cài trong. Tôi lấy vai huých hai cái, cái then gỗ bung ra.

Trong nhà có một bà già ngồi trên bộ ván, trước một cái bàn thờ nhỏ thắp ngọn đèn dầu. Bà mặc áo bà ba màu nâu, tóc bạc trắng búi gọn, hai tay đặt trên đầu gối. Bà ngước nhìn tôi, không ngạc nhiên.

– Thằng Vựng đó hả?

Bà Thoa. Má thằng Lẹm. Tám mươi mốt tuổi. Tôi tưởng bà đã lên ở với đứa con gái trên Đông Hà từ mấy năm trước. Không ai trong danh sách sơ tán ghi tên bà. Có lẽ bà về lại hồi nào không ai hay.

– Bác ơi, bão quay lại bây giờ. Bác đi với con.

Bà lắc đầu.

– Năm đó nó đi ra từ cái nhà này. Tau ngồi đây chờ nó.

Tôi không có thời gian để thuyết phục. Bên ngoài, gió bắt đầu rì rào trở lại, mấy tấm bạt trên mái nhà hàng xóm phập phồng. Tôi cúi xuống, cõng bà Thoa lên lưng. Bà nhẹ hều, như cõng một bó củi khô. Bà không vùng vẫy. Bà chỉ với tay lấy một cái hộp thiếc nhỏ trên bàn thờ, ôm vô ngực.

Tôi cõng bà chạy ngược hẻm cát. Gió mạnh dần. Cát bắt đầu bay, quất rát mặt. Tới miếu bà thì mưa đổ xuống, mưa ngang, nặng như ai hắt nước. Tôi còn ba trăm mét. Hai trăm. Tôi thấy đèn của trạm khí tượng sáng mờ trong màn mưa, và Nhã đứng ở cửa, cầm đèn pin quơ quơ.

Con bé không xuống phòng máy như tôi dặn. Nó đứng ở cửa chờ.

Tôi vô tới nơi thì bức tường gió phía tây nam ập tới. Nhã đóng sập cửa sau lưng tôi. Ba người ngồi bệt dưới sàn phòng máy, nghe cái trạm bê tông lại rung lên bần bật, nghe một thứ gì đó rất lớn, có lẽ là cái mái kho, bị bứt đi.

Bà Thoa ngồi giữa tôi và Nhã, ôm cái hộp thiếc.

Gần bốn giờ sáng, khi gió đã yếu bớt, bà nói. Không ai hỏi, mà bà nói.

– Năm đó, không phải mi dụ nó ra.

Tôi quay sang nhìn bà.

– Nó ra trước. Mi ngủ rồi. Nó lén mở cửa sau, nó nói với tau: má ơi con đi lượm diều, con về liền. Tau giữ nó không được. Nó mười tuổi mà khoẻ như trâu. Nó chạy ra bãi biển, nó nói diều rớt ngoài đó, nó thấy rồi. Tau chạy ra cửa, la nó. Rồi tau thấy mi chạy ngang qua nhà, chạy theo nó, kêu Lẹm ơi về, Lẹm ơi về.

Tôi không nhớ gì về chuyện đó. Tôi chỉ nhớ tiếng sáo.

– Mi kêu nó, mà nó không quay lại. – Bà Thoa nói tiếp, giọng bình thản như kể chuyện người khác. – Mi chạy lên cồn phi lao, tau thấy mi chạy lên đó, chắc mi nghĩ đứng trên cao thì thấy nó. Rồi gió quay lại. Mi ôm được cây phi lao. Nó thì ở ngoài bãi.

Bà mở cái hộp thiếc ra. Bên trong có một ống nứa nhỏ, dài chừng gang tay, hai đầu bịt, ba cái lỗ, một vết nứt dọc.

– Người ta tìm thấy nó, tay nó nắm cái ni. – Bà nói. – Nó lượm được diều rồi. Cái diều rách hết, còn cái sáo.

Tôi nhìn ống nứa. Chỗ nứt vẫn còn mấy vòng chỉ cước quấn chặt, đã ngả màu nâu, cứng như sắt. Bốn mươi mốt năm, tôi nghĩ tôi là đứa chạy ra trước. Tôi nghĩ thằng Lẹm chạy theo tôi. Cả làng nghĩ vậy, vì tôi kể vậy, vì tôi mười tuổi, sốt bảy ngày, và trong cơn sốt cái ký ức tự lật ngược lại. Bà Thoa biết. Bà chưa từng nói.

– Răng bác không nói với con?

Bà nhìn tôi rất lâu.

– Tau nói thì mi có hết buồn không? – Bà hỏi. – Thằng Lẹm vẫn chết. Mà tau thì nói không nổi. Bốn mươi năm, tau mở miệng ra là thấy nó chạy ra cửa.

Nhã ngồi im, hai tay ôm đầu gối. Điện thoại của nó nằm trên sàn, màn hình vẫn sáng. Lúc trời rựng, nó mở cái tệp ghi âm cho tôi nghe. Tám phút ghi âm. Không có tiếng gió, vì lúc đó không có gió. Tiếng sóng ở xa. Tiếng nước nhỏ giọt từ mái hiên.

Và tiếng sáo diều, rõ ràng, rè rè, khàn khàn, suốt tám phút, như con vịt đực bị cảm.

Sáng hôm đó bão tan. Làng Cửa Việt mất bảy mái tôn, ba cột điện, một chiếc ghe bị sóng đánh lên bờ. Không ai chết. Xe của xã chở người về. Con gái bà Thoa từ Đông Hà chạy xe máy xuống, khóc um lên vì không biết má mình về làng từ hồi nào.

Trưa đó, trước khi bà Thoa đi, tôi một mình đi lại con đường hồi đêm. Từ trạm khí tượng ra miếu bà, từ miếu bà rẽ trái xuống hẻm cát, tới nhà bà Thoa. Rồi tôi quay lại miếu bà, lần này rẽ phải, đi theo con đường năm 1985 tôi đã chạy. Con đường đó dẫn lên cồn phi lao. Từ trên cồn nhìn xuống, tôi thấy bãi biển phía ngoài, chỗ người ta tìm thấy thằng Lẹm. Năm đó, đứng ở đây, giữa sao trời và gió lặng, một thằng nhỏ mười tuổi có thể thấy bạn nó đang lom khom lượm cái diều rách dưới mép nước. Nó có thể đã gọi. Nó có thể đã gọi tới khàn tiếng. Tôi không nhớ. Tôi đứng trên cồn rất lâu, nghe gió phi lao thổi vù vù, rồi đi xuống.

Trước khi đi, bà Thoa đưa cái hộp thiếc cho tôi.

– Mi giữ đi. Tau già rồi.

Tôi không biết nói gì. Tôi cầm ống nứa lên, lật qua lật lại. Rồi, không hiểu sao, tôi đưa nó lên miệng, thổi nhẹ vô cái lỗ đầu.

Nó kêu. Rè rè. Khàn khàn. Như con vịt đực bị cảm, y như bốn mươi mốt năm trước.

Bà Thoa bật cười, lần đầu tiên tôi thấy bà cười. Bà cười tới chảy nước mắt, tay vỗ đùi đen đét.

– Đó, đó. – Bà nói. – Nghe là biết của nó, khỏi lẫn.

— Hết —