Lời khai thứ ba và thứ tư

Chương 2: Lời khai thứ ba và thứ tư

Thằng Kều đứng sững. Cả miếu im phắc.

– Đêm rằm anh say rượu ở quán bà Tư từ chập tối, – Út Lam nói, giọng nhẹ và rõ như tiếng phách. – Em nghe tiếng anh hát ngêu ngao ở đó lúc em đi ngang. Anh khai vậy là vì thương em. Mà khai sai thì tội bằng kẻ trộm. Anh ngồi xuống đi.

Thằng Kều ngồi phịch xuống, ôm đầu.

Cụ Trùm quay đôi mắt trắng về phía cô.

– Út Lam. Tới lượt con.

Cô gái đứng dậy. Cô cầm đôi phách lên, không gõ, chỉ giữ trong tay.

– Thưa cụ. Con không chối là đêm rằm con không ngủ ở hiên chợ. Con không chối là gần sáng con mới về, cái bị của con có một cục tròn. Con chỉ xin cụ một điều: cho con hỏi lại mỗi người khai một câu. Theo lệ bang, người bị khai có quyền hỏi.

Cụ Trùm im lặng một lúc, rồi gật đầu.

Út Lam quay về phía lão Chột. Cô không cần ai chỉ chỗ. Cô biết lão ngồi đâu từ tiếng lão thở.

– Ông Chột. Ông nói đêm rằm ông thấy con đi ra từ cửa miếu, đi nhanh, không vấp. Con hỏi ông một câu thôi: lúc ấy ông có nghe tiếng phách không?

Lão Chột khựng lại một thoáng.

– Phách gì?

– Phách của con. – Cô giơ đôi phách lên. – Ông ở trong bang hai mươi năm, ông biết con mù. Con đi đường lạ, đi trong tối, đi qua chỗ có gạch vụn, con phải gõ phách. Gõ phách thì nghe tiếng dội về, biết chỗ nào có tường, chỗ nào có cột, chỗ nào trống. Cả chợ Đông Gia biết. Cái miếu này mái sập một nửa, nền đầy gạch vỡ, cửa có bậc đá lở. Con không gõ phách thì con đi không nổi ba bước mà không vấp. Ông nói ông thấy con đi nhanh, không vấp. Vậy ông có nghe tiếng phách không?

Cả miếu quay sang nhìn lão Chột.

Lão hắng giọng.

– Đêm khuya, gió sông to, tao không để ý. Mà mày đi đường này mười hai năm, mày thuộc lòng, cần gì phách.

Út Lam gật đầu, như đã chờ câu ấy.

– Ông nói đúng một nửa. Đường ngoài chợ con thuộc. Còn trong miếu, con chưa bao giờ vào. Cả bang biết, cụ Trùm không cho đàn bà con gái vào trong miếu Thổ thần, trừ ngày hội đồng, còn ngày thường chỉ được đứng ngoài hiên lạy vọng. Mười hai năm con chưa đặt chân qua bậc cửa miếu này lần nào. Hôm nay là lần đầu, và con phải có người dắt.

Cụ Trùm khẽ gật. Mấy bà già trong bang gật theo.

Lão Chột im. Một con mắt còn lại của lão đảo qua đảo lại.

Út Lam quay sang mụ Ba Sẹo. Giọng cô dịu hẳn.

– Dì Ba. Con chỉ hỏi dì một câu thôi. Cái cục tròn trong bị con, dì có sờ vào không?

Mụ Ba Sẹo ngẩng lên, mắt hoảng hốt.

– Tao… tao có sờ. Tao tò mò.

– Nó có lạnh không dì? Sành để ngoài đêm sương thì lạnh như đá.

Mụ Ba ngập ngừng rất lâu.

– Không. Nó ấm. Nó mềm.

– Dì nói cho hội đồng nghe đi.

Mụ Ba Sẹo đưa tay lên che mặt, rồi buông xuống.

– Là cái bánh nếp, – mụ nói nhỏ. – Gói lá chuối, còn ấm. Tao tưởng nó đi trộm bánh của ai. Tao sợ nó bị bắt, nên sáng ra tao lấy cái bánh đem cho thằng cháu ở cổng chùa, cho mất dấu. Tao không biết cái bát… Tao không biết người ta nghĩ là cái bát.

Cả miếu xôn xao. Cụ Trùm gõ gậy.

– Út Lam. Vậy đêm rằm con ở đâu, bánh nếp ở đâu ra?

Cô gái đứng im một lúc. Ngoài kia mưa phùn đã tạnh, có tiếng thuyền ai đó chống sào ở bến xa.

– Đêm rằm con hát cho đám hỏi nhà ông Chánh ở bên kia sông, – cô nói. – Người ta mướn con hát tới canh hai, cho cái bánh nếp. Hát xong con về một mình, qua đò, lên bến Đá Kè. Lúc đó khoảng canh ba. Con ngồi nghỉ dưới gốc đa bến, chờ đò ngang bên này cập. Thì con nghe có hai người nói chuyện sau gốc đa.

Cô ngừng lại.

– Một người là lái buôn đồ cổ ở phủ thành. Con nhớ giọng hắn vì hắn đã đứng trước chiếu con ở chợ hai lần, hỏi thăm cái bát. Hắn đeo một xâu tiền dây gai, mỗi bước đi kêu lạo xạo như sỏi trong ống tre. Đêm ấy con ngồi im dưới gốc đa, chờ tới khi hai người đi hẳn mới dám đứng dậy. Về tới hiên chợ thì gần sáng.

– Còn người kia?

Út Lam quay mặt về phía lão Chột.

– Người kia nói: "Năm chục quan. Mười bảy, giờ Dậu, ngay chỗ này. Mang tiền tới thì có bát." Rồi người kia ho. Hai tiếng ngắn, một tiếng dài, khạc ra một cái.

Cả miếu quay lại nhìn lão Chột. Ai trong bang Bị Gậy cũng biết tiếng ho ấy. Lão ho kiểu ấy hai mươi năm nay, mỗi sáng, ngồi ở mũi thuyền bến sông.

— Hết chương 2 —