Mười lăm mét

Chương 1: Mười lăm mét

Ở độ sâu mười lăm mét, quả táo đỏ trong tay tôi biến thành màu đen.

Tôi không nói quá đâu. Lúc bước xuống tàu nó còn đỏ chói, đỏ như cái áo phao tôi mặc. Tôi mua nó ở chợ Long Biên trước hôm bay vào Đà Nẵng, mang theo suốt chuyến tàu cao tốc ra đảo Lý Sơn, định để dành ăn dưới đáy biển cho oai. Vậy mà bây giờ nằm trong lòng bàn tay tôi là một quả gì đó nâu sậm, xám xịt, như quả táo bị ai nhúng vào nước chè.

– Dì Uyên ơi, táo của con hỏng rồi!

Dì Uyên ngồi ghế trước, hai tay đặt trên cần lái, không cần quay lại.

– Bật cái công tắc màu vàng cạnh đầu gối con xem.

Tôi bật. Một ngọn đèn nhỏ trên trần tàu rọi xuống. Quả táo đỏ rực trở lại, đỏ y như lúc ở chợ.

Thằng Bờm ngồi cạnh tôi kêu "ồ" một tiếng thật dài. Bờm chín tuổi, con chú Tám đánh cá, nhà ở ngay dưới chân núi Thới Lới. Bờm bơi giỏi hơn cả tôi đi bộ, lặn một hơi xuống năm mét mò ốc, nhưng chưa bao giờ ngồi tàu ngầm. Từ lúc nắp kính đóng lại, Bờm im re, hai tay bấu chặt mép ghế.

– Nước biển uống ánh sáng – dì Uyên nói. – Mà nó uống màu đỏ trước tiên. Xuống chừng năm, mười mét là màu đỏ gần hết, mấy thứ đỏ trông thành nâu, thành đen. Màu cam, màu vàng còn đi xa hơn một chút. Xuống sâu nữa thì chỉ còn màu xanh. Tắt đèn đi con, để dành pin.

Tôi tắt đèn. Quả táo lại đen. Tôi nhìn sang Bờm. Cái áo thun đỏ của Bờm, áo ba Bờm cho mặc đi cho ấm, giờ cũng thành áo màu đất.

Chiếc tàu của dì Uyên nhỏ xíu, chỉ đủ ba người ngồi, cái vòm kính trong suốt úp lên đầu như cái nắp hộp bánh. Người ở trạm nghiên cứu gọi nó là Cá Bò, vì nó tròn tròn, lù đù, đi chậm. Dì Uyên là nhà sinh vật biển, ba năm nay sống trên đảo để theo dõi rạn san hô. Mùa hè này mẹ gửi tôi ra ở với dì, bảo "cho con Thy đi cho biết biển". Tôi ở Hà Nội, biết biển qua tivi là chính.

Bên ngoài vòm kính, một bầy cá nhỏ màu xanh ánh bạc lượn qua, đồng loạt quay đầu như có ai thổi còi. Phía dưới là rạn san hô. Tôi đã xem ảnh rồi, nhưng ảnh không giống thế này. San hô không đứng yên như cây cảnh. San hô nhô lên thành từng cái nấm, từng chùm sừng hươu, từng cái đĩa xòe rộng. Có những cụm mềm rung rung như lông. Một con cá hề nhỏ thò đầu khỏi đám hải quỳ rồi rụt lại ngay. Mọi thứ nhuốm một màu xanh lục mờ mờ, như nhìn qua đáy chai.

– Mình đi đâu vậy dì? – Bờm hỏi, giọng hơi run.

– Đi lấy một cái hộp – dì nói. – Ba tháng trước dì đặt một cái hộp đo nhiệt độ nước trên đầu rạn, buộc một cái phao đỏ nổi cách đó chừng một sải tay cho dễ tìm. Cái hộp cứ mười phút ghi một lần, ghi xem nước nóng lạnh ra sao. Hôm nay phải mang nó về.

Cá Bò lượn quanh một khối san hô to như cái chòi. Dì Uyên cho tàu chậm lại. Rồi dì im.

Trước mặt chúng tôi là một mảng san hô trắng. Không phải trắng ngà, không phải trắng kem. Trắng như vôi mới quét, trắng như cục phấn. Cả một khoảng rộng bằng cái sân nhà Bờm, những nhánh sừng hươu đứng trơ trơ, sạch trơn, không một con cá nào bơi qua.

– Chết rồi hả cô? – Bờm hỏi nhỏ.

Dì Uyên lắc đầu, rồi gật đầu, rồi lại lắc.

– Chưa chết. Đang ốm.

Dì giải thích, giọng chậm hơn bình thường. San hô không phải đá, cũng không phải cây. Mỗi nhánh san hô là cả một làng những con vật tí hon, và trong thân chúng có những cái cây tí hon hơn nữa, là tảo. Tảo ở nhờ trong san hô, đổi lại thì nấu ăn cho san hô bằng ánh nắng, lại còn tô màu cho nó. Màu nâu, màu xanh, màu vàng của rạn san hô phần lớn là màu của tảo.

– Nước nóng quá thì tảo bỏ đi – dì nói. – Như mình ở trong căn nhà nóng quá thì mình dọn ra ngoài. Tảo đi rồi thì san hô trắng, vì mình nhìn xuyên qua da nó thấy cái xương vôi bên dưới. San hô không có người nấu ăn, sẽ đói dần. Nếu nước mát lại sớm, tảo quay về, san hô hồi lại. Nếu nước nóng lâu quá thì...

Dì không nói hết câu. Bờm cũng không hỏi.

– Cái hộp của dì sẽ cho biết nước ở đây đã nóng bao lâu rồi – tôi nói.

– Đúng vậy. Nên phải tìm bằng được nó.

Dì nhìn đồng hồ trên bảng điều khiển. Cái kim pin nằm ở vạch thứ ba.

– Còn hai mươi phút tìm. Hết hai mươi phút, dù tìm được hay chưa, mình cũng phải nổi lên.

Cá Bò lượn một vòng quanh đầu rạn. Rồi vòng thứ hai. Dì Uyên nhìn màn hình định vị, nhìn ra ngoài, lại nhìn màn hình. Theo định vị thì cái hộp ở ngay đây, quanh đây thôi, trong vòng hai mươi mét. Nhưng chẳng có cái phao đỏ nào hết.

– Hay cá ăn mất cái phao rồi? – Bờm nói.

– Hay sóng đánh đứt dây? – tôi nói.

Dì Uyên không trả lời. Kim pin nhích thêm một chút.

— Hết chương 1 —