Hai mươi tháng Chạp

Chương 2: Hai mươi tháng Chạp

Diệp quý phi cho gọi Chiêm đến vào sáng hôm sau.

Quý phi hai mươi hai tuổi, người phương Bắc, con gái một vị Thượng thư, vào cung bốn năm, được sủng ái nhất lục cung. Nàng đẹp theo kiểu người ta hay tả trong thơ: mặt trái xoan, mắt dài, giọng nói nhỏ và chậm, không bao giờ cao giọng. Chiêm quỳ dưới thềm, nghe giọng nói nhỏ và chậm ấy vọng xuống.

– Nghe nói ngươi cắt trụi một nửa cây mai.

– Bẩm nương nương, nô tỳ tuốt lá. Mai tuốt lá thì mới nở đúng ngày.

– Thế sao chỉ tuốt một nửa?

Chiêm cúi đầu thấp hơn.

– Bẩm, nửa phía đông hướng về đình Thủy Tạ, nô tỳ tuốt để nở ngày sinh thần nương nương. Nửa phía tây để lại, rằm tháng Chạp nô tỳ mới tuốt, cho nở ngày mồng Một dâng Thái miếu.

Im lặng một lúc. Rồi Diệp quý phi bật cười, tiếng cười trong như tiếng chuông bạc.

– Ngươi khôn đấy. – Nàng nói. – Nhưng ngươi có biết người ta sẽ nói gì không? Sinh thần ta, cây chỉ nở một nửa. Nửa cây hoa, nửa cây trụi. Người ta sẽ bảo đó là điềm nửa đời phú quý. Ngươi muốn ta ngồi ngắm điềm ấy à?

Chiêm không trả lời được. Nàng không nghĩ tới chuyện điềm. Ở quê nàng, mai là mai, nở là nở, không ai đi đọc điềm trên cành.

– Ngươi về đi. – Diệp quý phi nói. – Ta sẽ tâu với Hoàng thượng. Tuốt nốt nửa kia đi. Ta không cần một nửa.

Chiêm về ngự uyển, ngồi bên gốc mai, nghĩ đến lúc mặt trời đứng bóng. Rồi nàng hiểu.

Diệp quý phi không cần cây mai nở ngày hai mươi. Quý phi cần cây mai không nở ngày mồng Một.

Lệ dâng mai ở Thái miếu do Thái hoàng thái hậu đặt ra, và người lo lệ ấy mỗi năm là Hoàng hậu. Hoàng hậu năm nay đang ốm, nằm ở cung Khôn Đức đã hai tháng, mọi việc trong cung đều qua tay Diệp quý phi. Nếu sáng mồng Một Hoàng thượng ra ngự uyển mà cây mai không có lấy một bông, cả triều sẽ nói Hoàng hậu không giữ nổi lệ tổ tông. Hoàng hậu ốm, lại mang tiếng thất lễ ngày đầu năm. Một người khác sẽ phải đứng ra lo lệ thay, từ năm sau trở đi.

Còn nếu cây mai tuốt hết lá hôm nay, nó sẽ nở rộ ngày hai mươi, rực rỡ cho sinh thần quý phi, rồi rụng sạch trước Tết. Không ai trách quý phi. Quý phi chỉ xin một bữa tiệc ngắm hoa. Người tuốt lá là con cung nữ phương Nam.

Chiều hôm ấy, lão Mạch hớt hải chạy ra vườn, báo tin Hoàng thượng đã phán: tuốt hết.

Chiêm leo lên thang. Nàng tuốt lá ở nửa phía tây, từng chiếc, từng chiếc, nhưng nàng không tuốt hết. Bà nội nàng có dạy một cách mà người làng Bình An dùng khi trời trở rét bất thường: tuốt lá rồi, cây muốn nở nhanh thì tưới nước ấm vào gốc, muốn nở chậm thì để lại mỗi cành hai chiếc lá non ở ngọn, cành còn chỗ thở, nụ sẽ ngủ thêm mấy ngày. Chiêm để lại hai chiếc lá non ở ngọn mỗi cành phía tây. Từ dưới đất nhìn lên, cây đã trụi. Chỉ người leo thang mới thấy những chấm xanh bé xíu ở đầu cành.

Rồi nàng xuống thang, đi lấy cái nồi đồng to nhất trong bếp vườn.

Ngày hai mươi tháng Chạp, nửa phía đông cây Mai Cố Hương nở vàng rực. Tiệc sinh thần Diệp quý phi bày ở đình Thủy Tạ, có Hoàng thượng, có các phi tần, có nhạc công đàn tranh. Cánh mai năm cánh vàng như nắng rơi lả tả xuống mặt hồ. Ai cũng khen. Diệp quý phi ngồi cạnh Hoàng thượng, nâng chén, cười.

Nửa phía tây, cành trụi, nụ còn xanh, im lìm như ngủ.

Giữa tiệc, Diệp quý phi cho gọi Chiêm lên đình.

Nàng quỳ ở bậc thềm, áo còn dính đất, tay còn xước vì cành mai. Quý phi nghiêng người về phía Hoàng thượng, nói bằng cái giọng nhỏ và chậm ấy:

– Bẩm Hoàng thượng, đây là cung nữ tuốt lá. Thần thiếp phải thưởng cho nó. Nửa cây nở đúng ngày sinh thần thần thiếp, không sai một ngày. Người khéo thế này, chắc nửa cây kia cũng sẽ nở đúng sáng mồng Một, phải không?

Câu hỏi ấy hỏi Chiêm, nhưng mắt quý phi nhìn Hoàng thượng. Hoàng thượng nhìn sang nửa cây phía tây, trụi trơ, rồi nhìn Chiêm.

– Trẫm đã phán tuốt hết, ngươi tuốt chưa?

– Bẩm, nô tỳ tuốt rồi ạ.

– Thế thì mồng Một trẫm ra xem. – Ngài nói, giọng vui vẻ của người đang dự tiệc. – Nở thì thưởng. Không nở thì quý phi tự tay phạt ngươi.

Cả đình cười. Diệp quý phi cũng cười, rồi ban cho Chiêm một đĩa bánh in đậu xanh. Chiêm dập đầu tạ ơn, bưng đĩa bánh lui xuống. Nàng không ăn. Nàng mang về cho bà Diễm.

Chiêm đứng xa ở cuối vườn, sau hòn non bộ, nhìn sang đình Thủy Tạ. Nàng thấy Diệp quý phi nhìn sang nửa cây phía tây một lần, lâu, rồi quay đi.

Đêm ấy, gió bấc về. Gió rét nhất từ đầu mùa.

— Hết chương 2 —