Mười một giờ hai mươi

Chương 3: Mười một giờ hai mươi

Tôi không đàn bài ru của ông Tư Khiêm. Tôi đàn bài số hai mươi hai. Có trong danh sách, có mộc đỏ, có bản quyền.

Nhưng tôi đàn nó chậm hơn bình thường gần một nửa. Và tôi bắt đầu bằng tay trái, ở quãng trầm, chỉ một bè, bốn nốt đầu đi xuống rồi đi lên, nhấn mạnh vào nốt thứ tư, rồi để nó ngân. Khi ngân, tôi đặt ngón út tay phải lên phím ngay sát bên cạnh, bấm rất nhẹ, nhẹ tới mức búa chỉ chạm vào dây một nửa, rồi nhả ra, rồi bấm lại phím chính. Hai nốt sát nhau đánh nối nhau như thế, ở quãng trầm, giữa tiếng ồn của sảnh tiệc năm trăm khách, sẽ nghe như một nốt bị kéo trĩu xuống rồi đẩy lên.

Không phải nốt nhấn. Cây đàn piano không có nốt nhấn. Nhưng là cái bóng của nó.

Đó là thứ tôi tự mò ra năm thứ ba ở nhạc viện, khi thầy giao một bài tập phối khí cho bài dân ca Nam Bộ, và tôi bực vì phím đàn không chịu cong. Thầy cho tôi điểm thấp, bảo đó là mẹo vặt. Tôi chưa từng dùng nó lại lần nào.

Cánh cửa sảnh mở. Ông Tư Khiêm khoác tay con gái bước vào.

Tôi chơi câu thứ hai. Vẫn là bài tình ca, nhưng tôi để tay trái đi lùi lại một nhịp so với tay phải, như ông Tư Khiêm ngân nga ngoài hành lang: những nốt dài ngân ra như con nước ròng. Người nghe nhạc Tây sẽ nghe ra một bản phối buồn của bài tình ca. Người nghe nhạc tài tử sẽ nghe ra hơi Oán. Hai thứ nằm chồng lên nhau trên tám mươi tám phím, đúng như bốn nốt đầu của chúng nằm chồng lên nhau.

Tới câu thứ ba, chỗ có nốt nhấn, tôi bấm hai phím sát nhau ở quãng trầm.

Cô dâu dừng lại.

Cô dừng giữa thảm đỏ, cách chú rể chừng mười bước. Người dẫn chương trình liếc xuống tờ kịch bản. Khoa nghiêng đầu. Ông Tư Khiêm đứng sững bên cạnh con gái, tay vẫn khoác tay cô.

Cô dâu quay sang nhìn cha mình. Không phải nhìn về phía cây đàn. Nhìn cha. Tôi đang đàn nên không nghe được cô nói gì. Sau này Khoa kể lại cho tôi, cô hỏi ông: "Ba, bài này con nghe ở đâu rồi phải không ba?"

Ông Tư Khiêm không trả lời. Ông đứng giữa thảm đỏ trước năm trăm khách, cái áo vest mượn rộng một số, và hai vai ông rung lên.

Tôi không dừng. Tôi chơi hết câu, rồi chuyển sang tay phải, trở về bài tình ca, đúng tốc độ, đúng hòa âm, đúng như bài số hai mươi hai trong danh sách. Cô dâu bước tiếp. Ông Tư Khiêm đưa tay con gái cho Khoa. Cả sảnh vỗ tay. Người dẫn chương trình nói một câu gì đó về giây phút xúc động thiêng liêng.

Mười hai giờ, tiệc vào phần ăn. Anh Đạt đi thẳng tới cây đàn.

– Bài số hai mươi hai đó hả em?

– Dạ.

– Sao nghe nó lạ vậy?

– Em phối lại, anh. Chậm hơn.

Anh Đạt nhìn tôi một lúc lâu. Anh không phải người nghe nhạc. Nhưng anh làm sự kiện mười năm, anh biết nhìn khách.

– Ông già khóc. – anh nói.

– Dạ.

– Lúc nãy ổng xin bài gì?

Tôi kể. Bài ru tự đặt. Nốt nhấn. Bốn nốt đầu. Hai phím sát nhau. Tôi nói xong thì nhận ra mình kể hơi dài, giống như đang tự bào chữa.

Anh Đạt im. Rồi anh hỏi một câu tôi không ngờ:

– Bài ru đó ổng tự đặt hả? Không phải bài của ai?

– Dạ. Ổng nói ổng tự đặt.

– Vậy thì nó đâu có cần bản quyền. – anh nói. – Bài của ông già thì ông già cho em đàn, mắc mớ gì khách sạn. – Rồi anh nhíu mày. – Mà lần sau có vụ gì vậy, em nói anh trước. Anh không muốn biết sau khi cô dâu đứng khóc giữa sảnh.

Gần một giờ, Khoa đi một vòng mời rượu xong thì ghé lại chỗ cây đàn, mặt đỏ gay, cà vạt đã nới.

– Chị Kha, chị phối bài đó kiểu gì vậy chị? Vợ em hỏi hoài. Ba vợ em thì từ nãy tới giờ không nói câu nào, ngồi một góc uống trà, ai mời rượu cũng lắc đầu.

– Em hỏi ba vợ em đi. – tôi nói. – Chị chỉ mượn của ổng một khúc.

Khoa ngơ ngác nhìn về phía bàn đầu, nơi ông Tư Khiêm ngồi một mình với ấm trà, lưng thẳng, mắt nhìn ra sông. Cậu đứng đó một lúc, rồi đi về phía ông, kéo ghế ngồi xuống cạnh, không nói gì, rót cho ông một chén trà. Từ chỗ cây đàn, tôi thấy ông già quay sang, nói với con rể một câu gì đó rất dài, tay gõ nhịp lên mặt bàn.

Một giờ rưỡi, tiệc tan. Nhân viên đang dọn bàn, xếp ghế. Tôi đang đóng nắp đàn thì ông Tư Khiêm quay lại. Ông đã thay cái áo vest ra, mặc lại áo sơ mi, tay cầm một cái bao vải dài màu nâu.

– Cô ơi, cô đợi tui chút. – ông nói. – Tui để cây đờn ngoài xe. Định đờn cho con nó nghe lúc đưa dâu, rồi mắc cỡ, không dám lấy ra.

Ông ngồi xuống một cái ghế nhựa cạnh cây đàn piano, rút cây đờn kìm ra khỏi bao. Cần đờn dài, mặt đờn tròn như mặt trăng, phím gỗ bóng lên vì tay người. Ông lên dây, gẩy thử một tiếng.

– Cô đàn lại cái chỗ hồi nãy. Cái chỗ cô bấm hai phím đó.

Tôi mở nắp đàn. Tôi chơi bốn nốt đầu, đi xuống rồi đi lên, ở quãng trầm, chậm. Ông Tư Khiêm đờn theo, cây đờn kìm đi đúng bè với tay trái tôi. Tới câu thứ ba, chỗ có nốt nhấn, tôi bấm hai phím sát nhau như hồi nãy, và ông ấn ngón tay xuống dây đờn kìm, dây chùng ra, cái nốt trĩu xuống rồi đẩy lên.

Lần này là nốt nhấn thật. Cái bóng của tôi nằm ngay dưới nó.

Mấy cô nhân viên đang xếp ghế dừng tay. Anh Đạt đứng ở cửa sảnh, khoanh tay. Ngoài cửa kính, một chiếc ghe chở dừa chạy ngược con nước ròng trên sông Hậu.

Ông Tư Khiêm đờn hết bài ru, rồi đặt cây đờn xuống đùi, nhìn tôi.

– Cái hai phím của cô đó. – ông nói. – Nghe như người ta đang tập nhấn mà chưa nhấn tới. Tui thích.

Rồi ông bỏ cây đờn vào bao, đứng dậy, khom lưng chào tôi một cái, và đi ra cửa. Đi được mấy bước, ông quay lại, móc trong túi áo sơ mi ra tờ năm trăm nghìn gấp tư lúc nãy, đặt lên nắp đàn.

– Lần này cô phải cầm. – ông nói. – Tiền dạy ông già này đờn chung với piano.

Tôi cầm. Tuần sau tôi dùng nó mua một cái kẹp đàn cho cây đờn kìm, loại tốt, gửi theo xe đò xuống Phong Điền, kèm một mẩu giấy ghi số điện thoại của tôi. Ông chưa gọi. Nhưng chiều thứ Bảy nào ở sảnh tiệc tầng hai, tới bài số hai mươi hai, tôi cũng bấm hai phím sát nhau ở quãng trầm, rất nhẹ, như đang tập nhấn mà chưa nhấn tới.

— Hết —