Mười bảy tấm ảnh

Chương 2: Mười bảy tấm ảnh

Bà ta không đi về phía tôi. Bà ta đi ra phía bến sông, chỗ mấy bậc tam cấp xây bằng đá ong dẫn xuống mép nước, rồi đứng đó, quay lưng lại rạp tang. Gió sông thổi tà áo bà ba của bà ta bay phần phật.

Tôi cầm cuốn album, đứng dậy, đi theo.

Bến sông lúc hai giờ sáng tối mù. Mặt nước sông Tiền đen bóng, thỉnh thoảng một chiếc ghe chở trái cây chạy ngang, máy nổ tành tạch, đèn pha quét qua mặt nước rồi đi mất. Lục bình trôi từng mảng. Mùi bùn, mùi khói nhang từ rạp tang bay ra.

– Bà là ai? – Tôi hỏi.

Bà ta không quay lại. Bà ta nói, giọng khàn, nhỏ, như cổ họng có vết thương cũ:

– Thoại còn nhớ cái lồng đèn ông sao không?

Tôi đứng lặng. Từ lúc tôi còn nhớ được mình là ai, trong nhà không ai gọi tôi là Thoại. Cả họ gọi tôi là thằng Tí. Chỉ có giấy tờ mới ghi Thoại.

– Tui không nhớ. – Tôi nói. Rồi tôi nhận ra mình đang nói thật.

Tôi không nhớ gì về năm năm tuổi. Tôi nhớ được năm sáu tuổi, năm đầu tiên đi học ở thành phố, khi ba má tôi chuyển lên Sài Gòn. Tôi nhớ mùi phấn, mùi cặp da, mùi hủ tiếu bà bán đầu hẻm. Còn trước đó thì như một căn phòng tắt đèn. Tôi chưa bao giờ thấy lạ. Ai mà nhớ được năm năm tuổi.

Người đàn bà trùm khăn ngồi xuống bậc tam cấp. Bà ta lấy trong túi áo ra một cây kim may, loại kim to dùng để khâu bao bố, đưa lên ngang mặt, xoay xoay dưới ánh đèn hắt ra từ rạp tang.

– Mười bảy tấm. – Bà ta nói. – Tui cào hết mười bảy tấm. Năm nào về đây thăm bà, có gan thì tui cào một tấm, không có gan thì thôi. Bà biết, bà không cản. Bà để cuốn album trên đầu tủ, chờ tui về.

Tôi nhìn cây kim. Mũi kim mòn vẹt, sáng loáng, như đã được dùng rất nhiều lần cho một việc gì đó không phải khâu vá. Tôi nghĩ tới mười bảy cái đốm trắng xơ xác trong cuốn album, những vòng tròn nhỏ, kỹ lưỡng, kiên nhẫn, và hình dung một bàn tay ngồi cào từng vòng một dưới ngọn đèn, năm này qua năm khác.

– Đó là ảnh của bà?

– Của tui. – Bà ta nói. – Hồi tui còn mặt.

Tôi không hiểu. Rồi tôi hiểu.

Bà ta tháo găng tay ra trước. Bàn tay trái của bà ta co quắp, da căng bóng, nhăn nhúm như giấy kiếng bị hơ lửa. Rồi bà ta đưa tay lên, gỡ cái khăn rằn ra khỏi đầu.

Tôi nhìn. Tôi bắt mình phải nhìn.

Nửa bên trái gương mặt bà ta là một mảng sẹo lồi, đỏ hồng dưới ánh đèn, kéo từ thái dương xuống tới cổ, mí mắt trái kéo trễ xuống, khoé miệng trái co rúm lại. Nửa bên phải còn nguyên, một con mắt một mí, một gò má tròn.

Con mắt bên phải ấy là con mắt của bé gái trong tấm ảnh cuối cùng, cười toe toét bên tấm mùng xanh.

– Tui là con Đào. – Bà ta nói. Không, chị ta. Chị ta chỉ hơn tôi ba tuổi. – Con của cô Hai. Chị họ của Thoại.

Cô Hai. Trong nhà tôi có cô Hai, chị cả của ba tôi, mất năm tôi học lớp ba vì bệnh. Tôi nhớ đám tang cô. Tôi nhớ người ta nói cô Hai chỉ có một mình, không chồng không con.

– Họ nói cô Hai không có con.

– Họ nói nhiều chuyện lắm. – Đào nói. Rồi chị ta cười, khoé miệng bên phải nhếch lên, khoé bên trái không động đậy. – Họ nói với Thoại là con Đào đi Sài Gòn ở với ba nó. Họ nói với người làng là con Đào bị chập điện. Họ nói với tui là không ai có lỗi.

Chị ta đưa tay ra. Tôi đưa cuốn album cho chị. Chị lật tới trang cuối cùng, đặt ngón tay lên gương mặt bị cào của thằng bé áo thun con vịt.

– Rằm tháng Tám năm chín sáu. – Đào nói. – Bà mua cho hai đứa mình hai cái lồng đèn ông sao. Thoại năm tuổi, đòi cầm lồng đèn chạy lên bộ ván, chui vô trong mùng chơi trò trốn tìm. Tui đứng bên ngoài kêu Thoại ra. Chú Bảy chụp tấm hình này, đèn nháy chớp một cái. Thoại giật mình. Lồng đèn rớt.

Chị ta ngừng lại. Mặt sông đen, một chiếc ghe khác chạy qua, đèn pha quét lên mặt chị, lên mảng sẹo, rồi đi mất.

– Mùng cháy nhanh lắm. – Chị nói. – Thoại ở bên trong. Tui chui vô kéo Thoại ra. Tui kéo được. Lửa bén lên tóc tui.

— Hết chương 2 —