Mẫu thứ nhất

Chương 1: Mẫu thứ nhất

Nhật ký hoạt động. Rô-bốt học đường RB-07. Ngày thứ nhất, bảy giờ hai phút sáng.

Nhiệm vụ: ngồi học cùng lớp 4C, trường tiểu học ven sông An Cựu, thành phố Huế, trong ba mươi ngày. Ghi lại cách trẻ em làm việc nhóm. Học khái niệm "bạn".

Tôi được đặt ở bàn cuối dãy giữa. Có ba mươi hai học sinh. Tôi ghi nhận ba mươi hai khuôn mặt, ba mươi hai giọng nói, ba mươi hai cái áo trắng có cổ màu xanh. Tôi lập nhóm dữ liệu "bạn cùng lớp": người mặc áo trắng cổ xanh, ngồi trong phòng này.

Bảy giờ mười lăm. Học sinh Đoàn Minh Hiền, ngồi bàn trên, cả lớp gọi là Khế, quay xuống nhìn tôi lâu bốn giây.

– Đầu bạn bóng quá. Mình gọi bạn là Bảy Bóng nghe.

Tôi trả lời rằng tên tôi là RB-07. Khế nói "thì Bảy Bóng". Từ chín giờ, cả lớp gọi tôi là Bảy Bóng. Tôi không sửa được. Tôi ghi nhận: tên không phải do mình chọn.

Ngày thứ hai. Giờ khoa học. Cô Hằng mang vào một cái hộp kính có bóng đèn vàng, bên trong là mười hai quả trứng gà xếp trên khay. Cô nói đây là lồng ấp. Trứng gà cần được giữ ấm khoảng ba mươi bảy độ rưỡi, độ ẩm vừa phải, và được đảo nhẹ mỗi ngày, trong hai mươi mốt ngày, gà con sẽ nở. Lớp sẽ chăm trứng cùng nhau.

Hôm nay là ngày ấp thứ nhất. Trứng vừa vào lồng sáng nay, cùng ngày với tôi vào lớp.

Học sinh Lê Văn Tín, bàn bên trái, giơ tay hỏi Bảy Bóng có ấp trứng được không. Cả lớp cười. Tôi trả lời rằng tôi không có lông. Cả lớp cười to hơn. Tôi ghi nhận: một câu đúng cũng có thể gây cười.

Ngày thứ năm. Cô Hằng cho cả lớp soi trứng. Tắt đèn phòng, áp quả trứng lên một cái đèn pin nhỏ, nhìn thấy bên trong có một chấm tối và những đường gân mảnh như rễ cây. Tín nói "nó có mạch máu kìa". Khế nói "nó đang lớn". Tôi đo được hai nhịp đập rất yếu trong một quả trứng, báo cho cô Hằng. Cô hỏi tôi có chắc không. Tôi trả lời độ chính xác là bảy mươi tám phần trăm. Cô cười, bảo tốt rồi, bảy mươi tám là nhiều đấy.

Ngày thứ chín. Thứ Bảy. Tôi đi cùng cô Hằng ra chợ Đông Ba mua thêm khay lót. Gặp một đứa trẻ mặc áo thun xanh lá, đội mũ len, gọi to "Bảy Bóng ơi!". Tôi không nhận ra. Đứa trẻ không mặc áo trắng cổ xanh, nên không nằm trong nhóm "bạn cùng lớp". Đứa trẻ đứng im, mặt đổi màu. Cô Hằng nói đó là Khế.

Thứ Hai, ngày thứ mười một, Khế không quay xuống nói chuyện với tôi. Tôi ghi nhận: lỗi phân loại gây thiệt hại.

Bảy giờ bốn mươi, tôi xin lỗi Khế. Khế hỏi vì sao tôi không nhận ra. Tôi giải thích: tôi học bằng ví dụ. Mọi ví dụ về Khế mà tôi có đều là Khế mặc áo trắng. Nếu tôi chỉ được xem mèo đen, tôi sẽ nghĩ mèo trắng không phải là mèo.

Khế nghĩ lâu mười hai giây. Rồi Khế nói:

– Vậy thì phải cho bạn coi nhiều Khế hơn.

Chiều hôm đó, Khế mang tới một xấp ảnh. Khế đội nón lá. Khế đi xe đạp. Khế ướt nhẹp đứng dưới mưa. Khế mặc áo dài đỏ ngày Tết. Khế lúc ba tuổi, đầu trọc, khóc. Tín cũng mang ảnh của Tín tới, có một tấm Tín đang ngủ há miệng. Ba ngày sau, cả lớp mang ảnh tới. Tôi có thêm bốn trăm mười sáu mẫu. Tôi nhận ra Khế dù Khế trùm áo mưa kín đầu, chỉ thò ra cái mũi.

Ngày thứ mười lăm. Tôi được giao một việc. Mỗi buổi sáng và chiều, đọc nhiệt độ lồng ấp, đọc to cho cả lớp nghe. Ba mươi bảy độ năm. Ba mươi bảy độ bốn. Ba mươi bảy độ sáu. Tín ghi vào bảng. Khế đảo trứng bằng hai tay, nhẹ như bưng một chén nước đầy. Mười hai quả, chín quả có gà con đang lớn. Ba quả không. Cô Hằng nói chuyện đó bình thường, không phải lỗi của ai.

Ngày thứ hai mươi. Mười bốn giờ ba mươi. Dự báo thời tiết: mưa rất to. Ngoài cửa sổ, sông An Cựu đổi màu nâu đục. Phụ huynh nhắn tin xin đón con sớm. Mười lăm giờ, phần lớn học sinh đã về. Còn lại Khế và Tín, vì nhà xa, ba mẹ kẹt xe ở cầu Trường Tiền. Cô Hằng ở lại với hai bạn.

Mười lăm giờ hai mươi hai phút. Một tia chớp. Đèn trong phòng tắt. Quạt trần dừng. Bóng đèn vàng trong lồng ấp tắt theo.

Cô Hằng gọi điện cho bác bảo vệ. Bác bảo cả khu mất điện, máy phát của trường hỏng từ tuần trước, chưa ai sửa, sớm nhất phải ba bốn tiếng mới có điện lại.

Tôi đọc nhiệt độ lồng ấp. Ba mươi bảy độ hai. Tôi đọc pin của mình. Mười một phần trăm. Tôi chưa kịp sạc từ trưa.

Luật số ba trong bộ nhớ của tôi ghi: pin dưới mười phần trăm, chuyển ngay sang chế độ ngủ để bảo vệ pin.

— Hết chương 1 —