Chín ngày

Chương 2: Chín ngày

Sáng hôm sau Lập dậy sớm hơn dì Tư Thúy. Nó ngồi chờ ở bậc thềm chái tôn, ôm hai ly cà phê sữa đá mua ở đầu xóm.

Dì đạp xe vô, thấy nó thì khựng lại, rồi dựng xe.

– Dì Tư. Con hỏi dì một chuyện.

– Hỏi.

– Cái thau dưới ghế dì, trong đó dì để cái gì?

Dì Tư Thúy nhìn nó lâu, lâu tới nỗi đá trong ly cà phê kêu lách cách vì tan. Rồi dì đi lại, nhấc tấm khăn ướt lên. Trong thau là hột điều thô, chừng hai ký, vỏ hơi sẫm, mặt vỏ ẩm.

– Hột để mai cắt – dì nói. – Chiều nào dì cũng lựa hột cho bữa sau, rưới nước, đậy khăn. Để qua một đêm cho vỏ nó dịu. Hột khô quá, cắt vô là nhân nứt theo. Hột ướt quá, vỏ dai, dao trượt. Phải vừa. Bóp thử thấy vỏ hơi lún mà không ra nước là được.

– Sao má con không biết vụ này?

– Má mày biết. Má mày lười. – Dì cười, lần đầu tiên trong mấy ngày nay. – Hột ngoài nhà máy người ta hấp bằng hơi, có đồng hồ đo. Mình ở đây không có, thì đậy khăn. Hột mày đem cắt là hột mới phơi xong hôm qua. Khô như xương. Mày cắt cái gì cũng vỡ.

Lập ngồi xuống bậc thềm, cảm thấy mình vừa ngu vừa may. Bốn năm rưỡi, nó tính lực cắt, vẽ biên dạng lưỡi dao, mô phỏng trên máy tính tới khuya. Nó chưa từng nghĩ cái hột điều cũng có lúc dịu lúc cứng như người.

– Con thử lại được không dì? Hột của dì.

– Không – dì nói, và lấy tấm khăn đậy lại. – Hột này là để dì cắt.

Dì quay vô chỗ ngồi của mình, quấn băng keo, bắt đầu đạp. Lập ngồi nguyên chỗ. Nó hiểu. Dì nói cho nó biết, nhưng dì không giúp nó. Hai chuyện đó khác nhau.

Hôm đó nó tự đậy khăn ba thau hột, mỗi thau tưới một lượng nước khác, ghi giờ. Sáng hôm sau nó thử. Thau ít nước nhất vỡ hai mươi phần trăm. Thau vừa vỡ mười hai. Thau nhiều nước nhất thì dao trượt, vỏ không đứt, nhân văng ra ngoài khay. Nó làm tiếp ba thau nữa. Rồi ba thau nữa. Tới ngày thứ sáu, nó xuống được chín phần trăm.

Chín phần trăm vẫn còn cao. Dì Tư Thúy bóc tay vỡ ba, bốn phần trăm.

Còn chín ngày nữa là bảo vệ, Lập phải về thành phố in thuyết minh, dựng mô hình, chạy thử trước thầy Hoành. Đêm cuối ở nhà, nó ngồi trước cái máy, tay đặt lên công tắc mà không bật. Má nó ngủ rồi. Ngoài vườn điều có tiếng gà gáy sai giờ.

Có tiếng xe đạp. Dì Tư Thúy dựng xe trước chái, mặc nguyên bộ đồ bộ, chân đi dép lào.

– Dì tưởng mày về rồi.

– Mai con mới về dì.

Dì đi lại cái máy, ngó vô cái phễu nạp hột, ngó xuống lưỡi dao, ngó cái khay hứng. Rồi dì kéo cái ghế nhựa ngồi xuống, móc trong túi áo ra một nắm hột điều.

– Mày cho hột vô đâu? Chỗ này hả?

– Dạ.

Dì cầm từng hột, nhìn một cái rồi thả vô phễu. Có hột dì thả, có hột dì để qua một bên. Lập bật máy. Tiếng cắt đều đều. Ba mươi hột. Không hột nào vỡ.

– Dì lựa sao vậy?

– Hột cong lưng thì để riêng. Hột lưng thẳng thì cho vô. Máy mày kẹp hột theo một chiều, hột lưng cong nó nằm lệch, dao xuống chỗ mỏng là nứt nhân. Dì đạp chân thì dì xoay hột được, máy mày thì không.

Lập nhìn đống hột dì để riêng. Chừng một phần năm. Nó vớ cây bút chì, vẽ ngay lên mặt bàn gỗ. Một máng nghiêng có rãnh, cho hột lăn qua trước khi vô phễu. Hột lưng thẳng lăn đều. Hột lưng cong lăn lệch, rớt ra một ngã khác.

– Cái gì vậy? – Dì hỏi.

– Cái máng lựa hột. Hột lưng cong rớt qua máng này, ra một cái khay riêng. Cái khay đó để người ta cắt tay, dì.

Dì Tư Thúy nhìn hình vẽ bằng bút chì một lúc rất lâu.

– Vậy cái máy mày vẫn cần người.

– Dạ. Mỗi máy cần một người ngồi coi hột vô, coi khay hột cong. Người đó phải biết lựa hột, biết đậy khăn. Mà người biết mấy chuyện đó thì xóm này đâu có nhiều.

Dì không nói gì. Dì đứng dậy, phủi quần, đạp xe về. Tới đầu ngõ dì quay lại, nói với vô:

– Mai đi sớm, mang theo ba ký hột trong thau của dì. Đi trễ thì nắng làm khô.

Năm giờ sáng, xe khách còn chưa vô bến, dì Tư Thúy đã đứng ở đầu xóm với một cái cà mên ba ngăn. Dì không đưa hột trong bịch ni lông. Dì xếp hột vô cà mên, mỗi ngăn lót một lớp lá chuối còn ướt sương, đậy nắp, cột dây thun hai vòng.

– Bịch ni lông nó đổ mồ hôi, hột ướt không đều – dì nói. – Lá chuối thì nó thở. Tới nơi mày mở ra liền, đừng để trong cốp xe.

Má Lập đứng sau lưng dì, cầm cái túi đựng bánh ít lá gai, nhét vô ba lô nó, rồi kéo khóa lại giùm, như nó còn học lớp Một. Xe tới. Nó ôm cái cà mên lên xe, suốt bốn tiếng không dám để xuống sàn.

Buổi chạy thử trước thầy Hoành diễn ra ở xưởng thực hành, ba ngày trước bảo vệ. Hột trong cà mên chạy êm. Nhưng tới lượt hột phơi khô Lập mua thêm để so sánh thì cái máng lựa kẹt cứng sau hai phút. Mấy hột lưng cong to quá chặn ngang rãnh, hột sau dồn lên hột trước, máy rú lên rồi ngắt cầu dao.

Thầy Hoành không nói gì, chỉ cúi xuống nhìn cái máng, lấy ngón tay gõ gõ vô thành rãnh.

– Em làm rãnh theo cỡ hột trung bình. Ngoài đời đâu có hột trung bình. Mở rộng miệng rãnh ra, cho dốc thêm hai độ, để hột to tự lăn ra ngoài chứ đừng để nó chen vô.

Đêm đó Lập ngồi trong xưởng tới mười hai giờ, mài lại miệng rãnh bằng cái giũa tay. Bác bảo vệ đi tuần ngang, thấy đèn còn sáng, đứng ở cửa nhìn một lúc rồi đi ra, lát sau quay lại đặt lên bàn một ly mì ly đã chế nước sôi.

— Hết chương 2 —