Khúc cua đèn không lay

Chương 2: Khúc cua đèn không lay

Cha của Cao Văn Thép lái xe tải chở gỗ qua đèo An Khê từ năm bảy mươi tám tới năm chín mươi sáu. Hồi đó đường đèo còn hẹp, xe tải còn là xe Liên Xô cũ, đèn pha hay chập chờn, và trong ca bin bao giờ cũng treo một cái đèn bão dầu hỏa phòng khi điện tắt. Cha ông mất năm Thép hai mươi tuổi, năm đầu Thép cầm vô lăng. Mẹ ông đưa ông cái đèn bão, nói: cha mày dặn, đèo An Khê không bao giờ tin hẳn được.

Hai mươi sáu năm nay ông chưa từng thắp nó lên. Ông chỉ châm dầu mỗi tháng một lần, lau kính, rồi bỏ lại dưới gầm ghế.

Ông vặn bấc. Lần trong túi áo, rút ra cái bật lửa đá. Thứ bật lửa không cần điện. Bánh xe đá quẹt hai lần mới bắt lửa.

Ngọn lửa vàng cam bùng lên trong lồng kính.

Cả chiếc xe lặng đi. Ba mươi mấy con người trên hai dãy giường tầng, đang la hét, đang chửi thề, đang dỗ con, cùng im bặt khi thấy ngọn lửa nhỏ ấy. Ánh sáng vàng hắt lên trần xe, lên những gương mặt ngơ ngác, lên cặp vợ chồng trẻ ôm đứa con nhỏ ở giường số năm, lên bà cụ chở hai bao bí đỏ ở giường số chín, lên người đàn ông vừa đòi đuổi Mơ xuống xe. Anh ta chừng bốn mươi, áo khoác da, đứng ở lối đi giữa, một tay ôm một thằng bé chừng sáu tuổi.

– Cốm. – Thép nói. – Lấy dây thép treo cái đèn này ra ngoài, ngay giữa đầu xe, chỗ lưới tản nhiệt. Treo cho chắc. Rồi lấy cái áo mưa của mày ra, ngồi lên nóc ca bin, cầm đèn pin... không, đèn pin hết điện rồi. Ngồi lên nóc ca bin, nhìn đường cho chú. Thấy lan can bên phải thì la "phải", thấy vách núi bên trái thì la "trái".

– Chú chạy hả? – Cốm há hốc miệng. – Chú chạy với cái đèn này?

– Tao chạy năm cây một giờ cũng được. – Thép nói. – Đứng đây thì con nhỏ chết.

Người đàn ông áo da bước tới một bước.

– Anh tài, anh nói thật đi. Để nó xuống xe là xong chứ gì. Xe hết bị nhiễu, anh bật đèn, anh chạy. Tới An Khê anh báo người ta lên đón nó.

– Để nó xuống thì đèn tôi sáng lại thật. – Thép nói, không quay lại. – Còn nó ngồi trên đất đèo, linh mạch kéo nó đi. Tới lúc người ta lên đón thì cái người người ta đón không còn là con nhỏ đó nữa.

– Nhưng con tôi...

– Con anh đang ngồi trên xe tôi. – Thép nói. – Con nhỏ kia cũng đang ngồi trên xe tôi. Tôi chở hết. Anh về chỗ đi.

Người đàn ông áo da đứng đó một lúc, mặt đỏ bừng dưới ánh đèn bão. Thằng bé trên tay anh ta ngước nhìn cha, rồi nhìn ra phía sau xe, nơi có một quầng sáng trắng sữa đang phập phồng trên giường số ba mươi mốt. Anh ta quay về giường.

Mười một giờ năm mươi hai phút, xe khách lăn bánh trở lại.

Năm cây số một giờ. Rồi bảy. Rồi mười. Cái đèn bão treo ở đầu xe đung đưa theo từng ổ gà, chỉ rọi được chừng ba bốn mét mặt đường phía trước, một vùng sáng vàng nhỏ xíu giữa màn sương và bóng tối. Cốm ngồi vắt vẻo trên nóc ca bin, mưa quất vào mặt, la khản cổ: phải, phải, thẳng, trái, trái, chậm, chậm chú ơi. Thép không nhìn đường. Ông nhìn vùng sáng vàng nhỏ xíu kia, và ông nhìn bằng trí nhớ. Hai mươi sáu năm, ông thuộc từng khúc cua của đèo An Khê như thuộc những vết chai trên tay mình.

Mười hai giờ bảy phút. Cây số thứ ba. Mới ba cây số.

Thép làm phép tính trong đầu. Với tốc độ này, tới thị xã An Khê mất hai tiếng rưỡi. Mơ còn ba mươi tư phút.

Ông nhìn cái đèn bão. Ngọn lửa trong lồng kính đang nghiêng.

Không phải nghiêng theo gió, vì lồng kính kín. Không phải nghiêng theo xe, vì xe đang đi thẳng. Nó ngả hẳn về phía vách núi, rồi chậm rãi đổi sang phía vực, rồi lại ngả về vách núi, theo một nhịp chẳng giống nhịp xe chút nào. Như có một dòng nước vô hình chảy dưới mặt đường, và ngọn lửa là cọng cỏ mọc bên bờ.

Và Thép nhớ ra một câu chuyện.

Cha ông kể, hồi ông mười tuổi, ngồi trên đùi cha trong ca bin xe tải. Cha nói: trên đèo An Khê có một khúc cua mà đèn bão của cha không bao giờ lay. Gió bão cũng không lay. Xe xóc cũng không lay. Ngọn lửa đứng thẳng như cây bút chì. Cha nói, mỗi lần đi ngang chỗ đó cha đều dừng xe, xuống đứng một lát, vì đứng chỗ đó thấy người nhẹ hẳn, như vừa ngủ một giấc. Cha gọi nó là khúc cua đèn không lay. Hồi đó chưa ai biết linh khí là gì.

Thép chưa bao giờ tìm khúc cua đó. Hai mươi sáu năm, đèn pha của ông lúc nào cũng sáng.

– Mơ! – Ông gọi vọng ra phía sau. – Đất tĩnh là đất linh khí không động, đúng không?

Một lúc sau, giọng Mơ vọng lại, yếu ớt:

– Dạ... dạ đúng chú. Linh mạch không chạy qua. Như mắt bão.

– Lửa đặt ở chỗ đó thì sao?

Im lặng. Rồi:

– Lửa đứng yên, chú. Lửa là thứ nhạy linh khí nhất. Người ta dò đất tĩnh bằng nến.

Thép siết chặt vô lăng.

– Cốm! Từ giờ mày đừng nhìn đường nữa. Mày nhìn cái đèn. Lúc nào ngọn lửa đứng thẳng, mày la lên cho chú.

— Hết chương 2 —