Út Nhành: người đặt lễ

Chương 3: Út Nhành: người đặt lễ

Hai anh tôi khuấy kẹo gần ba tiếng.

Tôi ngồi xổm trước miệng lò, hai đầu gối tê rần, mắt cay xè vì khói. Ở xứ tuyết, tôi làm y tá ca đêm mười hai năm, đứng mười hai tiếng không sao, nhưng ngồi xổm thì chịu không nổi. Tôi đổi chân liên tục, mà không dám đứng dậy. Anh Hai thỉnh thoảng gật đầu, tôi thêm một cái gáo. Lắc đầu, tôi rút ra. Anh Hai không nói. Anh Ba cũng không nói. Chỉ có tiếng đũa cả và vá inox va nhau, tiếng gáo dừa nổ lách tách, tiếng kẹo sôi lục bục như ai thở trong chảo.

Gần ba giờ sáng, kẹo bắt đầu kẹo lại, chuyển từ màu trắng ngà sang màu vàng mật ong. Mùi thơm bốc lên, mùi dừa béo ngậy, mùi đường thắng, và một mùi khác mà tôi tưởng mình đã quên. Mùi khói gáo dừa ngấm vô kẹo. Mùi kẹo của ba.

Tôi bật khóc. Tôi ngồi trước miệng lò mà khóc, không ra tiếng, nước mắt chảy xuống cằm, nhỏ xuống cái gáo dừa đang cầm trên tay.

– Út. – Anh Ba nói, không quay lại. – Rút bớt lửa. Sắp nhắc.

Tôi rút lửa. Anh Hai lấy một giọt kẹo trên đầu đũa, thả vô chén nước lạnh. Giọt kẹo đông lại thành một viên tròn, cứng, không dính. Anh gật đầu.

– Nhắc xuống.

Hai anh nhấc cái chảo gang xuống, đổ kẹo ra khay gỗ đã thoa mỡ. Kẹo chảy ra như mật, vàng óng dưới cái bóng đèn tròn. Anh Ba lấy dao cán kẹo cho phẳng. Đến góc khay, chỗ kẹo dính vô thành chảo, có một mảng cháy cạnh, màu nâu sẫm, cong lên như vỏ bánh tráng nướng.

Anh Hai cạy mảng cháy ấy ra, bẻ làm ba, đưa cho tôi một miếng, anh Ba một miếng.

– Ba thích ăn miếng cháy. – Anh nói. – Hồi đó nấu xong, ổng cạy miếng cháy ra ăn trước, rồi mới cho tụi mình ăn miếng ngon.

Tôi không biết điều đó. Anh Ba cũng không biết. Hồi đó tụi tôi chỉ được ăn miếng ngon.

Bốn giờ sáng, khay kẹo đã nguội đủ để cắt. Anh Ba cắt từng thanh, tôi gói từng viên bằng giấy bóng kính cũ, xoắn hai đầu như kẹo hồi xưa. Anh Hai ngồi trên cái ghế đẩu cạnh lò, áo sơ mi vẫn vắt trên vách lá, cánh tay trái run run sau ba tiếng khuấy.

Lúc đó anh Ba mới hỏi lại câu hồi đêm. Anh không hỏi anh Hai. Anh đi ra cửa chái, hỏi con robot.

– Ông cho tôi hỏi. Người đặt lễ là ai?

Con robot cúi cái đầu bạc trắng xuống. Hai con mắt đèn vàng nhấp nháy.

– Thông tin người đặt lễ được giữ kín theo yêu cầu cho tới khi gia đình hỏi trực tiếp. – Nó nói. – Gia đình đã hỏi trực tiếp. Người đặt lễ là ông Võ Văn Lũy. Ông Võ Văn Thẩm, tức ông Sáu Thẩm, là người được hưởng dịch vụ, đã đồng ý bằng dấu vân tay tại bệnh viện tỉnh ngày mười bốn tháng Năm, ba năm hai tháng trước. Kịch bản do ông Võ Văn Lũy đọc, ông Võ Văn Thẩm nghe và gật đầu.

Tôi đứng sau anh Ba, tay còn cầm viên kẹo đang gói dở. Anh Ba quay lại nhìn anh Hai.

Anh Hai ngồi trên ghế đẩu, nhìn cái lò đang tàn lửa.

– Năm đó tao về. – Anh nói, giọng khàn khàn. – Tụi bây không biết. Tao về lén, vô bệnh viện lúc nửa đêm, tụi bây về nhà ngủ hết. Ổng nằm đó, nói không được, mà nhìn tao. Tao ngồi cả đêm. Gần sáng, tao hỏi ổng, nếu ba đi, ba muốn cái đám ra sao. Ổng không nói được. Tao hỏi từng câu, ổng gật hay lắc. Có hát không, ổng lắc. Có thuê kèn không, ổng lắc. Có mời ông Tư Bến không, ổng gật. Rồi tao hỏi, có muốn ba đứa nấu một mẻ kẹo không. Ổng nhìn tao lâu lắm. Rồi ổng gật.

– Còn cái câu "đứa nào nhớ thì nhớ"? – Anh Ba hỏi.

– Của tao. – Anh Hai nói. – Tao biết là chỉ có tao nhớ. Tao muốn thử coi tới lúc đó tao có dám nhớ không.

– Còn cái công ty du lịch? – Tôi hỏi. – Anh muốn bán đất thật hả?

Anh Hai rút điện thoại ra, mở cái tin nhắn hồi đêm, đưa cho tôi coi. "Anh Lũy, bên em hỏi ngày nào ký được giấy đặt cọc ạ?" Rồi anh bấm trả lời, gõ chậm bằng ngón cái tay phải, vì tay trái còn run. "Không ký. Nhà không bán."

– Tao nhắn cho thằng Ba cái vụ bán đất. – Anh nói. – Tao muốn coi nó có giữ cái lò không. Nó không trả lời. Tao tưởng nó không quan tâm.

– Em không trả lời vì em không có quyền. – Anh Ba nói. – Em bỏ cái lò trước. Em tưởng ba giận em nhất.

– Ổng không giận mày. – Anh Hai nói. – Ổng giận tao. Tao đứng bên trái mười năm, rồi tao đi.

– Ba không giận anh Ba đâu. – Tôi nói. Hai anh quay sang nhìn tôi.

Tôi kể. Mười hai năm ở xứ tuyết, Tết nào tôi cũng nhận được một thùng các tông nhỏ gửi từ cồn Phú Lạc. Trong thùng có bánh tét, có khô cá lóc, và có một bịch kẹo dừa. Mấy năm đầu, kẹo gói giấy bóng kính, xoắn hai đầu, có mùi khói. Kẹo ba nấu. Ba năm gần đây, từ sau lần ba tai biến, kẹo đổi khác. Kẹo gói bằng máy, viên nào viên nấy đều tăm tắp, bọc giấy in hình cây dừa, không có mùi khói. Tôi tưởng ba mua đại ở chợ. Tôi còn gọi về trách ba, kẹo chợ ăn không ngon.

– Giấy in hình cây dừa có ba trái, một trái bị cắn dở. – Tôi nói. – Phải không anh Ba?

Anh Ba đứng im. Đó là cái nhãn xưởng của ảnh. Ảnh tự vẽ, hồi mới mở xưởng.

– Ba không nấu được nữa. – Tôi nói. – Ba mua kẹo của anh gửi cho em. Ba năm liền.

Ngoài kia, trời bắt đầu hửng. Gà gáy ở mấy nhà bên kia rạch. Hàng dừa nước ven sông hiện ra từ trong sương, đen sẫm rồi xanh dần. Tiếng ghe máy đầu tiên chạy ngang, tiếng sóng vỗ vào bờ đất.

Bảy giờ sáng. Khách tới đông. Bà con trong cồn, mấy ông bạn già của ba, ông Tư Bến chống gậy đi từ đầu cồn tới. Cái khay kẹo dừa gói giấy bóng kính đặt trên bàn thờ, cạnh ảnh ba. Ông Tư Bến lấy một viên, bóc ra, bỏ vô miệng, nhai chậm, rồi gật gù.

– Kẹo ông Sáu. – Ông nói. – Có mùi khói.

Bảy giờ năm mươi, con robot bước ra đứng ở đầu quan tài. Nó chắp tay trước bụng, quay cái đầu bạc trắng về phía ba anh em tôi.

– Gia đình đã nấu xong mẻ kẹo. Kịch bản của người đặt lễ còn một bước cuối cùng.

Anh Hai nhíu mày. Tôi biết ảnh không nhớ có bước cuối.

– Khi ông Võ Văn Lũy đọc tới bước này và hỏi có muốn bỏ đi không, ông Võ Văn Thẩm đã lắc đầu. – Con robot nói. – Bước ấy giữ nguyên.

Anh Hai đứng sững. Ảnh nhớ ra rồi. Mặt ảnh trắng bệch.

– Bước cuối là gì? – Anh Ba hỏi.

– Đặt cái đũa cả vào quan tài. – Con robot nói. – Hoặc không đặt, nếu người khuấy bên trái còn muốn giữ.

Cả nhà im lặng. Anh Hai đi ra sau chái bếp, cầm cái đũa cả về. Anh đứng bên quan tài rất lâu, cái đũa trong tay trái, chỗ mòn vát quay ra ngoài. Rồi anh không đặt nó vào. Anh dựng nó vào vách nhà, ngay dưới bàn thờ, cạnh khay kẹo.

– Tao giữ. – Anh nói. – Tết tao về nấu.

Con robot cúi đầu. Rồi nó cất cái giọng ồm ồm như giọng ông từ giữ đình, hô to qua cái loa gắn trước ngực, vang ra tận bờ sông:

– Giờ Thìn đã tới. Di quan.

— Hết —