Hai Lũy: tay trái

Chương 2: Hai Lũy: tay trái

Tôi biết thằng Ba thấy cái đũa cả. Tôi đứng ở cửa chái, thấy nó lật qua lật lại dưới cái đèn pin, thấy nó đứng sững ra, thấy nó dựng cái đũa vô vách mà không nói gì. Thằng Ba từ nhỏ đã vậy. Thấy cái gì lạ thì im, để dành, như con cò đứng rình cá.

Tôi không bước vô chái bếp. Tôi đứng ngoài, nghe hai đứa em lục lọi. Thằng Ba đi ra sau nhà nạo dừa. Nó lấy dừa ở đâu, giờ này mười giờ đêm, tôi không biết. Hóa ra là mấy bà hàng xóm tới phụ đám đã ôm qua cho cả chục trái dừa khô, còn có một bà mang qua một keo mạch nha. Ở cồn này, nhà có đám là cả xóm biết, mà nhà ông Sáu Thẩm có đám thì cả xóm biết sẽ có chuyện kẹo.

Con Út nhóm lửa. Nó nhóm vụng, gáo dừa khói mù mịt, nó ho sặc sụa, nước mắt chảy ròng. Mười hai năm ở xứ tuyết làm y tá, nó quên mất cách nhóm một cái lò đất.

Tôi nhìn cái lò mà tay tôi nóng ran.

Mười một tuổi, tôi đứng ở bên trái cái chảo gang, hai tay ôm cái đũa cả to hơn cổ tay mình. Ba tôi đứng bên phải. Ổng khuấy chiều kim đồng hồ, tôi khuấy ngược lại, hai cái đũa gặp nhau ở giữa chảo như hai mái chèo trên một chiếc xuồng. Ổng bảo kẹo dừa phải khuấy hai chiều, khuấy một chiều thì đường kết hạt, kẹo bở. Cả cồn này không ai khuấy hai chiều, chỉ có nhà mình. Tôi thuận tay trái, nên tôi được đứng bên trái. Thằng Ba thuận tay phải, nên nó chỉ được nạo dừa.

Mười năm tôi đứng bên trái cái chảo ấy. Từ năm mười một tuổi tới năm hai mươi mốt. Lúc đầu ba tôi có hai cái đũa cả. Cái của ổng gãy năm tôi mười lăm, ổng không làm cái mới, chỉ khuấy bằng cái vá inox, còn cái đũa gỗ dừa thì để cho tôi. Cái đũa thằng Ba vừa cầm là của tôi. Từ ngày tôi đi, nó dựa vách lá ở đó, ổng không đụng tới nữa. Thằng Ba không biết.

Năm hai mươi mốt tuổi, tôi đậu đại học trên thủ phủ. Ba tôi không cho đi. Ổng nói, mày đi thì ai khuấy bên trái. Tôi nói, ba mướn người. Ổng nói, mướn người thì người ta khuấy cho tiền, không khuấy cho kẹo. Tôi cãi. Tôi nói những câu mà hai mươi năm sau tôi còn nghe vọng lại trong đầu mỗi lần thấy một miếng kẹo dừa ở siêu thị. Rồi tôi xách ba lô đi. Năm đó thằng Ba mới mười lăm, con Út mới tám tuổi, không đứa nào biết anh Hai cãi ba vì cái gì. Tụi nó chỉ biết anh Hai đi.

Tôi không về Tết, không phải vì giận. Tôi không về vì tôi sợ phải đứng lại bên trái cái chảo, mà không còn ai đứng bên phải.

– Anh Hai! – Con Út gọi từ trong chái. – Đường bao nhiêu? Anh nhớ không?

Tôi không trả lời. Tôi rút điện thoại ra, giả bộ đọc tin nhắn. Có một tin nhắn thật, của công ty du lịch, hỏi ngày nào ký được giấy đặt cọc. Tôi đọc nó, tắt màn hình đi.

Thằng Ba đi ngang qua tôi, ôm một thau nước cốt dừa trắng đục. Nó dừng lại.

– Anh Hai. Hồi nãy con robot nói người đặt lễ đặt trước ba năm hai tháng.

– Ừ.

– Ba năm hai tháng trước là tháng Năm. Tháng Năm năm đó ba bị cái lần tai biến nhẹ, nằm viện tỉnh mười ngày. Em nhớ, vì em chạy qua chạy lại xưởng với bệnh viện. Ba nằm liệt một bên, nói không ra tiếng. Ba đặt lễ bằng cách nào?

Tôi nhìn nó. Thằng em tôi, ba mươi chín tuổi, tóc đã điểm bạc hai bên mai, tay ôm thau nước cốt dừa, đứng nhìn tôi bằng đúng cái nhìn của con cò rình cá.

– Hỏi con robot đi. – Tôi nói.

– Em hỏi anh.

Trong chái, con Út la lên một tiếng. Lửa bùng lên, liếm vô đáy chảo gang. Nó đã đổ đường vô, đổ cả bao, không cân, không đo. Mùi đường cháy khét lẹt bốc lên.

– Trời đất ơi! – Thằng Ba đặt thau xuống, chạy vô. – Út! Nhỏ lửa! Rút bớt gáo ra!

Tôi đứng ngoài nhìn hai đứa em loay hoay. Con Út cầm cái vá inox khuấy lia lịa, đường dính cục, nổi bọt nâu. Thằng Ba rút gáo dừa ra khỏi lò bằng tay không, bị phỏng, vẫy tay lia lịa. Mẻ đầu tiên hư. Cái chảo đen một lớp đường cháy. Hai đứa nó đứng thở hổn hển, mồ hôi nhễ nhại, mặt mũi lem luốc khói.

Đồng hồ trên điện thoại tôi chỉ mười một giờ bốn mươi. Còn tám tiếng mười phút tới giờ di quan.

Tôi mở cái ứng dụng của dịch vụ tang lễ. Ở góc màn hình có một cái nút đỏ, chữ "Hủy dịch vụ". Tôi đặt ngón tay cái lên đó. Bấm một cái, con robot sẽ cúi đầu chào, đi ra bến, lên chiếc ghe máy của công ty, về lại thủ phủ. Sáng mai tụi tôi tự hô di quan, tự khiêng, không ai bắt ai nấu kẹo. Không ai phải biết cái đũa cả mòn bên trái là của ai.

Tôi đứng đó với ngón tay cái trên cái nút đỏ, nghe con Út ho trong khói, nghe thằng Ba chửi thề khe khẽ vì phỏng tay. Rồi tôi tắt màn hình, nhét điện thoại vô túi quần.

Tôi bước vô chái bếp.

Tôi không nói gì. Tôi cởi cái áo sơ mi trắng, vắt lên vách lá. Tôi múc nước rửa chảo, kỳ cái lớp đường cháy bằng xơ dừa. Tôi nhóm lại lửa, ba cái gáo, xếp thành hình tam giác, không hơn. Tôi lấy cái chén sành của ba trên kệ, đong đường. Một chén đường, nửa chén mạch nha, hai chén nước cốt nhất, nửa chén nước cốt nhì. Tay tôi tự làm. Đầu tôi không nhớ. Tay tôi nhớ.

Rồi tôi cầm cái đũa cả lên bằng tay trái, đứng vào bên trái cái chảo.

Thằng Ba nhìn cái đũa trong tay tôi. Nó nhìn cái chỗ mòn vát, rồi nhìn bàn tay trái của tôi. Nó không hỏi nữa.

– Đứng bên phải. – Tôi nói với nó. – Cầm cái vá. Khuấy chiều kim đồng hồ. Tao khuấy ngược lại.

– Sao phải khuấy hai chiều?

– Khuấy một chiều thì đường kết hạt. Kẹo bở. – Tôi nói. Đó là giọng của ba. Tôi nghe nó phát ra từ miệng mình, giật cả mình.

Thằng Ba cầm cái vá, đứng vào bên phải. Hai đứa khuấy. Cái đũa cả và cái vá gặp nhau ở giữa chảo, rồi tách ra, rồi gặp nhau. Lúc đầu lóng ngóng, va vào nhau lạch cạch. Đến phút thứ mười thì đều. Con Út ngồi xổm trước miệng lò, canh lửa, thêm một gáo khi tôi gật đầu, rút một gáo khi tôi lắc đầu.

Ngoài cửa chái, con robot đứng im, cái đầu bạc trắng cúi xuống dưới mái lá, hai con mắt đèn vàng nhìn vô.

— Hết chương 2 —