Cái chảo biết thở

Chương 1: Cái chảo biết thở

Rè rè rè rè!

Cái máy nạo dừa trong góc lò kêu lên như một con ong khổng lồ bị nhốt trong hộp. Cả lớp Hai A đang líu ríu bỗng im bặt, rồi đồng loạt "ồ" lên một tiếng. Từ cái miệng máy, cơm dừa trắng tinh bay ra lả tả như tuyết.

Lu bịt tai, lùi một bước, rồi thêm một bước nữa, cho tới khi lưng chạm vào cây cột gỗ.

Lò kẹo của bà Năm Huệ nằm sát bờ một con rạch nhỏ, mái lợp lá dừa nước, gió từ dưới rạch thổi lên mát rượi, mang theo mùi bùn với mùi dừa. Trong lò có hai cái bếp lớn, mỗi bếp đặt một cái chảo gang đen bóng, rộng tới mức Lu nghĩ mình ngồi vô lọt thỏm. Một chảo đang sôi. Hơi nóng bốc lên nghi ngút, cùng với một mùi thơm ngọt ngào làm cả lớp hít hà.

– Các con đứng thành hàng nha. – Cô Thắm vỗ tay. – Không ai được chạm vô bếp. Ai muốn coi thì đứng sau vạch phấn.

Cái vạch phấn cách chảo chừng ba bước. Cả lớp xô nhau đứng sát vạch. Thằng Đạt nhón chân, con Trà My ngửa cổ, ba bốn đứa chen vai nhau. Chỉ có Lu vẫn đứng dựa cột, cách cái chảo cả chục bước.

Bà Năm Huệ đã già, tóc bạc trắng búi gọn sau gáy, mặc bộ bà ba nâu, tay cầm một cái vá gỗ dài như mái chèo. Bà khuấy chảo kẹo đều tay, vòng này nối vòng kia, mắt không rời mặt kẹo.

– Mấy đứa có biết kẹo dừa làm bằng gì hông? – Bà hỏi, giọng to, rổn rảng.

– Bằng dừa! – Cả lớp đồng thanh.

– Đúng một nửa. – Bà cười móm mém. – Dừa nạo ra, vắt lấy nước cốt béo ngậy. Rồi bỏ đường. Rồi bỏ mạch nha, là cái thứ dẻo dẻo, vàng vàng, làm từ hạt nếp nảy mầm. Ba thứ đó đổ chung vô chảo, nấu, khuấy, nấu, khuấy. Mà mấy đứa biết sao phải nấu lâu vậy hông?

Không ai biết.

– Bởi vì trong nước cốt dừa có nước. Nước nhiều lắm. Mình nấu là để đuổi cái nước đi. Nó bay lên thành hơi đó, thấy hông? Nước đi bớt chừng nào, kẹo đặc lại chừng nấy.

Lu ngó hơi nóng bốc lên khỏi chảo, cuồn cuộn, trắng mờ. Vậy ra đó là nước đang bỏ đi. Lu thấy hơi nóng đỡ đáng sợ hơn một chút. Một chút xíu thôi.

– Mà nấu ít quá thì sao bà? – Đạt hỏi.

– Thì kẹo nhão, đổ ra nó chảy lèo nhèo như bùn, cắt hổng được.

– Nấu nhiều quá thì sao bà? – Trà My hỏi.

– Thì kẹo cứng như cục gạch, cắn gãy răng. Mà nấu nữa thì nó cháy, khét lẹt, đem đổ cho cá ăn.

Cả lớp cười rần. Bà Năm cũng cười, nhưng tay bà vẫn khuấy, mắt bà vẫn không rời mặt chảo.

– Vậy làm sao biết lúc nào là vừa hả bà?

Bà Năm chỉ vào một cái tô sứ nhỏ đựng nước lạnh đặt trên cái ghế đẩu kế bếp.

– Cái này nè. Cái này là "cái tô thử". Tới lúc gần được, bà nhỏ một giọt kẹo vô tô nước lạnh. Giọt kẹo mà tan ra là chưa tới. Giọt kẹo mà vón lại, vê được thành một viên tròn, mềm mà hổng dính tay, là tới rồi. Phải bắc xuống liền, trễ một chút là hư.

Lu nhìn cái tô sứ. Tô nhỏ, màu trắng, vẽ một con gà trống đỏ. Lu thích cái tô đó.

Rồi cô Thắm dẫn cả lớp đi coi chỗ gói kẹo ở phía sau. Ở đó có chị Ba Diễm, con gái bà Năm, đang cắt kẹo. Một tảng kẹo màu nâu sữa trải dài trên cái bàn gỗ, chị cầm con dao dài cắt thành từng thỏi đều tăm tắp, nhanh như máy. Mấy cô khác ngồi gói. Mỗi viên kẹo được bọc hai lớp: lớp trong là một miếng bánh tráng mỏng như tờ giấy, ăn được luôn, lớp ngoài là giấy kiếng in hoa.

Cô Thắm cho mỗi đứa gói thử một viên. Lu gói chậm rì, lâu thật lâu, nhưng viên kẹo của Lu vuông vức, hai đầu xoắn đều như cái kẹo trong hình.

– Con nhỏ này tay khéo dữ. – Một cô gói kẹo khen.

Lu đỏ mặt, cúi xuống.

Đúng lúc đó, ngoài sân có tiếng con nít khóc ré lên. Rồi tiếng ai đó kêu:

– Chị Ba ơi! Thằng Bờm té xuống mương rồi!

Chị Ba Diễm buông dao, chạy vụt ra ngoài. Mấy cô gói kẹo cũng chạy theo. Cô Thắm vội dặn cả lớp đứng yên, rồi cũng chạy ra coi.

Trong lò chỉ còn lại hai mươi tám đứa nhỏ lớp Hai A, và bà Năm Huệ bên cái chảo đang sôi.

– Mấy đứa ơi! – Bà Năm gọi to. – Lại đây bà nhờ cái này!

— Hết chương 1 —