Giếng làng sáng mùng Một

Chương 2: Giếng làng sáng mùng Một

Sáng mùng Một Tết, tôi ra giếng gánh nước sớm hơn mọi năm, sớm tới mức sương còn đặc như cháo. Tôi biết anh Dần ra giếng giờ ấy, vì nhà anh phải ngâm đậu từ đêm trước, gà gáy là ra múc nước thay.

Anh đứng bên miệng giếng, cái gầu dừa trong tay, thấy tôi thì khựng lại. Cả hai đứng nhìn nhau, khói thở trắng xoá trong sương.

– Chúc anh năm mới, – tôi nói.

– Chúc… cô Sấu năm mới.

Tôi múc nước. Anh múc nước. Tiếng gầu dừa chạm thành giếng nghe lốc cốc. Tôi đếm được mười hai lần lốc cốc trước khi mở miệng được.

– Anh Dần. Năm nay anh có vào hội vật không?

Anh im một lúc.

– Lý trưởng có sai người tới bảo tôi vào.

– Thế anh có thắng không?

Anh nhìn xuống lòng giếng. Mặt nước dưới đáy phản chiếu một mảnh trời xám.

– Thằng Báo Đen vật ở phủ thành ba năm chưa thua ai, – anh nói. – Tôi không biết.

– Anh biết. – Tôi đặt đôi thùng xuống. Tay tôi run, tôi giấu vào ống tay áo. – Ba năm nay anh thắng được mà anh không thắng. Anh đứng sau gốc gạo này, anh nghe con Sấu nói một câu ngu, anh ngã ba năm liền cho nó vừa lòng.

Anh ngước lên nhìn tôi. Mặt anh đỏ lựng tới tận mang tai, đỏ như cái khăn tôi dệt.

– Cô… cô biết?

– Năm thứ ba anh nháy mắt với con trâu.

Anh ôm mặt. Cái gầu dừa rơi xuống thành giếng, lăn lông lốc. Tôi cúi nhặt lên, đưa lại cho anh.

– Năm nay anh phải thắng, – tôi nói. – Không phải vì con Sấu. Vì bến đò. Thằng Báo Đen thắng thì ba năm nữa người làng qua sông mất gấp đôi tiền.

– Tôi biết, – anh nói. – Thế còn cái câu ở giếng…

– Câu ấy anh bỏ đi. Tôi rút lại.

– Nhưng mà cả làng vẫn nhớ lời lý trưởng. Vô địch ba năm thì…

– Anh đã vô địch năm nào đâu mà ba năm.

Anh há miệng định nói, rồi ngậm lại. Rồi anh bật cười, cái cười to như tiếng trống chầu. Mấy con sẻ trên cây gạo bay vụt lên.

Tôi gánh nước về. Đi được mười bước, tôi nghe anh gọi.

– Cô Sấu. Thằng Báo Đen vật thế nào, cô có biết không?

Tôi quay lại.

– Tôi không biết vật. Nhưng ngày nào tôi cũng thắt khăn cho các đô.

Từ mùng Một tới mùng Sáu, Báo Đen ở lại trong làng, ở nhờ nhà ông phó lý. Gã tập ngoài bãi bồi bờ sông mỗi sáng, cởi trần giữa trời rét, người bóng nhẫy như trâu tắm bùn. Bọn con nít kéo nhau ra xem, về kể gã quật ngã một lúc ba thằng trai làng, thằng nào cũng ôm không nổi, tay trượt ra như ôm cá trê.

Đêm mùng Bốn, tôi theo mẹ lên chùa lễ, về muộn. Đi tắt qua bãi đất sau chùa, tôi nghe tiếng thở phì phò trong bóng tối. Dưới ánh trăng non, anh Dần đang cởi trần, đứng tấn trước một cái cối đá giã gạo của nhà chùa. Anh khom người xuống, thấp, thấp hẳn, như người chui vào giữa đôi quang gánh. Rồi anh luồn vai dưới miệng cối, đứng dậy. Cái cối đá nặng phải ba người khiêng rời khỏi mặt đất, nằm gọn trên vai anh.

Anh xoay một vòng, đặt nó xuống, nhẹ như đặt thùng đậu xuống thềm nhà khách. Rồi lại khom xuống.

Mẹ tôi kéo tay tôi đi. Bà bảo con gái nhà tử tế không đứng nhìn trai cởi trần giữa đêm. Tôi đi, mà cứ ngoái lại. Tôi đếm được mười một lần cái cối đá lên vai rồi xuống đất trước khi khuất sau bụi tre.

Sáng hôm sau, cả làng kháo nhau nhà chùa mất cái cối đá, tìm thì thấy nó nằm ngay ngắn sau bãi đất, rêu dưới đáy bị cạo sạch một vòng tròn.

Còn cái câu "tay trượt ra như ôm cá trê" của bọn trẻ thì cứ đọng trong đầu tôi, không chịu đi.

Chiều mùng Năm, tôi xách giỏ đi ngang bãi bồi. Báo Đen vừa tập xong, ngồi trên tảng đá, một gã đàn em đang xoa lên lưng gã một thứ gì đó từ cái hũ sành nhỏ. Gió từ sông thổi vào, tôi ngửi thấy mùi hăng hắc, ngai ngái. Không phải dầu tràm. Không phải rượu ngâm. Mùi mỡ.

Luật hội vật Đông Liễu, từ đời các cụ: đô vào sới phải để mình trần, không bôi bất cứ thứ gì. Bôi dầu bôi mỡ là phạm, xử thua.

Nhưng mỡ thì không ai nhìn ra. Người ta chỉ thấy da bóng. Mà trời rét, ai vật xong da chẳng bóng mồ hôi.

Tôi đi về, ngồi trước khung cửi tới khuya, dệt nốt cái khăn đỏ năm nay. Đến đoạn mép khăn, tôi không thêu bông hoa sấu trắng như mọi năm. Tôi để trơn.

Rồi tôi lấy thêm một cuộn vải bông trắng, cắt ra một dải dài, gấp tư, nhét vào trong ống tay áo.

— Hết chương 2 —