Ba mươi tám

Chương 3: Ba mươi tám

Đêm thứ hai, tôi khóa cửa nhà ông từ bên ngoài. Sáng ra, dấu chân thứ ba mươi tám vẫn ở trên bãi, đi ra từ ngõ. Cửa vẫn khoá. Ông Tám vẫn nằm trên bộ ván, chân trái dính đầy cát ướt.

Tôi chạy đi tìm bà Sáu.

Bà Sáu, vợ ông Sáu, năm nay tám mươi mốt tuổi, ở với đứa con trai út trong xóm trong. Bốn mươi năm, bà với ông Tám ở cùng một làng, chạm mặt nhau ở chợ, ở miếu, ở đám giỗ. Hai người chào nhau, rồi thôi. Người ta bảo bà không ưa ông Tám, vì ông sống còn chồng bà chết. Tôi không biết phải bắt đầu thế nào. Tôi kể chuyện ba mươi tám hàng dấu chân. Tôi không kể chuyện sợi dây neo.

Bà Sáu nghe xong, ngồi im. Rồi bà hỏi:

– Nó kể với con chuyện chặt dây rồi phải không?

Tôi sững người.

– Bà biết?

– Biết từ năm tám sáu. – Bà nói, giọng đều đều. – Thằng Lựu, đứa duy nhất trên ghe ông Sáu còn trôi dạt vô bờ, sống thêm được hai ngày ở trạm xá trước khi chết. Nó kể với tao. Nó nói, lúc ghe ông Sáu sắp chìm, ông Sáu la qua phía ghe thằng Tám: "Chặt đi Tám! Chặt dây đi!" La mấy lần. Thằng Tám đứng đó cầm dao, run, không chặt. Ông Sáu phải la tới lần thứ tư, nó mới chặt.

Bà quay đi, lấy vạt áo chấm mắt.

– Thằng Tám không nghe được. Gió lớn quá, nó không nghe anh nó biểu. Nó tưởng nó tự chặt. Bốn mươi năm nó tưởng nó giết anh nó. Còn tao, tao giận nó. Không phải giận nó chặt dây. Giận nó sống. Giận cái cách nó lết cái chân đi ngang nhà tao mỗi sáng. Tao để nó tưởng vậy. Bốn mươi năm.

Tôi không nói được gì. Tôi nghĩ tới ba tôi đứng ở mũi ghe, cạnh ông Sáu, nghe ông Sáu la qua bên kia biểu chặt dây. Ba tôi cũng nghe. Ba tôi cũng biết. Cả bảy người trên ghe ấy đều biết.

– Bà Sáu ơi. – Tôi nói. – Ba con cũng ở trên ghe đó.

– Tao biết. – Bà nói. – Thằng Lựu kể, thằng Lưng đứng bên ông Sáu, rọi đèn qua cho ghe thằng Tám thấy đường mà chặt.

Chiều hôm ấy, bà Sáu chống gậy đi bộ ra tận nhà ông Tám. Bà đứng ở ngõ một hồi lâu rồi mới bước vào. Tôi đứng ngoài hiên, nghe không rõ hai người nói gì. Chỉ nghe tiếng bà Sáu, trầm, đều, kể rất lâu. Rồi tiếng ông Tám khóc. Tiếng khóc của một ông già bảy mươi tám tuổi, khàn và đứt quãng, như tiếng máy ghe nổ không lên.

Lúc bà Sáu ra về, bà dừng lại ở hiên, nói với tôi:

– Tối nay con nấu thêm nồi cháo. Ba mươi tám chén.

Đêm mười tám tháng Bảy, trăng còn gần tròn. Tôi với bà Sáu trải lại cái chiếu cói trên bãi, bày ba mươi tám cái chén sành. Ông Tám ngồi ở đầu chiếu, chỗ vệt ướt hình người ngồi hôm trước. Ông đọc tên từng người, giọng run nhưng rõ, ba mươi bảy cái tên. Tới tên thứ ba mươi tám, ông dừng lại, nhìn bà Sáu. Bà gật đầu. Ông đọc tên mình.

Rồi ông bảo hai người đàn bà về.

Tôi không về. Tôi ngồi trong bóng tối dưới mái hiên miếu Bà, cách chiếu chừng hai chục mét. Gió biển thổi lạnh. Gần nửa đêm, biển lặng đi một cách khác thường, sóng không vỗ nữa, mặt nước phẳng như mặt chiếu.

Rồi tôi thấy họ.

Không rõ mặt. Chỉ là những bóng người, đen hơn bóng tối, đi lên từ mép nước. Ba mươi bảy bóng. Có bóng cao, có bóng thấp. Có một bóng gù, bước ngắn, lệch về bên phải. Tôi cắn chặt môi để khỏi gọi. Họ đi lên chậm rãi, ngồi xuống quanh chiếu, mỗi bóng bên một chén. Ông Tám ngồi ở đầu chiếu, không quay đi, không run. Một bóng cao, đội cái gì như cái nón cối, ngồi xuống sát bên ông.

Tôi nghe tiếng đũa chạm chén, khe khẽ, lách cách, như tiếng mưa đầu mùa trên mái tôn.

Lâu lắm. Rồi các bóng đứng dậy. Bóng đội nón cối đứng dậy sau cùng, cúi xuống, đưa tay ra. Ông Tám nắm lấy tay ấy, đứng dậy. Ông quay đầu nhìn về phía miếu, về phía tôi đang nấp. Ông giơ tay vẫy một cái, rất nhẹ, kiểu người ta vẫy tay biểu đứa nhỏ về nhà ngủ đi.

Tôi không dám chạy ra. Tôi chỉ ngồi đó, nhìn ba mươi tám bóng người đi xuống mép nước, đi vào làn nước phẳng lặng, nhỏ dần.

Sáng hôm sau, người ta tìm thấy ông Tám ngồi trên chiếu cói, lưng dựa vào cái thúng chai úp, mắt nhắm, như đang ngủ gật. Trước mặt ông, ba mươi tám cái chén sành đều trống trơn. Bác sĩ trạm y tế xã xuống, bảo ông đi trong đêm, tim ngừng, nhẹ nhàng.

Tôi đi dọc mép nước, đếm.

Ba mươi tám hàng dấu chân, tất cả cùng đi một chiều, từ chiếu xuống biển. Không hàng nào quay lên. Hàng thứ ba mươi tám vẫn kéo lê một bàn chân trái. Nhưng ngay cạnh nó, sát nó, có một hàng chân to bè, ngón cái chĩa ra, bước ngắn lại cho vừa, như một người đang đi chậm lại để chờ một người đi không nhanh được.

Rồi tôi thấy một hàng nữa, không đi xuống biển ngay. Một hàng chân bước ngắn, lệch về bên phải, tách khỏi đám đông, đi vòng lên phía miếu Bà, tới sát mái hiên nơi tôi ngồi nấp đêm qua. Ở đó, hai bàn chân đứng sát nhau, in sâu xuống cát, như người đứng lâu một chỗ. Rồi nó quay lại, đi xuống biển, nối theo những hàng kia.

Tôi ngồi xuống cạnh hai dấu chân ấy, đặt bàn tay mình lên cát ướt, bên cạnh, cho tới khi nắng lên.

Từ năm đó, rằm tháng Bảy nào tôi cũng nấu một nồi cháo trắng, bày ba mươi tám cái chén trên bãi cát trước miếu Bà. Bà Sáu ngồi đọc tên cho tới năm bà không đi nổi nữa. Sáng hôm sau, tôi ra đếm.

Năm nào cũng ba mươi tám. Và năm nào, hai hàng chân ấy cũng đi sát bên nhau.

— Hết —