Sợi dây neo

Chương 2: Sợi dây neo

Chiều hôm đó ông Tám không ra ngồi võng trước hiên như mọi khi. Tôi nấu xong nồi cháo cá bán buổi chiều, múc một tô mang sang. Cửa nhà ông khép hờ. Ông ngồi trên bộ ván gõ, trước bàn thờ, nơi có một tấm ảnh trắng đen của một người đàn ông trẻ đội nón cối, cười tươi. Ông Sáu, anh ruột ông Tám. Một trong ba mươi bảy người.

– Ông ăn chút cháo đi ông.

Ông Tám không ăn. Ông bảo tôi ngồi xuống. Rồi ông kể, lần đầu tiên trong bốn mươi năm, cái điều ông chưa kể với ai.

– Đêm đó, ghe tao với ghe anh Sáu đánh cặp. Gió nổi lên từ chiều, tới tối thì biển dựng đứng như vách núi. Hai chiếc ghe mình nhỏ, sợ lạc nhau, anh Sáu biểu cột hai ghe lại bằng một sợi dây neo, cột từ mũi ghe anh qua lái ghe tao. Có gì thì kéo nhau.

Ông dừng lại, đưa tay lên vuốt mặt.

– Gần nửa đêm, ghe anh Sáu bể mạn, nước tràn vô. Nó chìm. Nó chìm từ từ, kéo theo ghe tao. Sợi dây neo căng như dây đàn, lái ghe tao chúi xuống, nước bắt đầu tràn qua. Trên ghe tao còn sáu đứa, trên ghe anh Sáu còn bảy. Tao đứng ở lái, tay cầm con dao phay.

– Ông chặt dây?

Ông Tám gật đầu.

– Tao chặt. Tao chặt ba nhát. Nhát thứ ba, sợi dây đứt, quất ngược lại, quấn vô chân trái tao, cứa tới xương. Ghe tao nổi lên. Ghe anh Sáu chìm. Tao thấy anh Sáu đứng ở mũi ghe, rọi đèn qua phía tao. Anh không la, không chửi. Anh chỉ rọi đèn. Rồi đèn tắt.

Tôi ngồi im, tô cháo nguội dần trong tay. Trong đầu tôi chỉ có một câu hỏi, và tôi sợ phải hỏi nó.

– Ba con ở ghe nào, ông Tám?

Ông nhìn tôi rất lâu.

– Ghe anh Sáu. – Ông nói. – Thằng Lưng ở mũi, đứng cạnh anh Sáu.

Thằng Lưng. Cái tên cả làng gọi ba tôi, vì cái lưng gù. Tôi đặt tô cháo xuống, đứng dậy, đi ra cửa. Tôi đứng ngoài hiên rất lâu, nhìn ra biển, hai tay nắm chặt tới đau. Bốn mươi năm, tôi đã ăn bánh ông Tám cho, đã nghe ông kể chuyện ghe, đã gọi ông là ông. Tôi không biết mình đang giận ai.

Khi tôi quay vào, ông Tám vẫn ngồi đó, không cúi đầu, không xin lỗi, chỉ nhìn tôi, chờ. Tôi ngồi xuống lại, vì không biết làm gì khác. Ông Tám đẩy tô cháo nguội về phía tôi, như mời. Tôi đẩy lại về phía ông. Hai ông cháu ngồi như vậy, giữa là tô cháo cá đã đóng váng, cho tới khi ngoài sân tối hẳn và con gà mái nhà ông lục tục lên chuồng.

– Rồi ghe tao cũng không giữ được. – Ông nói tiếp. – Gần sáng, sóng đánh lật. Sáu đứa trên ghe tao trôi mất. Tao nằm dưới khoang, chân quấn dây, không ra được, nên không trôi. Tới trưa, ghe nằm úp trôi vô gần Cù Lao, người ta lật lên, thấy tao còn thở. Có vậy thôi. Tao chặt dây để cứu sáu đứa, rốt cuộc sáu đứa cũng chết. Chỉ tao sống. Cái chân này, bốn mươi năm tao lết nó đi, là cái giá.

– Sao ông không kể với ai?

– Kể chi? Kể cho vợ con anh Sáu nghe tao chặt dây thả anh xuống biển? – Ông cười, cái cười méo xệch. – Tao nấu cháo. Năm nào tao cũng nấu cháo. Năm nào tao cũng đếm. Ba mươi bảy. Tao chờ coi năm nào ba mươi sáu, là năm đó có đứa tha cho tao. Bốn mươi năm, chưa năm nào thiếu một đứa.

Ông nhìn ra cửa, ra phía biển đang chuyển màu chiều.

– Giờ thì thêm một. Tụi nó đếm tao vô rồi.

Tối đó, tôi không ngủ được. Gần mười hai giờ, tôi nghe có tiếng lạch xạch bên vách. Tiếng một bàn chân bước, rồi tiếng kéo lê. Bước, kéo lê. Ra tới sân, ra tới ngõ.

Tôi khoác áo chạy ra. Ông Tám đang đi xuống bãi, đi chậm, chân trái kéo trên cát. Ông không cầm đèn. Tôi gọi, ông không quay lại. Tôi chạy tới, nắm tay áo ông. Ông quay mặt lại, và tôi thấy mắt ông nhắm nghiền.

Ông đang ngủ.

Tôi dắt ông về. Ông đi theo tôi ngoan như đứa nhỏ, nhưng tới đầu ngõ thì ông dừng lại, quay đầu về phía biển, miệng lẩm bẩm mấy tiếng. Tôi ghé tai nghe. Ông đang đọc tên. Đọc từ tên thứ nhất, đều đều, như đêm rằm. Tới tên thứ ba mươi bảy, ông Sáu, ông ngừng, như chờ ai đó đọc tiếp. Tôi kéo tay ông, ông mới chịu đi. Tôi đặt ông nằm xuống bộ ván. Ông nằm im, thở đều, như chưa từng đi đâu. Tôi ngồi canh tới sáng. Lúc trời hửng, tôi ra bãi coi. Trên cát ướt, từ mép nước lên, lại có ba mươi tám hàng dấu chân. Không có cháo, không có chiếu. Ba mươi tám hàng dấu chân đi lên, dừng ở chỗ hôm qua trải chiếu, đứng đó, rồi quay xuống.

Hàng thứ ba mươi tám vẫn kéo lê chân trái. Nhưng lần này, nó không từ biển đi lên.

Nó đi ra từ ngõ nhà ông Tám.

— Hết chương 2 —