Lớp đất cuối cùng

Chương 3: Lớp đất cuối cùng

Tối thứ ba, Nhi nặn lại lần nữa. Gương mặt chú Tư. Lần này cô không đi ngủ. Cô đặt điện thoại trên kệ sách, ống kính chĩa xuống tấm chiếu, bật quay video, rồi ra bộ ván nằm, mắt mở trao tráo.

Cô thức tới hai giờ. Cô pha một ly cà phê gói, uống cạn, lấy cuốn giáo trình giải phẫu tạo hình ra đọc cho tỉnh, đọc mãi một trang về xương gò má. Mỗi lần mí mắt sụp xuống, cô lại véo vô cổ tay mình một cái. Ngoài kia, có tiếng chó sủa ở xóm dưới, rồi im. Có tiếng xe máy chạy ngang, ai đó đi câu đêm về. Gió thổi u u. Lá bàng rơi. Cô nhớ mình nhìn đồng hồ lúc hai giờ mười lăm. Rồi cô không nhớ gì nữa.

Cô giật mình thức dậy lúc năm giờ, trời đã hửng. Cô chạy vào gian thờ. Gương mặt trên hình nhân là gương mặt người đàn ông trong tấm ảnh đen trắng, rõ hơn bao giờ hết. Râu mép. Gò má cao. Vết trăng khuyết.

Cô cầm điện thoại lên, ngón tay run run tua video.

Hai giờ bốn mươi, cánh cửa gian thờ mở. Một người đi vào, chân đất, áo bà ba trắng, tóc xoã dài tới lưng. Bước đi chậm, thẳng, không vấp. Người đó ngồi xuống chiếu, trước hình nhân. Hai bàn tay đưa ra, nhúng vô thau nước bên cạnh, rồi đặt lên mặt đất sét. Nắn. Vuốt. Miết. Đôi tay làm việc thành thạo, chắc chắn, như đã làm cả trăm lần. Miệng người đó hát. Câu hát ru lời Quảng Ngãi, chậm, đều, lên xuống như sóng.

Người đó ngẩng lên một lúc, mặt hướng thẳng về phía ống kính.

Bà Ngấn. Mắt nhắm nghiền.

Bà ngồi đó nặn suốt bốn mươi phút. Cuối cùng, bà đưa ngón tay cái lên, móng tay hơi dài, ấn nhẹ vô gò má trái của gương mặt đất sét, xoay một chút. Rồi bà đứng dậy, đi ra, đóng cửa lại, vẫn nhắm mắt.

Nhi ngồi bệt trên nền gạch lạnh, ôm điện thoại, rất lâu.

Sáng hôm đó, cô đưa đoạn video cho bà nội coi. Bà ngồi bên cửa sổ, đeo cặp kính lão, nhìn màn hình nhỏ xíu. Bà coi từ đầu tới cuối. Tới đoạn ngón tay cái ấn vô má đất sét, bà đưa tay lên bụm miệng.

– Cái sẹo đó… – Bà nói, giọng vỡ ra. – Cái sẹo đó bà làm.

Đêm trước ngày ông Thoại ra khơi năm 1974, hai vợ chồng cãi nhau. Bà đang mang bầu chú Tư tháng thứ sáu. Bà không muốn ông đi chuyến đó, gió mùa sắp về, chủ ghe lại ép đi xa. Ông nói nhà cần tiền. Bà giận, bà véo vô má ông, véo mạnh tới mức móng tay cắm vô da, rướm máu. Ông không la, chỉ cười, xoa đầu bà. Sáng hôm sau ông đi. Vết véo còn đỏ trên má.

– Năm mươi hai năm bà chờ ổng về để xin lỗi. – Bà nói. – Bà không làm mộ cho ổng. Làm mộ rồi thì bà xin lỗi ai.

Nhi ngồi xuống cạnh bà, ôm lấy hai vai gầy nhom. Bà không khóc thành tiếng. Bà chỉ run.

Một hồi lâu, bà nói tiếp, rất nhỏ:

– Thằng Tư nó nhường ba nó. Nó biết má nó chờ. Nó nhường cho ba nó về trước.

Chiều đó, Nhi nặn hai hình nhân. Một hình nhân mặt vuông, mũi to, má bầu, có cái răng khểnh. Một hình nhân mặt gầy, gò má cao, miệng mím, râu mép mỏng. Cô nặn cái thứ hai với tấm ảnh đen trắng dựng trước mặt, kỹ từng đường. Tới gò má trái, cô dừng tay, đưa cái que nặn cho bà nội.

Bà nhìn cô. Rồi bà lắc đầu, không cầm que. Bà đưa ngón tay cái lên, móng tay hơi dài, ấn nhẹ vô má đất sét, xoay một chút.

Lần này thì bà thức.

Tối đó, Nhi gọi về Huế cho ba. Cô kể hết, kể cả đoạn video. Ba cô im lặng rất lâu ở đầu dây bên kia. Ba cô là con trai lớn, năm 1974 ba mới lên bốn.

– Ba nhớ một chuyện. – Ba nói. – Hồi ba nhỏ, đêm nào má cũng ngồi bên cửa sổ, nhìn ra biển. Ba hỏi má chờ ai. Má nói chờ ba con về, má xin lỗi ổng một tiếng.

Ba cô nói sáng mai ba ra đảo, kịp lễ.

Hai ngày sau, ông thầy Khiêm làm lễ chiêu hồn cho hai cha con. Họ hàng trên đảo kéo về đông đủ, ba Nhi và mấy cô từ trong bờ cũng ra kịp, ai cũng khăn trắng trên đầu. Hai cỗ quan tài nhỏ bằng gỗ, mỗi cỗ dài chừng hai gang tay, đặt cạnh nhau trên bàn lễ. Nhang trầm nghi ngút. Tiếng chiêng, tiếng mõ. Ông thầy đọc văn khấn, gọi tên từng người: Phạm Văn Thoại, Phạm Văn Tư, về đây nhận chỗ.

Người ta chôn hai ngôi mộ gió cạnh nhau ở nghĩa địa trên sườn núi Thới Lới, nhìn ra biển, ngay khoảng đất trống ông già nhổ cỏ đã giữ suốt bao nhiêu năm. Bà Ngấn chống gậy đứng đầu mộ ông Thoại. Bà không khóc. Bà cúi xuống, đặt tay lên nấm đất mới đắp, nói gì đó rất nhỏ. Nhi đứng sau, nghe được hai tiếng.

– Xin lỗi.

Gió biển thổi lồng lộng, cát trắng bay lăn tăn trên mặt mộ. Ông già nhổ cỏ hôm trước đứng ở xa, chống cây cuốc, ngả cái nón lá xuống chào bà. Bà gật đầu với ông. Hai người già nhìn nhau qua mấy hàng mộ trắng, không ai nói gì, như hai người hàng xóm vừa xong một việc chung đã hẹn từ lâu lắm.

Tối đó, Nhi gói chỗ đất sét còn thừa vô bao bố, định sáng mai đem ra ruộng đổ. Cô đi ngủ sớm, mệt rã rời, không đặt điện thoại quay gì nữa.

Gần ba giờ sáng, cô thức giấc. Nhà im lặng. Không có tiếng hát ru. Chỉ có tiếng ngáy khe khẽ của bà nội trong buồng, đều đặn, sâu, như tiếng ngáy của một người lâu lắm rồi mới được ngủ một giấc trọn đêm.

Cô nằm nghe tiếng ngáy đó cho tới sáng.

— Hết —