Lớp đất thứ hai

Chương 2: Lớp đất thứ hai

Bà Ngấn không nói vì sao. Bà đứng nhìn cái mặt đất sét một hồi, mặt trắng bệch, rồi quay đi ra nhà sau, đóng cửa buồng lại. Nhi lượm mấy mảnh tô vỡ, lau cháo trên nền, gọi bà ba lần qua cánh cửa. Bà không trả lời.

Buổi trưa, ông thầy cúng tới. Ông tên Khiêm, người đảo Bé, sáu mươi mấy tuổi, mặc áo dài đen, đội khăn. Ông xem cái hình nhân, xem rất lâu, rồi chỉ nói một câu với Nhi:

– Con nặn lại đi. Lễ chiêu hồn định ngày mốt. Mặt phải là mặt người được gọi về.

Trước khi nặn lại, Nhi chạy xe đạp ra nghĩa địa trên sườn núi. Cô muốn nhìn mộ gió tận mắt. Nghĩa địa trải dài trên sườn đá đen, mộ nào cũng xây xi măng, quét vôi trắng, hướng mặt ra biển. Nhiều ngôi nhỏ hơn hẳn, chỉ bằng nửa ngôi mộ thường. Mộ gió. Có ngôi bia đề năm sáu mươi mấy, có ngôi mới tinh, vôi còn trắng chói.

Một ông già đang nhổ cỏ quanh một ngôi mộ gió nhỏ, ngẩng lên thấy cô, hỏi cô con nhà ai. Cô nói cháu bà Ngấn. Ông gật gù.

– Bà Ngấn làm mộ gió cho thằng Tư hả. – Ông nói. – Thằng Tư thì mới năm ngoái. Còn ông Thoại thì năm chục năm rồi.

Nhi đứng im.

– Cả đảo ai cũng biết bà Ngấn không chịu làm mộ cho ổng. – Ông già nói tiếp, tay vẫn nhổ cỏ. – Có người chờ mười năm, hai mươi năm, rồi cũng làm. Bả thì không. Bả nói ổng chưa chết. Năm chục năm. Người ta khuyên hoài, bả không nghe.

Ông chỉ tay về một khoảng đất trống bên cạnh ngôi mộ ông đang nhổ cỏ.

– Chỗ đó tao giữ cho bả. Lỡ có ngày bả đổi ý.

Chiều đó Nhi nặn lại. Cô gỡ hết lớp đất trên mặt hình nhân, nhào lại, đắp lên từ đầu. Mặt vuông. Mũi to. Má bầu. Răng khểnh. Lần này cô lấy điện thoại ra chụp lại mỗi bước, từ mọi góc, như cách cô vẫn làm ở xưởng để giảng viên chấm bài. Mười một giờ đêm cô làm xong, chụp thêm mười tấm nữa, rồi phủ một tấm khăn ẩm lên cho đất khỏi nứt.

Bà nội vẫn không ra khỏi buồng. Đèn trong buồng tắt từ sớm.

Đêm đó Nhi ngủ trên bộ ván ở gian ngoài, cách gian thờ một tấm vách gỗ. Cô ngủ không sâu. Gió từ biển thổi vào, lùa qua mấy khe ngói kêu u u. Ngoài sân, lá bàng vuông khô rơi lộp độp. Gần ba giờ sáng, cô nghe một tiếng hát rất nhỏ.

Tiếng hát đi ra từ gian thờ. Một câu hát ru, lời Quảng Ngãi, chậm, đều, lên xuống như sóng. Giọng đàn bà. Giọng già.

Nhi nằm im, tim đập thình thịch. Cô muốn ngồi dậy mà người cứng đờ. Tiếng hát kéo dài chừng mười phút, rồi tắt. Rồi im. Rồi chỉ còn tiếng gió.

Sáng ra, cô giở tấm khăn ẩm.

Gò má cao. Khoé miệng mím. Cằm nhọn. Vết lõm hình trăng khuyết ở má trái. Và lần này còn thêm một thứ nữa: hai bên mép, những đường vạch mảnh, li ti, như râu mép của một người đàn ông trẻ để râu kiểu xưa.

Cô mở điện thoại, so với mười tấm ảnh chụp lúc mười một giờ. Không ai nhầm được. Đây là hai gương mặt khác nhau.

Cô đi thẳng ra nhà sau, gõ cửa buồng bà. Lần này bà mở. Bà đã dậy từ lâu, ngồi bên cửa sổ, tóc búi gọn, tay lần một chuỗi hạt gỗ. Dưới mấy cái móng tay hơi dài của bà có một vệt xám mờ. Nhi nhìn thấy, mà không nghĩ gì. Ở Lý Sơn, móng tay người già nào cũng dính đất ruộng. Nhi giơ điện thoại lên, cho bà coi hai tấm ảnh, tối qua và sáng nay.

– Bà ơi. Mặt ai đây bà?

Bà Ngấn nhìn tấm ảnh rất lâu. Rồi bà đứng dậy, đi tới cái rương gỗ ở góc buồng, mở khoá. Bà lục trong đó, lấy ra một cái bao thư cũ vàng khè, rút ra một tấm ảnh đen trắng nhỏ bằng bao diêm.

Một người đàn ông trẻ, chừng hai mươi lăm tuổi, đứng trước một chiếc ghe bầu. Mặt gầy, gò má cao, miệng mím, để râu mép mỏng. Trên gò má trái, dưới đuôi mắt, có một vết sẹo nhỏ hình trăng khuyết.

– Ông nội con. – Bà nói. – Ông Thoại.

Nhi chưa từng thấy mặt ông nội. Ông đi biển rồi không về từ năm 1974, ba tháng trước khi chú Tư ra đời. Cả nhà chỉ biết có vậy. Trên bàn thờ nhà bà không có ảnh ông. Ngoài nghĩa địa không có mộ ông. Ngày giỗ ông, nhà không làm.

– Sao nhà mình không có mộ ông, bà?

Bà Ngấn cất tấm ảnh vô bao thư, đóng nắp rương lại. Giọng bà đều đều, không run.

– Ổng chưa chết.

– Bà…

– Năm đó ghe ổng gặp bão ngoài khơi xa. Có người nói thấy một chiếc tàu nước ngoài vớt được mấy người. Không ai nói được là ổng có trong đó không. Không ai nói ổng chết. – Bà nhìn thẳng vào Nhi. – Không ai thấy xác thì chưa chết. Bà không làm mộ gió cho ổng. Làm mộ gió là bà nói ổng chết.

Năm mươi hai năm. Nhi nhìn bà nội, thấy lần đầu tiên những nếp nhăn trên mặt bà sâu tới mức nào.

– Con nặn lại cho chú Tư. – Bà nói. – Đừng có nặn ổng.

— Hết chương 2 —