Lời Lương Duệ

Chương 3: Lời Lương Duệ

Tôi đã đoán từ đầu là người ấy không phải anh tôi.

Anh tôi không bao giờ ngập ngừng khi nhắc đến bà mối, vì bà mối là mẹ tôi. Mẹ tôi thương chị Trinh từ ngày chị còn là con gái nhà bán cá ở chợ Vạn, làm mối cho anh tôi, rồi đến lúc mất vẫn còn dặn anh tôi đối xử tốt với vợ. Người ấy ngập ngừng. Người ấy được dạy để trả lời, nhưng không ai dạy người ấy cái giọng của anh tôi khi nhắc đến mẹ.

Tôi đến hội quán sáng rằm để xem chị Trinh định làm gì. Tôi không đến tay không. Đêm trước, tôi đã cho người chèo thuyền suốt đêm sang phố Bãi Ngang, mời về một ông lái thuyền già từng thuê Thạch Hoán làm công hơn mười năm trước. Ông lái già ngồi ở hiên hội quán, chờ tôi ra hiệu là bước vào chỉ mặt. Tôi định để họ ký xong, thắp hương xong, rồi mới cho ông ấy vào, để cả hội thấy chị Trinh lừa cả bàn thờ tổ nghề.

Tôi không ngờ chị tự nói ra.

Cả hội quán im như tờ. Ông trưởng hội đứng phắt dậy. Các chủ hiệu nhìn nhau. Ông Diệp Thành vẫn ngồi, tay vuốt râu, mặt không đổi sắc.

Chị Trinh tháo đồng bạc trên cổ người đàn ông lạ, đặt lên bàn giữa hội quán, rồi kể. Kể chuyện chiếc thuyền mành đâm vào rạn, chuyện hòn đảo không tên, chuyện anh tôi chết năm thứ ba. Kể chuyện ba ngày nay, chị bày cho người đàn ông tên Thạch Hoán đóng vai chồng mình. Chị kể không sót một chi tiết, kể cả chuyện chị dạy ông ta gọi thằng Quýt là thằng Quất. Có người trong hội quán bật cười, rồi im ngay.

– Tôi bày ra chuyện này để giữ hiệu. – Chị nói. – Hiệu Lương Ký bảy năm nay là tôi trông. Quế tôi cân, đường tôi mua, giao kèo với ông Diệp là tôi giữ. Tôi không muốn mất nó vào tay người chưa từng cân một lạng quế nào của hiệu. Nhưng thề trước bàn thờ tổ nghề thì tôi không để người khác thề thay tôi được. Giao kèo này các ông cứ hủy. Hiệu Lương Ký, theo lệ, các ông giao cho chú Duệ.

Tôi đứng ở cuối gian, nghe đến đó thì biết mình đã thắng. Lệ là lệ. Anh tôi đã mất, chị Trinh vừa tự nhận. Ông trưởng hội chỉ cần gật đầu.

Ông trưởng hội chưa kịp gật đầu thì ông Diệp Thành đứng dậy.

– Hủy giao kèo với hiệu Lương Ký thì được. – Ông nói, chậm rãi, từng chữ lơ lớ. – Nhưng mười năm nay, tôi không mua quế của hiệu Lương Ký. Tôi mua quế của bà Vương. Từ hồi ông Lương còn ở nhà, tôi đã chỉ mua quế bà Vương cân, vì ông Lương cân quế thì hay cân ẩm, bà Vương thì phơi ba nắng mới cân. Năm nay hội giao hiệu cho ai thì tùy hội. Tàu tôi chỉ mua của người nào bà Vương đứng tên. Không có thì tôi đi phố Bãi Ngang, cách đây ba ngày đường.

Ông nói xong thì ngồi xuống, nhấp trà. Các chủ hiệu quay sang nhìn nhau, rồi cùng quay sang nhìn ông trưởng hội.

Tôi biết họ đang tính gì, vì tôi cũng tính. Tàu ông Diệp mỗi năm hai chuyến, mua của cả phố chứ không riêng gì hiệu Lương Ký. Hiệu tơ của ông Lục, hiệu gốm của bà Châu, hiệu chè của nhà họ Mạch, ai cũng bán cho tàu ông Diệp ít nhiều. Tàu ông Diệp mà đi Bãi Ngang, thì năm sau tàu khác cũng đi theo. Phố cảng Hải Thị sống bằng tàu.

Ông trưởng hội ngồi xuống, lấy cuốn sổ lệ ra, lật rất lâu. Rồi ông đọc to một dòng mà hai mươi năm nay không ai đọc đến, vì chưa từng có ai cần đến. Hội buôn Hải Thị có quyền cho một người không phải đàn ông đứng tên hiệu, nếu được hai phần ba số chủ hiệu trong hội thuận.

Hội có chín chủ hiệu. Tôi là một. Chị Trinh, bảy năm nay đứng thay chồng, không được bỏ phiếu. Còn tám.

Ông trưởng hội cho bỏ phiếu bằng hạt đậu. Đậu đen là thuận, đậu trắng là không. Tôi bỏ một hạt đậu trắng vào cái bát sứ, rồi đứng đó, nghe tiếng từng hạt đậu rơi xuống. Khi ông trưởng hội đổ bát ra mặt bàn, có bảy hạt đen và một hạt trắng.

Hạt trắng là của tôi.

Ông lái thuyền già ở hiên hội quán đứng dậy, hỏi tôi có cần ông vào nữa không. Tôi đưa ông ba quan tiền công, bảo ông về. Tôi không ở lại xem họ ký giao kèo lần thứ hai. Tôi ra bến, ngồi trên kè đá, nhìn những con thuyền mành neo dưới nước. Anh tôi đi một chiếc như thế, bảy năm trước. Lúc anh đi, tôi đứng ở bến này, thầm mong anh đừng về. Không phải vì tôi ghét anh. Vì từ bé đến lớn, cái gì tốt nhất nhà họ Lương cũng là của anh.

Chiều tối, chị Trinh ra bến tìm tôi. Chị đưa cho tôi đồng bạc có dấu răng của anh.

– Chú giữ lấy. – Chị nói. – Chú là em anh ấy. Tôi chỉ là vợ.

Tôi cầm đồng bạc lên. Vết lõm hình bán nguyệt, lệch về bên trái. Hồi nhỏ, cái răng cửa của anh tôi sứt là vì tôi. Tôi ném hòn đá trúng mặt anh trong một trận đánh nhau giành con diều giấy. Anh không mách cha. Anh chỉ bảo tôi, sau này lớn lên thì trả anh một con diều.

Tôi trả lại chị đồng bạc.

– Chị giữ. – Tôi nói. – Chị đứng tên hiệu rồi thì phải có cái gì để thử bạc.

Chị Trinh nhìn tôi một lúc lâu. Rồi chị cầm đồng bạc, đưa lên miệng, cắn nhẹ một cái cạnh vết răng cũ, như anh tôi vẫn làm mỗi khi có người trả tiền bằng bạc lạ.

Hôm sau, Thạch Hoán xuống tàu ông Diệp, xin làm thủy thủ, đi về phương Nam. Trước khi đi, ông ấy ghé hiệu đường của tôi mua một gói đường phèn. Tôi hỏi anh tôi gọi chị Trinh bằng tên gì. Ông ấy bảo không biết.

– Anh ấy chưa bao giờ kể. – Ông ấy nói. – Đêm nào trên đảo, anh ấy chỉ gọi đúng một cái tên ấy trong mơ. Gió to quá, tôi không nghe rõ.

— Hết —