Luật của đêm rằm

Chương 1: Luật của đêm rằm

Ở phố Hội An có một điều mà người lớn không biết.

Cứ đêm rằm, khi trăng lên tới đỉnh mái ngói rêu phong, những đồ vật do chính tay trẻ con làm ra sẽ mở mắt. Con diều giấy cựa mình trên móc tường. Con búp bê vải ngồi dậy trên gối. Con ngựa tre gõ móng lộp cộp dưới gầm giường. Chúng được thức tới khi gà gáy sáng.

Nhưng luật của đêm rằm có một điều: khi gà gáy, đồ vật nào đang ở bên chủ của mình thì ngủ lại yên lành. Còn đồ vật nào đi lạc, ở xa chủ, thì sẽ ngủ ngay tại chỗ đó, như một món đồ bỏ quên, không bao giờ thức dậy nữa, trừ khi có ai tình cờ nhặt được và mang nó về tận tay chủ.

Đầu lân của Khải chưa biết luật ấy. Vì đó là đêm rằm đầu tiên của nó.

Khải mười tuổi, con nhà làm lồng đèn ở đường Nguyễn Thị Minh Khai. Cả tháng Tám, Khải ngồi cạnh ba, vót tre, uốn khung, phết hồ bột năng, dán từng lớp giấy. Cái đầu lân nhỏ bằng cái thúng con, mặt đỏ, mắt to, râu làm bằng sợi len vàng. Khải vẽ hai con mắt ba lần mới vừa ý. Ba bảo:

– Lân của con mắt lé.

– Lé mới có duyên. – Khải cãi.

Tối rằm, Khải đội đầu lân đi rước đèn cùng bọn nhỏ trong xóm. Trống tùng tùng cắc, tùng tùng cắc. Tới bến sông Hoài thì bọn nhỏ chen nhau xem thả hoa đăng. Ai đó xô một cái. Đầu lân rơi khỏi tay Khải, đập vào mạn một chiếc ghe, rách mất một bên tai, rồi rơi tõm vào khoang ghe.

Chiếc ghe tháo dây, trôi ra giữa dòng. Khải đứng trên bờ gọi mãi, nhưng nước sông đen thẫm, đèn hoa đăng lấp lánh, chẳng ai nghe thấy.

Nửa đêm, trăng lên đỉnh mái ngói.

Đầu lân mở mắt.

Nó thấy mình nằm trong khoang một chiếc ghe trống, bên cạnh là một chiếc lồng đèn hình con cá chép, cũng vừa mở mắt.

– Ơ, cậu cũng thức à? – Con cá chép lồng đèn nói, giọng lanh lảnh. – Tớ là Chép. Bé Na ở phố Trần Phú làm ra tớ. Còn cậu?

– Tớ là… lân. – Đầu lân nói. Nó chưa có tên. – Khải làm ra tớ.

– Thế thì cậu phải về với Khải trước khi gà gáy. – Chép nói, rồi kể cho nó nghe luật của đêm rằm.

Đầu lân nghe xong thì cuống lên. Nó nhảy một cái, bằng cái hàm dưới, tưng! Nó nhảy được. Nó nhảy thêm cái nữa, tưng! Nhưng chiếc ghe đã trôi ra xa bờ.

– Tớ không biết bơi. – Nó nói. – Tớ làm bằng giấy, xuống nước là nhũn.

Chép nghĩ một lát.

– Tớ cũng giấy. Nhưng tớ có cái này. – Chép phồng bụng, ngọn nến nhỏ trong bụng cá cháy sáng lên. – Tớ sáng. Ông lái đò đêm nhìn thấy đèn là chèo tới. Ổng tưởng có khách.

Chép sáng rực lên, đung đưa trên mạn ghe. Một lúc sau, quả nhiên có tiếng mái chèo khua nước. Một chiếc đò nhỏ chở mấy bao hàng cập lại gần, ông lái đò ngó vào, lẩm bẩm "ghe ai trôi đây trời", rồi lấy dây buộc chiếc ghe kéo vào bờ.

Ghe vừa chạm bến, đầu lân và Chép nhảy lên bậc đá. Phố cổ hiện ra trước mặt, hai bên là những mái nhà vàng, cửa gỗ đóng im, lồng đèn lụa treo đỏ rực dọc hiên.

– Còn cậu? – Đầu lân hỏi. – Nhà bé Na ở đâu?

– Phố Trần Phú, bên kia chợ. – Chép nói, ngọn nến hơi run. – Xa lắm, nến tớ không đủ cháy tới đó đâu. Tớ đi với cậu. Biết đâu nhà Khải có ai nhặt tớ lên.

Nhưng đường nào về nhà Khải?

— Hết chương 1 —