Câu nói còn lại

Chương 3: Câu nói còn lại

– Đừng đỡ bố. Bố tự lên được. Con cứ đứng đấy.

Duyên ngồi chết lặng trên chiếc ghế của ông. Trong lồng tre, con yểng rỉa lông, rồi nói thêm một câu nữa, bằng một giọng khác, giọng của một người đàn ông trẻ hơn, khản đặc vì hoảng:

– Bố ơi!

Rồi nó im. Rồi nó rúc đầu vào cánh, đi ngủ.

Duyên tắt ghi âm. Tay cô run đến mức suýt làm rơi điện thoại. Cô đứng dậy, bật đèn gian giữa. Cửa buồng ngoài mở. Bác Huân đứng đó, mặc áo may ô, mặt trắng bệch. Bác đã nghe hết.

– Bố không cho bác đỡ. – Bác Huân nói. Giọng bác vỡ ra, như một cái bình đất bị đánh rơi. – Bố bảo bố tự lên được. Bố bảo bác cứ đứng dưới. Bố lên tới bậc thứ chín thì hụt chân. Bác đứng dưới, bác giơ tay ra, mà không kịp.

Bác ngồi sụp xuống bậc thang cuối cùng, ngay chỗ tấm ván gỗ rời.

– Bố trèo lên gác lấy cái này. – Bác nói. Rồi bác cạy tấm ván lên, lấy ra cái gói ni lông đen, đưa cho Duyên.

Trong gói là một cái phong bì giấy dó, gấp đôi, bên ngoài ông viết bằng bút lông, chữ Hán và chữ quốc ngữ song song: Cho con Huân. Bên trong là giấy tờ nhà, một tờ giấy ông viết tay, và một tấm ảnh cũ chụp bác Huân hồi hai mươi tuổi, đứng cạnh ông trước cửa nhà này, cả hai cười.

– Đêm ấy bố gọi bác ra, nói bố có cái này cho bác, cất trên gác từ lâu. – Bác Huân nói. – Bác nói để bác lên lấy. Bố không cho. Bố bảo cái này bố phải tự tay đưa. Bố gàn lắm, cháu biết rồi đấy. Bố lấy được, cầm xuống tới bậc thứ chín…

Bác không nói hết câu.

– Sao bác giấu? – Duyên hỏi.

Bác Huân nhìn cái phong bì trong tay cô.

– Công an tới. – Bác nói. – Bác đứng đấy, trong tay là giấy tờ cái nhà, mà bố thì nằm dưới đất. Chú Khang biết bác đang nợ. Cả phố biết bác đang nợ. Cháu bảo bác đưa cái này ra thì người ta nghĩ gì? Bác nhét vội xuống gầm cầu thang. Bác định để qua tuần thì đưa ra. Rồi con yểng nó nói. Rồi chú Khang nhìn bác. Rồi bác không dám nữa. Càng để lâu càng không dám.

Bác cúi đầu.

– Đêm nào bác cũng ra lấy lên định đưa. Rồi con yểng nó nói câu ấy, bác lại nhét xuống.

Sáng hôm sau, Duyên gọi cả nhà ra gian giữa. Cô mở bản ghi âm. Mười một tiếng chuông. Giọng ông. Câu nói còn lại. Giọng bác Huân kêu "bố ơi" khản đặc. Cô đặt cái phong bì giấy dó lên ban thờ, trước di ảnh ông.

Tờ giấy viết tay của ông chỉ có mấy dòng. Ông viết rằng nhà này để cho Huân, vì Huân là đứa duy nhất ở lại. Ông viết rằng ông biết Huân đang nợ, đừng bán nhà để trả nợ, cái nhà này cho thuê tầng dưới làm hiệu sách cũng đủ trả dần. Ông viết rằng ông có lỗi với Huân từ năm hai mươi tuổi, năm ông không cho Huân đi học mỹ thuật vì muốn con theo nghề đồ gỗ cho chắc ăn, rồi cả đời Huân đóng bàn đóng tủ mà chưa bao giờ được vẽ. Tấm ảnh kẹp trong phong bì là tấm ảnh chụp đúng năm ấy, trước cái ngày ông xé hồ sơ thi của con.

Chú Khang đọc xong, đứng rất lâu trước ban thờ. Rồi chú quay lại, nhìn bác Huân. Chú không nói xin lỗi. Người đàn ông nhà họ Mạc chưa ai biết nói câu ấy. Chú chỉ đi tới, rót một chén chè, đặt trước mặt anh mình, rồi ngồi xuống bên cạnh.

Chiều hôm ấy, bác Huân trèo lên gác xép, lần đầu tiên kể từ đêm hai mươi tháng Tám. Bác trèo chậm, tay bám chặt tay vịn, tới bậc thứ chín thì dừng lại rất lâu. Duyên đứng dưới, không đỡ, chỉ đứng đó.

Trên gác, chỗ ông cất cái phong bì, là một cái rương gỗ long não. Bác mở ra. Bên dưới mấy xấp giấy hồng điều viết câu đối dở, có một hộp màu nước bằng sắt tây, nắp in hình hoa sen đã tróc sơn, mấy cây bút lông vẽ cán tre đã khô cứng.

Bác Huân cầm cái hộp màu lên, mở nắp. Những ô màu đã nứt nẻ, bạc phếch, nhưng còn nguyên, chưa ô nào được dùng hết.

– Hộp này bác mua năm hai mươi tuổi. – Bác nói, giọng khàn. – Bằng tiền đi phụ hồ ba tháng. Hôm bố xé hồ sơ, bố tịch thu luôn. Bác tưởng bố vứt đi rồi.

Bác ngồi trên sàn gác, giữa bụi và nắng chiều xiên qua lỗ thông gió, ôm cái hộp màu vào lòng, như đêm nọ đã ôm cái gói ni lông đen dưới gầm cầu thang.

Cô Hạnh không đòi bán con yểng nữa.

Duyên về Hà Nội sau lễ bốn mươi chín ngày. Trước khi đi, cô ngồi rất lâu trước cái lồng tre. Con yểng nghiêng đầu nhìn cô.

– Mài mực đi. – Nó nói.

Tháng Giêng năm sau, Duyên về ăn Tết, thấy gian dưới căn nhà cổ đã kê kệ sách, treo bảng tên bằng gỗ do bác Huân tự khắc. Trên tường, cạnh cái đồng hồ quả lắc, có một bức tranh màu nước vẽ cây nhãn lồng ngoài sân, nét vẽ vụng, màu loang. Dưới góc tranh ký tên bác.

Bác Huân bây giờ vẫn lên dây cót đồng hồ mỗi tối thứ Bảy. Đêm nào cũng mười một tiếng chuông. Con yểng vẫn nói "đi ngủ thôi" sau tiếng chuông đầu, nhưng sau tiếng chuông thứ mười một thì im. Bác Huân nói chắc nó quên rồi. Duyên không chắc. Có những đêm, nằm trong buồng bên, cô nghe nó cựa mình trong lồng sau tiếng chuông cuối, như sắp nói gì, rồi lại thôi.

— Hết —