Ông già nuôi vịt

Chương 2: Ông già nuôi vịt

Ông Vĩnh về làng Bến Đình vào một chiều mưa phùn tháng Hai, đeo một cái tay nải, chống một cây gậy tre. Ông bảo ông họ Lạc, tên Vĩnh, người làng, đi xa từ năm mười tuổi. Không ai nhớ ông. Cụ già nhất làng là cụ Thìn chín mươi tư tuổi cũng không nhớ. Ông bảo không sao, vì ông đi lâu quá. Ông lấy mấy đồng bạc ra mua mảnh đất bỏ hoang cuối xóm, cạnh cái ao bèo, dựng một túp lều, nuôi một đàn vịt.

Ông nuôi vịt dở nhất làng. Vịt của ông cứ lạc sang ruộng nhà người khác. Ông chơi cờ tướng cũng dở, chiều nào cũng ngồi dưới gốc gạo đầu ao đánh cờ với ông trưởng xóm, thua ba ván thì ăn được một. Cái bàn cờ của ông là một tấm ván đặt trên bốn hòn gạch, một chân bị thấp, ông lấy một hòn đá xanh dẹt kê vào cho phẳng. Hòn đá xanh trơn như ngọc, ở giữa có vết khắc mờ mờ như một chữ gì đó. Có lần tôi hỏi, ông bảo nhặt ngoài bờ sông.

Tôi hay ra chỗ ông, vì ông hay cho tôi trứng vịt lộn. Chị Sim tôi thì hay ra chỗ ông vì một chuyện khác. Chị mười lăm tuổi, từ nhỏ đã mê chuyện tiên. Chị hỏi ông Vĩnh đủ thứ: tiên ở đâu, tiên ăn gì, tu tiên có phải nhịn đói không. Ông trả lời đủ thứ, trả lời như người kể chuyện cổ tích, mà kể hay lắm. Có những đêm hè, chị tôi ngồi nghe ông kể tới khuya, về nhà bị mẹ mắng.

Mùa thu năm nay, hai vị tiên sư áo trắng về làng. Họ bảo họ là người của Vân Đỉnh Tông, một đại tông môn trên núi Tử Vân, xuống núi tìm đệ tử có linh căn. Họ dựng bàn ở sân đình, mời trẻ từ tám tới mười sáu tuổi tới thử đá. Đứa nào có linh căn thì tháng sau tông môn cho thuyền bay về đón, chỉ cần nộp trước năm lạng bạc phí nhập môn, coi như tiền ăn ở năm đầu.

Năm lạng bạc là tiền bán một con trâu. Làng Bến Đình có bốn mươi đứa trẻ trong tuổi ấy.

Ngày đầu, hai mươi ba đứa thử đá. Hai mươi ba đứa sáng. Đứa sáng xanh, đứa sáng đỏ, đứa sáng vàng. Cả làng sôi lên như nồi cháo. Người ta bảo đất Bến Đình có long mạch. Người ta bảo mộ tổ nhà ai cũng kết. Người ta bán trâu, bán lúa giống, cầm cả ruộng. Cha tôi bán con trâu cái, mẹ tôi khóc cả đêm, nhưng sáng ra vẫn gói bạc cho chị em tôi đi thử.

Chị Sim không ngủ được. Tối hôm ấy chị chạy ra lều ông Vĩnh, kể cho ông nghe, mắt sáng như đèn. Tôi chạy theo.

Ông Vĩnh nghe xong thì không nói gì. Ông ngồi nhìn cái ao bèo một lúc lâu. Rồi ông hỏi:

– Đứa nào cũng sáng à?

– Dạ. Hai mươi ba đứa, đứa nào cũng sáng.

– Thằng Tí Lé nhà ông lái trâu cũng sáng?

– Sáng ạ. Sáng vàng.

Ông Vĩnh gật gù. Thằng Tí Lé mười một tuổi, chưa từng ngồi yên được một khắc.

– Sim. – Ông nói. – Mai con cứ ra đình xếp hàng, nhưng bảo cha con đừng nộp bạc vội. Đợi ông tới.

– Sao thế ông?

– Đá thử linh căn thật không sáng cho hai mươi ba đứa trẻ một làng. – Ông nói chậm. – Một nghìn đứa trẻ thì may ra có một đứa. Có làng trăm năm không có đứa nào.

Chị Sim nhìn ông. Tôi cũng nhìn ông. Đó là lần đầu tiên ông Vĩnh nói chuyện tiên mà không giống kể cổ tích.

– Sao ông biết? – Chị hỏi.

Ông Vĩnh không trả lời. Ông đứng dậy, chống gậy đi về phía chuồng lợn nhà bà Sáu Hiền.

Tôi theo ông tới tận hàng rào. Bà Sáu Hiền đang ngồi ngoài hiên nhặt rau, nghe ông hỏi mượn con lợn nái thì đứng bật dậy, tưởng ông lẩm cẩm thật.

– Ông mượn nó làm gì? Nó đang chửa lứa thứ sáu đấy.

– Tôi mượn nó đi thử đá tiên.

Bà Sáu nhìn ông như nhìn người vừa ở dưới giếng lên. Rồi bà nhìn tôi, tôi gật đầu lia lịa, dù tôi cũng chẳng hiểu gì. Bà Sáu có hai đứa cháu ngoại, chiều nay đã thử đá, cả hai đều sáng, bà đã cầm cái khuyên vàng của mẹ chồng để lấy bạc nộp.

– Lợn mà thử đá à?

– Nếu đá không sáng cho nó thì tôi đền bà một chục con vịt. – Ông Vĩnh nói. – Còn nếu đá sáng cho nó, thì bà khỏi phải đi chuộc cái khuyên vàng.

Bà Sáu đứng im một lúc lâu. Bà Sáu Hiền tính nhanh nhất xóm, chợ phiên nào cũng mặc cả thắng. Rồi bà quay vào trong, lấy sợi thừng.

— Hết chương 2 —