Cái nắp hộp và mấy đồng xu

Chương 1: Cái nắp hộp và mấy đồng xu

– Ông ơi, nhà mình đang đi lên.

Mía nói câu đó lần thứ ba trong buổi chiều, và lần thứ ba ông Sáu gật đầu, vẫn không rời mắt khỏi tấm lưới đang vá.

Nhà đang đi lên thật. Mía đứng ở bậc cửa, nhìn cái vạch sơn trắng trên cây cọc thép to như cột đình cắm sát hiên nhà. Hồi trưa nước còn ngang vạch số hai. Giờ đã qua vạch số ba. Vậy mà mặt sàn nhà vẫn cách mặt nước đúng một gang tay, như mọi ngày. Nước lên tới đâu, nhà lên tới đó.

Cả xóm Mía ở bờ sông Hậu đều là nhà nổi. Ông Sáu kể hồi ông còn nhỏ, cỡ tuổi Mía, nhà cửa ở Cần Thơ đều xây chết dưới đất. Mỗi lần triều cường, nước tràn vô tận giường, người ta kê đồ lên cao rồi lội bì bõm trong nhà. Sau này thành phố làm lại cả mấy khu sát sông. Nhà nào cũng đứng trên mấy cái thùng phao bê tông rỗng ruột, cột vào bốn cây cọc thép. Nước lên, thùng phao nổi lên, nhà trượt dọc theo cọc mà lên. Nước xuống, nhà trượt xuống. Đường trong xóm thì thành kênh, đi lại bằng xuồng máy điện với mấy cây cầu nổi nối từ nhà này qua nhà kia. Trên mái nhà nào cũng là một tấm pin mặt trời màu xanh thẫm, nắng lên là sáng lấp lánh như mặt sông.

– Ông ơi, mà sao cái nhà nặng vậy mà nổi được?

Ông Sáu đặt tấm lưới xuống. Lần này ông không gật đầu cho qua. Ông vô bếp, bưng ra một cái thau nhôm đầy nước, thêm cái nắp hộp đựng bánh bằng nhựa với một nắm đồng xu cũ.

– Con thả cái nắp xuống coi.

Mía thả. Cái nắp nổi bập bềnh.

– Giờ con bỏ đồng xu vô, từng đồng một.

Mía bỏ. Mỗi đồng xu bỏ vô, cái nắp lún xuống thêm một chút. Mười đồng, mười lăm đồng, cái nắp vẫn nổi, chỉ có mép nắp là sát mặt nước hơn.

– Nước nó đẩy cái nắp lên – ông nói. – Cái nắp chiếm chỗ của nước bao nhiêu thì nước đẩy lên bấy nhiêu. Nặng thêm thì nó lún xuống thêm, chiếm thêm chỗ, nước đẩy thêm. Nhà mình cũng vậy, mấy cái thùng phao bên dưới chiếm chỗ của cả một khối nước lớn, nên nó đỡ được cả cái nhà.

Rồi ông gom hết đồng xu dồn về một bên nắp. Cái nắp nghiêng hẳn, một mép chìm sát mặt nước, mép kia chổng lên.

– Còn cái này là cái ông sợ nhất. Nặng dồn một bên thì nhà nghiêng. Muốn nó thẳng lại thì sao?

Mía nghĩ một chút, rồi lấy tay gạt bớt đồng xu sang phía mép đang chổng lên. Cái nắp từ từ nằm phẳng lại.

– Đó – ông Sáu nói. – Biết vậy là đủ làm chủ một cái nhà nổi rồi.

Tối đó là rằm tháng Chín. Trăng lên tròn vành vạnh, vàng như cái nong phơi lúa, treo lơ lửng trên rặng dừa nước bên kia sông. Ông Sáu bảo đêm nay triều cường lớn nhất năm. Mía hỏi sao lại là đêm nay.

– Mặt trăng kéo nước biển về phía nó, mặt trời cũng kéo – ông nói. – Ngày rằm với ngày mùng một, mặt trăng với mặt trời đứng thẳng một hàng với trái đất, hai bên cùng kéo một lượt, nên nước dâng cao hơn. Mà mùa này nước lũ trên nguồn cũng đang đổ về. Nước trên đổ xuống, nước biển đẩy lên, gặp nhau ngay khúc sông nhà mình.

Mía nằm trên gác, nghe nước vỗ lóc bóc dưới sàn, nghe tiếng cái nhà khe khẽ kêu "két" mỗi lần trượt lên một chút trên cây cọc. Bình thường Mía thích tiếng đó lắm, nghe như cái võng đưa. Đêm nay thì không ngủ được, có lẽ vì trăng sáng quá.

Mía ngồi dậy, nhìn qua cửa sổ.

Bên kia con kênh nhỏ là nhà bà Tư Huê. Bà Tư sống một mình, tóc bạc trắng, tai nặng lắm, nói chuyện với bà phải đứng sát mà nói to. Bà hay cho Mía bánh bò, hay nhờ Mía đọc giùm mấy cái tin nhắn chữ nhỏ trên điện thoại. Tết rồi, Mía lấy mấy cái vỏ sò vỏ ốc nhặt được hồi đi biển với ba, khoan lỗ, xâu bằng dây cước, làm thành một cái chuông gió tặng bà. Bà treo ngay ở cửa sổ phòng ngủ. Bà nghe không rõ tiếng chuông, nhưng bà nói bà thích nhìn nó đung đưa.

Đêm nay cửa sổ nhà bà còn để đèn ngủ. Mía thấy rõ cái chuông gió, mấy cái vỏ sò trắng lấp lánh dưới ánh đèn vàng. Không có gió. Chuông gió đứng im, sợi dây cước buông thẳng xuống.

Nhưng có cái gì đó trông không đúng.

Mía nhìn lâu một hồi mới nhận ra. Sợi dây chuông buông thẳng, nhưng không song song với cái khung cửa sổ. Khung cửa sổ nghiêng. Rất ít thôi. Nghiêng như cái nắp hộp bánh lúc chiều, khi đồng xu dồn hết về một bên.

Chuông gió thì không bao giờ treo lệch. Cái gì treo bằng dây, để yên, cũng chỉ thẳng xuống đất. Ông Sáu từng chỉ cho Mía coi cái dây dọi thợ hồ dùng để xây tường cho thẳng.

Vậy thì cái lệch không phải là cái chuông.

Là cái nhà.

— Hết chương 1 —