Năm 2025

Chương 3: Năm 2025

Tôi hai mươi mốt tuổi, ra trường đi làm ở Sài Gòn được mấy tháng. Tháng Mười, tôi về xóm Gành làm giỗ đầu của bà. À không, giỗ thứ ba. Thời gian đi nhanh hơn tôi tưởng.

Căn nhà ở xóm Gành giờ không còn ai ở thường xuyên. Ba má tôi vẫn ở Quy Nhơn, cuối tuần mới về quét dọn, thắp nhang. Nhưng mỗi chiều, ba nhờ chị hàng xóm qua úp cái chén cho chú Út. Ba trả tiền chị mỗi tháng. Ba không bao giờ nói ba tin. Ba chỉ nói, má dặn.

Sau khi bà mất, có một điều ba má tôi không nói với ai trong họ hàng, chỉ kể cho tôi qua điện thoại, giọng ba nhỏ như sợ ai nghe.

Từ đêm bà mất, vệt chân ướt không còn đến nữa. Ba năm, không một lần. Kể cả những đêm dông to nhất. Cái chén úp ở đầu mâm, sáng ra lật lên, lúc nào cũng khô.

– Chắc chú Út theo bà đi rồi. – Má tôi nói.

Ba tôi không nói gì.

Bữa giỗ bà năm nay, họ hàng về đông. Ăn xong, mấy ông chú bà bác ngồi uống trà, bàn chuyện. Bác Ba, anh cả của ba tôi, đề nghị thôi không úp chén nữa. Bác nói chú Út mất gần ba mươi năm rồi, bà cũng mất rồi, nên lập bàn thờ cho chú, chọn một ngày làm giỗ cho đàng hoàng, để chú còn có chỗ về. Úp chén hoài vậy người ngoài cười. Mọi người gật gù. Ba tôi im lặng, nhìn xuống chén trà.

Tôi đứng dậy, đi xuống bếp. Tôi lấy cái chén sành men xanh ra, rửa sạch, lau khô. Rồi tôi lấy thêm một cái chén nữa, cái chén ăn cơm của bà, chén sứ trắng có vẽ hai con chim sẻ.

Tối đó, sau khi họ hàng về hết, tôi dọn mâm cơm chiều ở gian giữa. Tôi úp cái chén sành ở đầu mâm, chỗ gần cửa nhất, gác đôi đũa tre. Rồi tôi úp cái chén sứ của bà ở bên cạnh, chỗ bà vẫn ngồi, gác thêm một đôi đũa.

Ba tôi đứng ở cửa buồng nhìn tôi làm. Ba không ngăn.

Gần nửa đêm, trời đổ dông.

Không phải thứ dông tháng Sáu ồn ào. Đây là dông tháng Mười, đến chậm, nặng, âm ỉ. Gió từ biển thổi vào thành từng đợt dài, mỗi đợt lại mạnh hơn. Mái tôn kêu răng rắc. Sóng ngoài gành gầm gừ. Mưa không đổ ào xuống mà rơi lộp độp, rời rạc, từng hạt to và nặng như sỏi.

Tôi không ngủ. Tôi nằm trên bộ ván gian giữa, đúng chỗ tôi nằm năm mười lăm tuổi, mắt nhìn chằm chằm vào cái cửa trước. Ngọn đèn ngủ nhỏ trên bàn thờ bà hắt ra một quầng sáng vàng đục.

Tôi không thấy gì. Tôi không nghe gì khác ngoài tiếng dông. Tôi thức tới gần ba giờ sáng, rồi không chịu nổi nữa, thiếp đi.

Ba tôi gọi tôi dậy lúc năm giờ.

Ba đứng ở gian giữa, mặc nguyên bộ đồ ngủ, tay run run chỉ xuống nền gạch.

Có hai vệt chân.

Vệt thứ nhất tôi đã quen thuộc. Bàn chân trần, to, ướt nước biển, lấm tấm cát trắng. Nó đi từ ngạch cửa vào tới đầu mâm, dừng lại ở chỗ cái chén sành.

Vệt thứ hai nhỏ hơn. Không phải chân trần. Là dấu đế dép, loại dép nhựa kẹp ngón mòn vẹt ở gót. Loại dép mà bà nội đi suốt hai mươi năm, tôi biết, vì đôi dép đó vẫn còn để dưới gầm giường bà, không ai nỡ vứt. Dấu dép đi ra từ trong buồng bà, tới chỗ cái chén sứ hai con chim sẻ, dừng lại cạnh dấu chân trần.

Hai cái chén vẫn úp. Ba tôi lật cái chén sành lên. Khô. Lần đầu tiên sau bao nhiêu năm, sau một đêm dông, nó khô.

Tôi lật cái chén sứ của bà. Trong lòng chén, dưới đáy, có mấy hạt cát trắng mịn. Như ai đó vừa phủi tay vào.

Rồi tôi nhìn ra phía cửa.

Từ đầu mâm, hai vệt chân đi ngược ra ngoài, song song, sát bên nhau. Vệt chân trần to, vệt dép nhỏ. Qua ngạch cửa. Xuống bậc tam cấp. Ba tôi mở cửa ra, và chúng tôi nhìn thấy chúng tiếp tục in trên cát ướt, đi thẳng một mạch xuống biển, đều đặn, không vội vã, như hai mẹ con đi dạo sau bữa cơm chiều.

Tới mép nước thì sóng xoá mất.

Ba tôi đứng ở bậc cửa rất lâu. Gió biển sau cơn dông thổi lồng lộng, mặn chát, mát lạnh. Phía chân trời đã ửng hồng. Mấy chiếc ghe đi đêm đang lục tục về bến, tiếng máy nổ lạch xạch.

Ba nói, lần đầu tiên tôi nghe ba nói câu đó:

– Má đi kiếm nó được rồi.

Tôi không biết điều đó có thật không. Tôi chỉ biết từ đó tới giờ, mỗi chiều, chị hàng xóm vẫn qua úp chén giùm nhà tôi. Hai cái chén. Một cái sành men xanh ở đầu mâm, một cái sứ trắng hai con chim sẻ ở bên cạnh. Ba tôi vẫn trả tiền chị mỗi tháng, vẫn không nói là ba tin.

Và mỗi sáng, chị nhắn cho tôi một tấm hình chụp hai cái chén, lật lên, khô ráo. Tôi lưu hết vào một thư mục trong điện thoại. Hơn hai trăm tấm rồi.

Tôi chưa bao giờ biết mình đang mong tấm hình nào có nước.

— Hết —