Gành Ngựa

Chương 3: Gành Ngựa

Đêm mười bảy, trăng lên muộn, đỏ như lòng đỏ trứng vịt. Nước rong từ biển đẩy ngược vào, mặt sông dâng lên từng chút, ngập dần những rễ mù u, ngập tới gốc bần.

Ghe Lâm Hữu Phú nhổ sào trước, sáu tay chèo đều nhịp, ông Hai Rái đứng ở mũi cầm cây đuốc chỉ đường. Ghe Tám Bòng đi sau cách chừng ba sải sào. Thằng Lượm chèo mũi. Tám Bòng đứng ở lái, tay cầm cây sào của cha, cứ mười nhịp chèo lại cắm sào xuống dò đáy một lần.

Vào tới giữa Gành Ngựa, lòng lạch hẹp lại thấy rõ. Hai bên là bãi cát ngầm, nước trên bãi chỉ ngập tới đầu gối, lăn tăn ánh trăng. Ghe lớn đi giữa lạch, chậm dần. Tám Bòng nghe tiếng đáy ghe sột soạt cạ vào cát, rồi một tiếng rầm khô khốc. Ghe lớn khựng lại, nghiêng nhẹ sang trái, rồi đứng im.

Bên kia vọng lại tiếng Lâm Hữu Phú chửi. Sáu tay chèo cúi rạp xuống khua nước, mặt sông sủi bọt trắng xóa, chiếc ghe vẫn không nhúc nhích. Ông Hai Rái nhảy xuống nước, nước tới ngực, đi vòng quanh mạn ghe sờ đáy.

Tám Bòng cho ghe mình dừng lại phía sau, cắm sào giữ ghe. Cô dò. Ở chỗ ghe cô đậu, mặt nước trên thân sào còn cao hơn nấc đỏ chừng một lóng tay. Phía trước, chiếc ghe lớn nằm chắn ngang lòng lạch hẹp, hai bên là bãi cát. Không có lối nào vòng qua.

Lâm Hữu Phú đứng ở đuôi ghe, quay lại nhìn ghe Tám Bòng. Dưới ánh trăng, mặt ông tái mét.

– Cô Tám! Cho người qua phụ tui đẩy!

– Đẩy không được đâu ông Phú. – Tám Bòng nói. – Ghe ông nằm trên cát. Muốn qua thì phải nhẹ bớt.

– Nhẹ bớt là sao?

– Là bỏ gạo xuống.

Lâm Hữu Phú cười như mếu. Bỏ gạo xuống đây là bỏ xuống sông. Ông Hai Rái từ dưới nước ngóc lên, nói gì đó với ông, giọng khàn. Tám Bòng nghe được mấy chữ: nước rong chỉ còn hai canh giờ, nước ròng xuống thì ghe nằm luôn tới con nước rong sau, nửa tháng.

Nửa tháng. Cả hai chiếc ghe đều nằm nửa tháng. Gạo ướt mốc. Chợ Vàm Láng nửa tháng không có hạt gạo nào.

Tám Bòng đứng nhìn cây sào trong tay một lúc. Rồi cô bảo thằng Lượm cột ghe vào cây cọc tre cắm bãi, cởi áo ngoài, lội nước tới chỗ ghe lớn. Nước lạnh ngắt tới thắt lưng, cát dưới chân mềm nhũn. Cô bám mạn ghe leo lên.

– Ông Phú, tui mua gạo của ông.

– Cô nói cái gì?

– Ghe ông chở bảy trăm giạ, mớn nước sâu hơn ghe tui chừng hai lóng tay. – Tám Bòng chìa cây sào ra, chỉ vào nấc đỏ rồi chỉ lên mạn ghe lớn. – Bớt chừng hai trăm giạ là ghe ông nổi lên, lọt qua lạch. Ghe tui đầy tới nấc rồi, không chở thêm được một bao. Hai trăm giạ đó để lên bãi cát chỗ cạn, phủ đệm, về tới chợ tui cho xuồng lên chở. Bán một quan một giạ ở chợ Vàm Láng, tiền tui giao đủ cho ông.

Lâm Hữu Phú nhìn cô như nhìn người điên.

– Tui mua một quan ba ở Cái Sậy!

– Tui cũng mua một quan ba. – Tám Bòng nói. – Tui cũng bán một quan. Ông không bán thì hai ghe nằm đây nửa tháng. Bảy trăm giạ của ông mốc hết bốn trăm. Ông bán thì về tới Vàm Láng còn năm trăm giạ khô ráo. Ông tính đi. Nước ròng rồi đó.

Mặt sông bắt đầu rút. Tám Bòng thấy rõ mép nước trên thân sào cắm cạnh ghe tụt xuống dưới một nấc. Lâm Hữu Phú nhìn cây sào, nhìn ông Hai Rái đứng dưới nước, nhìn sáu tay chèo đang thở dốc. Ông vứt cái quạt giấy xuống sàn ghe.

– Bốc!

Hai canh giờ sau đó là hai canh giờ dài nhất đời thằng Lượm. Sáu tay chèo của ghe lớn, ông Hai Rái, Tám Bòng và nó, chuyền từng bao gạo qua mạn ghe, lội nước đặt lên bãi cát chỗ cao nhất, phủ đệm bàng, chèn cọc tre. Có lúc một người làm công của ông Phú đề nghị vác bớt mấy bao sang ghe Tám Bòng cho đỡ mỏi, cô lắc đầu, chỉ vào vạch đỏ ở mạn ghe mình. Tới bao thứ một trăm chín mươi, ghe lớn rùng mình, nhích lên khỏi cát, rồi trôi được. Sáu tay chèo hò lên một tiếng, đẩy ghe qua khỏi khúc hẹp vừa lúc nước ròng tụt xuống thêm một nấc nữa. Ghe Tám Bòng nối theo sau, đáy ghe cạ cát nghe sột soạt một hồi rồi êm.

Hai ngày sau, ghe Tám Bòng về tới chợ Vàm Láng trước ghe lớn nửa buổi, vì ghe nhẹ. Đám đàn bà ở chợ ra tận bến đón. Cô bán đúng một quan một giạ như đã hứa, ba trăm giạ chia theo phần cọc. Hôm sau, mười mấy chiếc xuồng của chợ lên Gành Ngựa chở về gần một trăm tám chục giạ còn khô trên bãi cát. Cũng một quan, bán cho những nhà chưa góp cọc. Tiền thu được, Tám Bòng gói trong khăn, đếm đủ, đưa cho người của vựa họ Lâm.

Ghe Lâm Hữu Phú cập bến chợ chiều hôm đó, với năm trăm giạ. Ông vẫn rao ba quan. Không ai mua. Tới ngày thứ năm, ông hạ xuống một quan rưỡi. Tới ngày thứ mười, một quan hai.

Tính ra chuyến ấy Tám Bòng lỗ chừng mười quan, chưa kể công cô lội nước. Bà chủ quán nước đầu chợ, người góp cọc nhiều nhất, đưa cô thêm mười quan, bảo coi như tiền công lội nước. Cô nhận năm quan, trả lại năm quan.

Tối hôm ấy, ngồi một mình trên mũi ghe, Tám Bòng lấy con dao nhỏ khắc thêm một nấc xiên lên cây sào của cha, ngay phía trên nấc đỏ, rồi khắc thêm một vạch ngang ngắn bên cạnh. Năm thứ mười hai. Năm nay nước rong Gành Ngựa thấp hơn mọi năm một chút, nhưng vẫn cao hơn nấc đỏ.

Thằng Lượm ngồi bên, ngó cây sào.

– Cô Tám, sao cô không khắc thêm một nấc ghe ông Phú cạn?

– Ghe ổng không có nấc. – Tám Bòng nói, thổi mấy mảnh dăm tre khỏi lưỡi dao. – Nấc trên cây sào này là của mấy ghe biết dừng.

— Hết —