Tuổi ba

Chương 2: Tuổi ba

Mười ngày sau, tằm lên tuổi ba, lớn bằng ngón tay út, ăn như tằm ăn rỗi. Mỗi ngày ba gùi lá dâu, mỗi gùi thái mất nửa canh giờ. Trâm hái, Trâm thái, Trâm quét phân tằm, Trâm thay lót nong. Nhưng cô vẫn không cho tằm ăn được.

Cô đã thử mọi cách. Cô ngồi thiền trước khi cho ăn, vận Tịnh Tâm quyết của Bích Hải Tông cho hơi thở thật đều. Tằm vẫn ngóc đầu. Cô thử nín thở khi rắc lá. Tằm ngóc đầu cao hơn. Cô thử rắc thật nhanh rồi chạy ra ngoài. Tằm đợi cô ra khỏi phòng rồi mới chịu ăn, nhưng ăn chậm, lá héo bớt một nửa.

Mẹ cô thì không dạy gì. Sáng nào bà cũng ra vườn với cô, hái lá, về nhà thái lá, rồi bà cho tằm ăn, vừa rắc lá vừa hò. Câu hò ấy Trâm nghe đã thuộc lòng, nhưng mỗi lần cô hò theo, tằm vẫn ngóc đầu.

– Con hò đúng chữ mà, mạ. – Trâm nói, giọng bực.

– Đúng chữ. – Bà Nghi gật. – Sai hơi.

Có một buổi trưa, Trâm ôm rổ lá ra bờ sông ngồi thái, cho khỏi phải nhìn mười hai cái nong. Bà Sáu Nong nhà bên, tám mươi tuổi, đang ngồi vá lưới dưới gốc dâu già, ngó cô một hồi rồi nói, như nói chuyện thời tiết:

– Con Nghi hồi trẻ cũng về y như mi. Cũng gánh một cái tay nải, cũng ngồi bờ sông thái lá, mặt cũng sưng như cái bánh bò.

Trâm ngẩng lên.

– Mạ con hồi trẻ đi mô mà về?

Bà Sáu nhìn cô, rồi cúi xuống vá lưới tiếp, như lỡ miệng.

– Thì đi mô đó. Hồi xưa con gái làng ni ai chẳng có lúc đi. – Bà nói. – Mi hỏi mạ mi.

Trâm không hỏi. Tối đó cô định hỏi, nhưng nhìn mẹ cúi lưng bên nong tằm, tay rắc lá đều như máy, miệng hò khe khẽ, cô lại thôi.

Chiều ngày thứ mười một, người của Vân Cẩm Các tới làng xem tằm. Đó là một người đàn ông trung niên béo tròn, mặc áo gấm, đi cùng hai đệ tử mang cân. Ông ta đi một vòng quanh mười hai nong tằm, gật gù, rồi đứng sững trước nong thứ ba, nơi Trâm vừa rắc lá. Tằm trong nong ấy vẫn ngóc đầu, lá phủ trên lưng chúng đã bắt đầu héo.

– Nong này sao thế? – Ông ta hỏi.

– Dạ, con gái tôi mới tập cho ăn. – Bà Nghi nói.

– Tập thì tập nong khác. – Ông ta nói, không ác, chỉ là người buôn. – Hai mươi lăm ngày, mười cân. Thiếu một cân thì Vân Cẩm Các không lấy cả mẻ. Bà biết mà.

Ông ta đi rồi, Trâm đứng nhìn cái nong thứ ba rất lâu. Mười hai nong tằm, mỗi nong gần một cân kén. Mẹ cô cho ăn một mình thì không xuể. Nếu cô không cho ăn được, nhà cô mất cả mẻ.

Đêm đó, đợi mẹ ngủ, Trâm lén sang buồng tằm, một mình rắc lá cho nong thứ ba. Cô hò thật khẽ, đúng từng chữ, từng giọng. Tằm vẫn ngóc đầu, lắc qua lắc lại như từ chối. Cô rắc thêm, hò lại, hò nhanh hơn, rồi chậm hơn. Tới lần thứ bảy, cô ném cả rổ lá xuống nền đất, ngồi bệt xuống ôm đầu gối.

Sau lưng cô có tiếng dép. Mẹ cô đứng ở cửa, áo choàng vội trên vai. Bà không la. Bà cúi xuống nhặt từng sợi lá dâu bỏ lại vào rổ, phủi đất.

– Lá rớt đất thì đừng cho tằm ăn. – Bà nói. – Đem ra cho gà.

Rồi bà đi vào ngủ tiếp.

Trâm về chõng, không ngủ. Cô nằm trên chõng tre, nghe tiếng tằm ăn rào rào trong buồng bên, nghe mẹ cô đi ra đi vào, rắc lá, hò khe khẽ. Cô nằm đếm. Không phải đếm chữ. Đếm hơi.

Hò ơ, mẹ cô thở vào. Dâu xanh bãi trước, giữ hơi. Ơ, ngân ra, dài. Ngừng. Tằm trắng nong sau, thở vào. Ngừng.

Cô đếm tới lần thứ năm thì ngồi bật dậy.

Bốn nhịp vào. Bốn nhịp giữ. Tám nhịp ra, ngân trong chữ ơ. Rồi ngừng, không thở, đúng hai nhịp, trước khi bắt đầu câu sau. Cô biết nhịp thở này. Không phải biết vì nghe mẹ hò hai mươi năm. Cô biết vì nó nằm trong một cuộn ngọc giản mà chỉ đệ tử chân truyền Bích Hải Tông mới được đọc, khóa trong tầng thứ chín của Tàng Kinh lâu.

Triều Tức quyết. Thở như thủy triều, vào bốn, giữ bốn, ra tám, nghỉ hai. Công pháp dùng để phá Trúc Cơ của Bích Hải Tông. Sư phụ cô dạy cô năm cô mười lăm tuổi. Cô tập năm năm. Cô chưa bao giờ giữ được hai nhịp nghỉ, vì cứ tới hai nhịp đó, đầu cô lại vang lên giọng sư phụ: nhanh lên.

Mẹ cô hò Triều Tức quyết cho tằm ăn.

Trâm đứng dậy, đi sang buồng bên. Mẹ cô vừa rắc xong nong cuối cùng, đứng trong ánh đèn dầu, phủi lá dâu vụn trên vạt áo. Bà nhìn cô, như đã biết từ lâu cô sẽ đi sang.

– Mạ. – Trâm hỏi. – Câu hò ni mạ học ở mô?

— Hết chương 2 —