Phiên điều trần trên bãi cát

Chương 2: Phiên điều trần trên bãi cát

Ngày 6 tháng 3.

Người đàn ông mặc vest quay lại một mình, xách theo hai nải chuối tiêu và một bao mía tím. Anh ta nói muốn làm quen với H'Bun trước phiên điều trần, cho bà khỏi lạ. Ông giám đốc cho phép.

Anh ta đứng ở mép bãi cát, chìa nải chuối ra, gọi bằng cái giọng người ta dùng để gọi trẻ con: bà ơi, bà ơi. H'Bun đang tắm dưới sông. Bà nhìn anh ta một lúc, rồi đi lên bờ, chậm rãi, tới trước mặt anh ta, cúi vòi xuống.

Bà không lấy chuối. Bà phun nguyên một vòi nước sông lên đầu anh ta.

Hai chục quản tượng đứng xung quanh cười tới gập người. Người đàn ông mặc vest đứng đó, ướt từ tóc xuống giày, vẫn cầm nải chuối, mặt đỏ gay. Phải nói là anh ta không giận. Anh ta lau mặt, đặt chuối với mía xuống bãi cát, cúi chào H'Bun một cái, rồi đi về.

Buổi chiều, tôi ra bãi cát một mình. Tôi muốn tự hỏi. Tôi ngồi xổm trước mặt H'Bun, nói thật chậm: bà có muốn đi Lâm Đồng không, đi lên núi, ở với người ta?

H'Bun nhìn tôi rất lâu. Rồi bà cúi vòi xuống cát, vẽ một đường dài, cong cong, uốn lượn, từ chân bà kéo ra tận mép nước. Rồi bà ngẩng lên, chờ.

Tôi không hiểu. Tôi nhìn đường cong đó tới khi trời tối. Một con đường? Một con rắn? Một cái vòi? Tối về tôi hỏi ông Y Hlơn. Ông đang ngồi vót nan dưới gầm nhà sàn, không ngẩng lên.

– Con sông. – Ông nói. – Cô hỏi nó có muốn đi Lâm Đồng không. Nó không trả lời có, cũng không trả lời không. Nó vẽ chỗ nó muốn đi.

Ngày 9 tháng 3.

Phiên điều trần mở lúc chín giờ sáng, không phải trong phòng họp mà ngay ở bãi cát ven sông, vì H'Bun không vào được phòng họp. Cục Quản lý Tu sĩ cử một cô cán bộ trẻ tới làm chủ tọa, đem theo một cái bàn gấp, một cái ô che nắng, và một cuốn biên bản. Đại Lâm Tông có ba người. Trung tâm có ông giám đốc, tôi, ông Y Hlơn, và khoảng hai chục quản tượng, nhân viên, đứng thành vòng tròn xa xa.

H'Bun đứng giữa bãi cát, tai phe phẩy, vòi đung đưa, nhìn mọi người như nhìn một đàn kiến đang xếp hàng.

Thông ngữ sư Trịnh Bảo Lam mở cái hộp gỗ. Bên trong là một viên ngọc màu trắng sữa, to bằng quả trứng ngỗng. Ông bước tới gần H'Bun, chậm rãi, hai tay nâng viên ngọc lên ngang tầm mắt bà.

– Ngọc thông ngữ. – Cô cán bộ của Cục giải thích cho những người đứng xung quanh. – Linh thú nhìn vào ngọc, nghĩ. Ý nghĩ của linh thú hiện thành hình ảnh trong ngọc. Thông ngữ sư đọc hình ảnh đó, dịch ra lời.

H'Bun nhìn viên ngọc. Một lúc lâu. Rồi bà khịt mũi, một luồng hơi phả ra làm tóc ông Bảo Lam dựng ngược.

Mấy người quản tượng trẻ phì cười. Ông Bảo Lam không cười. Ông nhìn chăm chăm vào viên ngọc.

– Câu hỏi thứ nhất. – Cô cán bộ đọc. – Linh thú có hiểu rằng đây là phiên điều trần về nơi sinh sống của mình không?

Ông Bảo Lam nói với H'Bun câu hỏi đó, chậm, rõ. H'Bun nhìn ngọc. Trong lòng ngọc trắng sữa, tôi thấy loang loáng những vệt màu, xanh, nâu, như nước sông có bóng cây.

– Linh thú hiểu. – Ông Bảo Lam nói.

– Câu hỏi thứ hai. Linh thú có muốn ở lại Trung tâm Bảo tồn Voi Buôn Đôn không?

H'Bun nhìn ngọc. Lần này những vệt màu trong ngọc tối lại, xám xịt, như khói.

– Linh thú không muốn ở lại. – Ông Bảo Lam nói.

Ông giám đốc trung tâm thở ra một hơi. Không biết là nhẹ nhõm hay là tiếc. Tôi liếc sang ông Y Hlơn. Mặt ông không đổi.

– Câu hỏi thứ ba. Linh thú có muốn đi không?

Lần này ngọc sáng lên. Sáng rực. Màu xanh lá, màu nâu đất, màu vàng nắng, cuộn vào nhau, chuyển động, như có gió thổi qua bên trong viên ngọc.

– Linh thú muốn đi. – Ông Bảo Lam nói, giọng hơi run. – Ý muốn rất mạnh. Rất rõ.

Người đàn ông mặc vest của Đại Lâm Tông đứng bật dậy, mỉm cười. Trưởng lão Ân vẫn ngồi im, nhưng tôi thấy bà nghiêng đầu, nhìn H'Bun kỹ hơn.

– Vậy là đủ. – Người đàn ông mặc vest nói. – Linh thú không muốn ở lại, muốn đi. Đề nghị Cục ghi nhận linh thú đồng ý chuyển giao.

Cô cán bộ của Cục cầm bút lên.

Đúng lúc đó ông Y Hlơn bước ra giữa bãi cát.

– Cho tôi xin một việc. – Ông nói với cô cán bộ, giọng khàn, chậm. – Một việc thôi. Cho tôi treo cái mõ lên cổ nó. Rồi cô hỏi lại câu thứ ba.

Ông giơ cái mõ gỗ cà chít lên. Ba quả lắc bên trong kêu lốc cốc.

Người đàn ông mặc vest nhíu mày.

– Cái đó không có trong thủ tục.

– Thủ tục cũng không cấm. – Trưởng lão Ân nói. Đó là câu đầu tiên tôi nghe bà nói, giọng trầm và chậm, như gió qua rừng thông. – Để ông ấy treo.

— Hết chương 2 —