Mười hai ngày trước

Chương 2: Mười hai ngày trước

Mười hai ngày trước, cô Thục dẫn đoàn thực tập xuống xe ở trạm kiểm lâm giữa rừng khộp, phát cho mỗi nhóm một bộ dụng cụ: thước dây, thước kẹp kính, la bàn, máy định vị, một quyển phiếu điều tra, và một hộp sơn dầu đỏ với ba cây cọ.

– Ai cầm sơn? – Duẩn hỏi, giơ hộp sơn lên.

Không ai giơ tay. Cầm sơn là việc chán nhất. Phải đi theo người đo, cây nào đo xong thì sơn số, sơn xong chờ khô mới đi, áo quần dính đỏ lem nhem. Phương giơ tay.

– Để mình.

Y Rin, đứa con trai người Ê Đê duy nhất trong nhóm, nhà ở một buôn cách trạm hai mươi cây số, nhìn cô từ đầu xuống chân. Cái áo khoác vải bố mới tinh. Đôi giày leo núi còn nguyên mùi cửa hàng. Cái mũ rộng vành có dây buộc cằm.

– Người Hà Nội cầm sơn hả? – Y Rin cười. – Đừng sơn lên áo nha. Áo đẹp.

Phương không trả lời. Cô quen với kiểu nhìn đó rồi. Ở lớp Lâm học, cô là đứa duy nhất đến từ nội thành Hà Nội. Bạn bè hỏi sao con gái thành phố lại học rừng. Bố mẹ cô hỏi câu đó còn nhiều hơn. Bố cô làm ở một ngân hàng, mẹ cô dạy cấp ba, hai người đã sắp xếp cho cô thi khối A vào một trường kinh tế, đã hỏi sẵn chỗ thực tập, đã mua sẵn cho cô một bộ vest. Cô nộp hồ sơ vào trường Lâm nghiệp trong một buổi chiều, không nói với ai, giống như người ta nhảy xuống nước lạnh: nghĩ lâu là không dám.

Bố cô không nói chuyện với cô suốt mùa hè năm đó. Ngày cô lên đường đi thực tập Tây Nguyên, mẹ ra bến xe tiễn. Bố không ra. Bố chỉ nhắn một tin: "Rừng không phải chỗ chơi. Đi đâu cũng phải nhớ đường về."

Ô điều tra đầu tiên nằm cách đường mòn hai trăm mét. Duẩn kéo thước dây, Thảo Nhi đo đường kính, Y Rin ghi phiếu và gọi tên loài cây. Cây dầu đồng. Cây dầu trà beng. Cây cẩm liên. Cây chiêu liêu. Y Rin không cần nhìn lá, chỉ cần gõ vào thân, nhìn vỏ, ngửi nhựa là biết. Phương đi sau cùng, cầm hộp sơn.

Cây số một, cô sơn chữ số "1" thật to, thật đỏ, ở mặt hướng ra đường mòn. Rồi cô thêm một nét cong nhỏ, chĩa về phía đường mòn.

– Cái gì đó? – Thảo Nhi hỏi.

– Cái đuôi. Chỉ về cây trước.

– Cây số một thì làm gì có cây trước.

– Thì chỉ về đường.

Cây số hai, cô sơn số "2", thêm một cái đuôi chĩa về cây số một. Cây số ba, đuôi chĩa về cây số hai. Mỗi cái đuôi tốn thêm của cô chừng mười giây, phải đứng lùi lại nhìn cho đúng hướng. Tới cây thứ năm mươi, Duẩn đã kéo thước dây đi xa cô gần hai chục mét, quay lại la:

– Phương ơi! Đánh số chứ có phải viết thư pháp đâu!

Cả nhóm cười. Y Rin cười to nhất.

Tối đó, trong căn phòng tập thể của trạm kiểm lâm, Y Rin ngồi khâu lại cái quai ba lô bị đứt, nói với cô mà không ngẩng lên:

– Ở trong rừng, người ta đánh dấu đường bằng cách bẻ cành, chặt vỏ, cột dây. Mình không ai vẽ đuôi.

– Bẻ cành thì cây đau – Phương nói. – Chặt vỏ thì cây đau. Sơn đằng nào cũng phải sơn số. Thêm cái đuôi thì có sao.

Y Rin ngẩng lên nhìn cô một lúc. Rồi nó nhún vai, cắn đứt sợi chỉ. Ngoài sân trạm, con tắc kè trên mái tôn kêu từng tiếng đều đều, như có ai đang đếm cây trong bóng tối, đếm mãi không xong.

Ngày thứ ba, cô chậm nhất nhóm. Ngày thứ năm, cô vẫn chậm nhất nhóm, và mất thêm một tiếng sau giờ làm để sơn nốt. Ngày thứ bảy, cô Thục đi kiểm tra, nhìn thấy những cái đuôi, hỏi ý nghĩa. Phương giải thích. Cô Thục không khen, không chê, chỉ ghi gì đó vào sổ rồi đi.

Ngày thứ tám, giữa trưa nắng rát, Phương đứng sơn số hai trăm chín mươi mốt thì nghe có tiếng chân sau lưng. Y Rin đứng đó, tay cầm một cây cọ của bộ dụng cụ mà nhóm chưa dùng tới.

– Đưa mình một nửa hộp sơn.

– Làm gì?

– Mình sơn số chẵn. Bạn sơn số lẻ. Cho nhanh. – Nó nhìn cây số hai trăm chín mươi mốt, nhìn cái đuôi. – Đuôi chĩa về cây trước, phải không? Mình đứng ở cây này, nhìn cây kia, rồi vẽ.

Phương nhìn nó. Y Rin không cười. Nó nhúng cọ vào sơn, đi tới cây hai trăm chín mươi hai, sơn số. Rồi nó lùi lại, nhìn về phía cây hai trăm chín mươi mốt, nghiêng đầu, vẽ một cái đuôi. Cái đuôi của nó cong hơn cái đuôi của cô, ngắn hơn, có cái móc ở đầu như cái lưỡi câu.

Từ hôm đó, ô nào cũng có hai kiểu đuôi. Đuôi thẳng của Phương ở số lẻ. Đuôi móc câu của Y Rin ở số chẵn.

Ngày thứ mười hai, ô số chín, Y Rin thò tay vào một hốc cây để lấy mẫu vỏ, bị một đàn ong vò vẽ bay ra đốt sáu phát vào mặt và cổ. Duẩn phải dìu nó về trạm, mặt nó sưng vù như cái bánh bao, mắt híp lại chỉ còn một đường chỉ. Trước khi đi, Y Rin quay lại, nói với cô qua đôi môi sưng:

– Đừng ở lại. Trời sắp tối.

– Còn năm cây. Ba mươi phút thôi.

– Ba mươi phút của bạn là một tiếng.

Phương cười, xua tay. Cô sơn tiếp.

— Hết chương 2 —