Quy chế tháng Ba

Chương 3: Quy chế tháng Ba

Sáng hôm sau, tôi đi Kiến An tìm Gara Phúc Thịnh.

Gara nằm trên một con đường nhỏ gần chợ, cửa cuốn sơn xanh, biển hiệu đã bong tróc. Cửa đóng. Một bà cụ bán nước chè chén đối diện nói gara mở được ba năm, ít khi thấy xe vào sửa, chủ là anh Thịnh, trước làm lái xe cho một ông giám đốc nào đó bên công ty xe buýt. Bà cụ không biết tên ông giám đốc. Bà chỉ biết anh Thịnh hiền, hay mua chè của bà, tháng trước vừa đổi xe ô tô mới.

Tôi không phải công an. Tôi không có quyền xem tài khoản của gara, không có quyền gọi anh Thịnh lên hỏi. Việc của tôi là viết báo cáo, và báo cáo phải nói đúng những gì những con số nói, không hơn không kém.

Tôi viết trong bốn ngày, ở một quán cà phê nhỏ gần cầu Lạc Long, cửa sổ nhìn ra dòng sông Cấm nước đục ngầu và những chiếc sà lan chở than chạy chậm. Báo cáo dài bốn mươi tám trang. Phần đầu là biểu đồ chữ số đầu tiên, chia hai giai đoạn trước và sau quy chế tháng Ba. Phần giữa là danh sách ba trăm mười hai khoản chi né ngưỡng, trong đó một trăm năm mươi tám khoản trả cho Gara Phúc Thịnh, tổng cộng hơn bảy trăm bảy mươi triệu đồng. Phần sau là ảnh chiếc xe số hai mươi chín, dữ liệu hành trình dừng từ tháng Hai, và mười bốn biên bản nghiệm thu thay má phanh cho một chiếc xe không có ai lái.

Phần cuối cùng, tôi viết về những tờ trình của bà Hoàn. Ba tờ trình, ba lần cảnh báo, ba bút phê của giám đốc. Tôi không kết luận ai có tội. Tôi chỉ viết rằng các khoản chi bất thường bắt đầu ngay sau khi quy chế được sửa đổi, rằng người sửa quy chế đã được cảnh báo ba lần và không xử lý, rằng biên bản nghiệm thu xe số hai mươi chín có chữ ký người nhận xe là trưởng xưởng sửa chữa, người do giám đốc bổ nhiệm, và rằng chủ gara nhận tiền nhiều nhất từng là lái xe riêng của giám đốc.

Tôi đề nghị hội đồng quản trị chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra.

Theo hợp đồng, báo cáo phải nộp cho người thuê là giám đốc. Tôi nộp cho ông Kiên một bản. Cùng giờ ấy, tôi gửi một bản cho chủ tịch hội đồng quản trị và một bản cho ban kiểm soát, theo đúng điều khoản trong hợp đồng mà chính ông Kiên đã ký mà không đọc kỹ: báo cáo kế toán pháp y phải được gửi đồng thời cho các cơ quan quản trị của doanh nghiệp.

Ông Kiên gọi cho tôi lúc mười giờ đêm hôm ấy. Lần này giọng ông không dí dỏm nữa.

– Chị Thêu, tôi thuê chị để tìm sai phạm của kế toán trưởng.

– Anh thuê tôi để tìm xem tiền đi đâu. – Tôi nói. – Tôi tìm thấy rồi.

Ông im lặng một lúc lâu. Tôi nghe tiếng thở của ông, và tiếng còi tàu ngoài cảng vọng lại xa xa.

– Chị có biết vì sao tôi chọn chị không? – Ông nói. – Vì người ta bảo chị làm nhanh, lấy tiền rồi đi. Người ta bảo chị không bao giờ ra hiện trường.

Ông nói đúng. Tám năm nay, tôi đọc sổ sách trong phòng có điều hoà, ít khi rời bàn làm việc. Lần này tôi ra bãi sau chỉ vì một con số mười bốn lần thay má phanh không chịu nằm yên trên màn hình. Tôi không nói với ông điều đó. Tôi chúc ông ngủ ngon rồi cúp máy.

Sáng hôm sau tôi ra ga Hải Phòng bắt chuyến tàu sớm về Hà Nội. Bà Hoàn đứng chờ ở cổng ga, áo khoác len xám, tay xách một túi nilon. Tôi không hẹn bà. Bà nói anh Hải điều độ bảo bà tôi về chuyến sáu giờ.

Bà đưa tôi cái túi. Trong túi là hai bánh đa đỏ cuộn trong giấy báo và một gói chè.

– Chị mang về ăn. Bánh đa đỏ Hải Phòng, nấu với cua đồng.

Tôi cảm ơn. Bà đứng im một lúc, nhìn đoàn tàu đang nhả khói trắng trên đường ray. Rồi bà nói, giọng vẫn đều đều như hôm đầu, rằng mười chín năm làm kế toán ở đây bà chưa từng được ai đọc tới tờ trình thứ hai. Bà cứ nghĩ đến lúc người ta đọc tới thì bà đã về hưu rồi.

Tàu kéo còi. Bà gật đầu chào tôi, quay lưng đi ra phía bến xe buýt, nơi những chiếc xe xanh lá đang lần lượt rời bãi cho chuyến đầu ngày.

Ba tháng sau, cơ quan cảnh sát điều tra thành phố khởi tố vụ án tham ô tài sản tại Công ty cổ phần xe buýt Cảng Thành. Giám đốc Lò Văn Kiên, trưởng xưởng sửa chữa và chủ Gara Phúc Thịnh bị khởi tố. Theo những gì báo đưa, tiền từ gara được chuyển ngược về những tài khoản đứng tên người nhà của giám đốc. Bà Vũ Thị Hoàn được mời làm việc nhiều lần với tư cách người làm chứng. Bà không bị khởi tố.

Tôi về Hà Nội, nhận một hồ sơ khác, một công ty dược ở Bắc Ninh. Tôi quên dần chuyện Hải Phòng, như mọi hồ sơ cũ.

Mùa thu năm ấy, tôi nhận được một bưu kiện nhỏ, gửi từ Hải Phòng, không có thư. Trong hộp giấy là một con gấu bông màu hồng, đã được giặt sạch, nhưng vẫn bạc màu không lấy lại được. Một cái nhãn nhỏ buộc vào chân gấu, nét chữ nghiêng gọn gàng của một người làm kế toán mười chín năm: Xe số hai mươi chín đã thanh lý tháng Chín. Lái xe cũ nhờ tôi gửi chị.

Tôi đặt con gấu lên nóc màn hình máy tính, ngay chỗ tôi vẫn nhìn mỗi khi một con số làm tôi khó ngủ.

— Hết —