Chiếc xe số hai mươi chín

Chương 2: Chiếc xe số hai mươi chín

Sáng hôm sau tôi hỏi anh trưởng ca điều độ, một người đàn ông ngoài bốn mươi tên Hải, giọng Thuỷ Nguyên đặc, đang ăn dở bát bánh đa cua ở quán cóc đầu bãi.

– Xe hai chín á chị? Nằm xó bãi sau từ đầu năm ngoái rồi. Hỏng máy, chờ thanh lý. Chị hỏi làm gì?

Anh dẫn tôi ra bãi sau, một khoảnh đất rải đá dăm sau dãy nhà xưởng, cỏ mọc lên giữa những viên đá. Có bốn chiếc xe buýt cũ nằm đó, sơn xanh đã bạc thành màu rêu. Chiếc thứ ba có số hai mươi chín trên đầu xe, bốn bánh xẹp lép, kính chắn gió bám một lớp bụi dày tới mức không nhìn thấy ghế lái. Trên gương chiếu hậu bên phải có buộc một con gấu bông nhỏ màu hồng, đã bạc trắng vì nắng mưa.

– Con gấu của đứa bé nào bỏ quên trên xe từ hồi còn chạy. – Anh Hải nói. – Lái xe buộc lên gương, bảo để nó còn quay lại tìm.

Tôi cúi xuống nhìn bánh xe. Mạng nhện giăng từ lốp sang mâm. Ở chân cột phanh, bụi và lá khô dồn thành đống, không có dấu tay nào, không có vết dầu mỡ mới. Chiếc xe này không lăn bánh mét nào trong hơn một năm qua, và không ai chui vào gầm nó để thay má phanh mười bốn lần.

Tôi chụp ảnh. Tôi xin anh Hải cho xem nhật ký hành trình của xe số hai mươi chín. Mỗi xe buýt đều có thiết bị định vị gửi dữ liệu về trung tâm điều hành. Anh mở máy tính trong phòng điều độ, gõ biển số. Dữ liệu dừng lại từ ngày mười ba tháng Hai năm ngoái. Hơn mười bốn tháng, một đường thẳng không nhúc nhích.

Trước khi gặp bà Hoàn, tôi ghé xưởng sửa chữa. Trưởng xưởng là anh Đồng Văn Sáng, chừng bốn mươi lăm tuổi, bụng phệ, bộ quần áo bảo hộ màu cam sạch bong không một vết dầu. Anh đang ngồi trong phòng kính nhỏ góc xưởng, xem điện thoại, quạt cây thổi vù vù. Bên ngoài, ba người thợ đang chui dưới gầm một chiếc xe, tiếng cờ lê lách cách.

Tôi hỏi anh về xe số hai mươi chín. Anh nói ngay, không cần nghĩ, rằng xe ấy đang được sửa dần để đưa vào chạy lại, công ty thiếu xe, thay từng bộ phận một cho đỡ tốn. Má phanh thì phải thay nhiều lần vì xe để lâu, má phanh bị ẩm, bị gỉ, thay rồi lại hỏng.

– Thay ở đâu anh? Ở xưởng mình hay ở gara ngoài?

– Gara ngoài chị ạ. Xưởng mình quá tải.

– Gara ngoài thì phải kéo xe ra Kiến An. Xe xẹp cả bốn bánh, kéo bằng gì anh?

Anh Sáng nhìn tôi. Rồi anh cười, nói thợ gara mang đồ vào tận bãi thay, dịch vụ trọn gói, chị không làm kỹ thuật chị không biết đâu. Tôi gật đầu. Tôi không làm kỹ thuật thật. Nhưng tôi vừa cúi xuống nhìn cái chân cột phanh của xe hai mươi chín, nơi lá khô dồn thành đống, nơi mạng nhện giăng từ lốp sang mâm, không có dấu tay của ai, không có giọt dầu nào. Tôi cảm ơn anh, đi ra. Qua tấm kính, tôi thấy anh nhấc điện thoại lên gọi ngay, lưng quay ra phía cửa.

Chiều hôm ấy tôi gặp bà Hoàn trong phòng kế toán. Tôi đặt lên bàn bà tấm ảnh chiếc xe phủ bụi, con gấu bông bạc màu, và bảng kê mười bốn lần thay má phanh có chữ ký duyệt chi của bà.

Bà nhìn tấm ảnh rất lâu. Rồi bà làm một việc tôi không đoán trước. Bà mở ngăn kéo bàn, lấy ra một tập hồ sơ bìa xanh, đặt lên cạnh tấm ảnh.

– Chị đọc cái này trước đi, rồi chị hỏi tôi gì cũng được.

Đó là bản sao những tờ trình bà gửi giám đốc. Tờ đầu tiên đề tháng Năm năm ngoái: kế toán trưởng đề nghị giám đốc cho kiểm tra lại các khoản chi sửa chữa trả cho Gara Phúc Thịnh vì tần suất bất thường. Tờ thứ hai tháng Tám: đề nghị đưa xe số hai mươi chín ra khỏi danh mục xe được sửa chữa vì xe đã ngừng hoạt động. Tờ thứ ba tháng Mười một: đề nghị hạ ngưỡng ký duyệt của giám đốc về lại mức hai triệu đồng như trước. Tờ nào cũng có bút phê của giám đốc ở góc trên: đã xem, giao phòng kỹ thuật kiểm tra, hoặc chỉ một chữ biết.

– Vậy sao chị vẫn ký duyệt chi?

– Vì trưởng xưởng đề nghị đủ hồ sơ, có hoá đơn, có biên bản nghiệm thu có chữ ký người nhận xe. Quy chế không cho tôi quyền từ chối khoản chi đủ chứng từ. Tôi chỉ có quyền báo cáo. – Bà nói rất bình thản. – Tôi đã báo cáo ba lần.

Tôi hỏi bà ngưỡng duyệt chi đổi từ hai triệu lên năm triệu từ bao giờ. Bà lấy trong tập hồ sơ ra một tờ quyết định. Quy chế chi tiêu nội bộ sửa đổi, ký tháng Ba năm ngoái, người ký Lò Văn Kiên. Lý do sửa đổi ghi: tạo điều kiện chủ động cho bộ phận kỹ thuật, giảm thủ tục hành chính.

Tháng Ba năm ngoái quy chế đổi. Tháng Tư năm ngoái, khoản chi bốn triệu chín trăm tám mươi đầu tiên xuất hiện.

Tôi về khách sạn, mở lại biểu đồ chữ số đầu tiên. Lần này tôi chia nó làm hai: trước tháng Ba năm ngoái và sau tháng Ba năm ngoái. Biểu đồ trước tháng Ba trơn tru như sách giáo khoa, cột số một cao nhất, rồi giảm dần đều đặn.

Biểu đồ sau tháng Ba thì gãy gập ở cột số bốn, như một người bị đánh vào lưng.

Chín giờ tối, điện thoại tôi rung. Ông Kiên gọi, giọng vẫn dí dỏm, hỏi chị Thêu tiến độ thế nào rồi, đã có gì để báo cáo hội đồng quản trị chưa. Tôi nói tôi cần thêm vài ngày. Ông cười, nói chị cứ thong thả, à mà nghe nói hôm nay chị ra bãi sau xem xe à, ở đó toàn xe hỏng, có gì đâu mà xem.

Tôi chưa nói với ông là tôi ra bãi sau.

— Hết chương 2 —