Ngày thứ bảy

Chương 3: Ngày thứ bảy

Lém không giấu đoạn rễ. Cô đứng dậy, đưa nó ra trước mặt ông.

– Rễ quế, thưa trưởng lão. Lan Xích Tâm không héo vì ong. Lan héo vì rễ cây Ngọc Quế lan tới đâu, cái bệnh này theo tới đó. Ong biết. Ong không bay vô chỗ hoa bệnh. Con cắm cờ theo đường ong ba ngày, vòng tròn mỗi ngày rộng ra một bước chân.

Ông Nghiêm nhìn đoạn rễ rất lâu. Ông không cầm lấy. Ông nhìn lớp tơ trắng phát sáng mờ trên mặt vết bẻ.

– Trưởng lão biết thứ ánh xanh đó là gì không? – Lém hỏi. Cô không đợi ông trả lời. – Út nói ba đêm nay trưởng lão đổ một thứ nước xanh, sáng như lân tinh, thơm như sâm, xuống gốc cây. Nấm này ăn linh khí. Trưởng lão đổ linh dịch xuống nuôi cây, thì nấm ăn trước cây. Đổ càng nhiều, nó càng lan nhanh.

Ông Nghiêm vẫn không nói gì. Gió chiều thổi qua tán Ngọc Quế, lá xào xạc như mưa. Lém thấy tay ông nắm cán cuốc chặt tới nổi gân.

– Hai năm. – Cuối cùng ông nói. – Ta biết nó bệnh hai năm nay. Lá ngọn vàng trước, rồi tới cành phía tây. Ta tưởng là nó già. Cây trăm năm thì phải yếu. Ta cho nó uống linh dịch, mỗi tháng một lần. Rồi mỗi tuần. Rồi mỗi đêm.

– Sao trưởng lão không nói với ai?

– Nói gì? – Ông cười, tiếng cười khô như lá. – Nói cây mẹ của Dược Vân Cốc sắp chết à? Tông môn sẽ sai người xuống chặt. Đốn cây, đốt rễ, đào hào. Sư phụ ta trồng nó năm ông hai mươi tuổi, bằng một hạt quế ông mang theo từ quê. Ông mất dưới gốc nó. Ta chôn tro ông ngay dưới đó.

Lém im lặng. Cô nhìn lên tán cây. Lá ngọn vàng thật. Mấy cành phía tây trơ trụi, cô ở bìa vườn bao lâu mà không để ý.

– Còn ong nhà con thì sao? – Cô hỏi khẽ. – Trưởng lão đổ cho ong để làm gì?

Ông Nghiêm không trả lời ngay. Ông đặt cái cuốc xuống, ngồi bệt lên bờ ruộng, hai tay để trên đầu gối. Lần đầu tiên, ông nhìn cô lâu hơn một hơi thở.

– Ong nhà con đi đâu thì cây đi đó. – Ông nói. – Sư phụ ta nói vậy. Ong nhà con tránh vườn từ đầu tháng. Ta biết. Ta biết chúng biết. Ta đuổi chúng đi, để không còn ai biết.

Gió lặng. Lém đứng đó, nghe tiếng ong vo ve từ xa, từ đồi dã quỳ bên kia thung vọng lại.

– Ngày mai là ngày thứ bảy. – Cô nói. – Trưởng lão vẫn hun ong nhà con?

Ông Nghiêm lắc đầu. Rất chậm.

Sáng ngày thứ bảy, Thanh Vân Tông cử ba trưởng lão xuống Dược Vân Cốc. Chính ông Nghiêm viết thư lên núi từ đêm trước. Họ đứng quanh gốc Ngọc Quế, xem rễ, xem nấm, xem vòng que tre buộc vải đỏ của Lém. Một vị nói phải đốn cây, đốt rễ, đào một con hào rộng ba thước quanh vùng bệnh rồi đổ vôi. Vị kia hỏi đào tới đâu. Rễ dưới đất không ai thấy, đào hẹp quá thì sót, đào rộng quá thì phá mất nửa vườn.

– Đào theo ong. – Ông Nghiêm nói.

Ba vị trưởng lão nhìn ông. Một vị râu dài, chưa tin, chỉ về phía chòi tre.

– Ong của người ta nuôi thì người ta nói gì chẳng được. Lấy gì làm chứng?

Lém không cãi. Cô về chòi, rút ra hai khung sáp đầy ong thợ, mỗi tay một khung, đi vào vườn. Cô đặt một khung cạnh luống lan Xích Tâm ngoài vòng cờ, đặt khung kia cạnh luống trong vòng cờ, hai luống cách nhau chưa tới mười bước, hoa nở như nhau, cùng màu, cùng hương. Rồi cô lùi ra.

Chưa hết một tuần trà, ong ở khung bên ngoài đã bò lên hoa, chui vào nhụy. Ong ở khung bên trong bay lên, lượn hai vòng trên luống lan, rồi bay thẳng ra ngoài, sà xuống luống bên kia vòng cờ. Không con nào đậu lại.

Vị trưởng lão râu dài đứng nhìn rất lâu, rồi không hỏi gì nữa.

– Chỗ nào ong còn bay vào là chỗ đất còn sạch. – Ông chỉ về phía những cây que buộc vải đỏ. – Cô Sầm cắm cờ theo đường ong bốn ngày rồi. Đào ra ngoài vòng cờ một bước chân là đủ. Ong không nói dối.

Trưa đó, họ đốn cây Ngọc Quế.

Lém không đứng xem. Cô ở lại chòi, ngồi trước bốn mươi thùng ong, nghe tiếng rìu vọng lại từ giữa thung. Mỗi nhát rìu, đàn ong trong thùng lại rộ lên một tiếng vo ve, rồi lặng. Tới khi tiếng cây đổ ầm xuống, rung cả mái chòi, thì ong im hẳn.

Chiều tối, cô leo lên xà nhà, lấy hũ mật sành xuống. Lớp sáp ong bịt miệng hũ đã khô cứng, ngả màu nâu như vỏ cây. Trên thân hũ, bà nội khắc bằng mũi dao một cái hình nhỏ: một chiếc lá, ba gân.

Lá quế.

Cô ôm hũ mật đi vào vườn. Gốc cây Ngọc Quế giờ chỉ còn là một mặt cắt tròn, rộng như cái nong, vòng tuổi dày đặc, phần lõi đen thẫm. Ông Nghiêm ngồi trên mặt cắt ấy một mình, tay áo xắn, móng tay đen đất, mắt nhìn xuống những vòng tuổi.

Lém đặt hũ mật xuống cạnh ông.

– Mật mùa đầu tiên. – Cô nói. – Năm mươi năm trước, sư phụ của trưởng lão lên bản mời bà nội con đem ong lên. Mùa đó cây quế này ra hoa lần đầu. Bà nội con lấy mật, để dành một hũ. Bà dặn để cho người cần.

Ông Nghiêm nhìn hũ mật. Ông đưa ngón tay cái miết lên hình chiếc lá ba gân, lâu, như người ta sờ lên chữ trên bia mộ.

Rồi ông cạy lớp sáp. Mùi mật bốc lên, không ngọt gắt như mật hoa thường, mà thơm cay, ấm, mùi quế, mùi gỗ, mùi một mùa khô năm mươi năm trước. Ông chấm một ngón tay, đưa lên miệng. Ông ngồi yên rất lâu.

– Ông ấy nói đúng. – Ông Nghiêm nói. – Ong nhà Sầm đi đâu thì cây đi đó.

Lém không nói gì. Cô ngồi xuống mép mặt cắt, cách ông một khoảng. Trời chạng vạng. Từ đồi dã quỳ bên kia thung, đàn ong Kim Tử bay về tổ thành từng đường thẳng như sợi chỉ. Lần này, có mấy đường cong xuống, sà qua những luống lan Xích Tâm ở mép ngoài vườn, nơi đất còn sạch, rồi mới về.

— Hết —